I SA/Wa 1859/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant ref. staż. Dorota Gaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. ze skargi Gminy Miasta G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2009 r. nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, przez Gminę Miasta G. prawa własności nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym m. G., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że stosownie do treści art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nieruchomości rolne przekazane do Agencji Nieruchomości Rolnych do dnia [...] czerwca 2000 r. ostatecznymi decyzjami stały się z dniem 1 lipca 2000 r. z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Powołana wyżej ustawa reguluje – w myśl art. 1 – zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu Cywilnego, położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Kodeks Cywilny w art. 461 stanowi, iż nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadownicze i rybnej. Obowiązkiem organu pierwszej instancji było zbadanie, czy spełnione zostały, w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, przesłanki wynikające z wyżej przytoczonych przepisów, tj. czy stanowi ona nieruchomość rolną w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego oraz czy położona jest na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy na cele gospodarki rolnej. Wojewoda [...], przy ocenie charakteru przedmiotowej działki, powołał się na ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. G., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w G. z dnia [...] kwietnia 1994 r., Nr [...], obowiązującego w dniu [...] lipca 2000 r., z którego wynika, że działka nr [...] położona była na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe, oznaczonym symbolem [...], tj. w strefie projektowanej zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej, wolnostojącej i bliźniaczej do 2,5 kondygnacji. Wyżej wskazane przeznaczenie przedmiotowej działki w planie przesądza o tym, iż nie stanowi ona nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarnu Państwa. Wobec braku spełnienia jednej z ustawowych przesłanek nie ma znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów według stanu na dzień [...] lipca 2000 r. omawiana działka figurowała w rejestrze gruntów jako grunty orne oraz rowy. Przy ocenie rolnego charakteru przedmiotowej działki należy mieć na względzie konieczność łącznego spełnienia dwóch przesłanek z art. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, tj. zarówno tej przesłanki, która wynika z samej definicji nieruchomości rolnej zawartej w art. 461 Kodeksu cywilnego jak i tej, z której wynika konieczność położenia określonej nieruchomości na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy na cele gospodarki rolnej. W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Miasto G. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 13 ust. 2 w zw. z art. 1 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w zakresie wymogu obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przewidującego rolne przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w dniu 1 lipca 2000 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że ustawa z 19 października 1991 r. weszła w życie dnia 1 stycznia 1992 r. Zatem, w ocenie skarżącego, miarodajną datą dla oceny obowiązywania planu miejscowego i przeznaczenia nieruchomości w planie jest data1 stycznia 1992 r. W dniu 1 stycznia 1992 r. dla obszaru, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość obowiązywał miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą rady narodowej Miasta i Gminy w G., z dnia [...] września 1989 r. nr [...], gdzie działka nr [...] położona w G. przy ul. [...] znajdowała się na terenach oznaczonych symbolem [...] – uprawy polowe ogrodniczo – warzywnicze. Zatem spełniony jest także drugi warunek określony w art. 1 pkt 1 ustawy, gdyż nieruchomość przeznaczona została w planie miejscowym na cele gospodarki rolnej. W ocenie skarżącego stanowisko organu przyjmujące jako miarodajną datę obwiązywanie planu miejscowego na dzień [...] lipca 2000 r. jest pozbawione podstaw w kontekście brzmienia art. 1 ustawy z 19 października 1991 r. i daty wejścia w życie tej ustawy. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie, czy nieruchomość położona w G., oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, spełnia warunki z art. 13 ust. 2 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 – t.j.). Przepis ten stanowi, że nieruchomości rolne nieprzekazane do zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3 lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na których są położone. Nieruchomości rolne, o których mowa w tym przepisie to nieruchomości o jakich stanowi art. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Natomiast Kodeks cywilny, do którego odsyła ten przepis, w art. 461 stanowi, że nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji rolnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Z przedstawionych regulacji prawnych wynika, że nieruchomościami rolnymi w rozumieniu ustawy z 19 października 1991 r. są nieruchomości zdefiniowane w przepisach Kodeksu cywilnego i stosownie do art. 1 pkt 1 tej ustawy położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tylko więc nieruchomości spełniające te warunki podlegają komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 13 powołanej ustawy. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie stanu nieruchomości w dniu 30 czerwca 2000 r. gdyż tylko nieruchomości nieprzekazane do Agencji do tej daty ostatecznymi decyzjami stają się z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. własnością gmin. Z tego względu nie jest zasadne stanowisko skarżącego, że stan nieruchomości należy badać na datę wejścia w życie ustawy z 19 października 1991 r. tj. na datę 1 stycznia 1992 r. Jak już bowiem zostało wyżej wskazane, decydujące znaczenie ma stan nieruchomości w dniu 30 czerwca 2000 r. Z akt sprawy wynika, że według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w G. z [...] kwietnia 1994 r., obowiązującego w dacie 30 czerwca 2000 r., przedmiotowa działka położona była na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe, w strefie projektowanej zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej, wolnostojącej i bliźniaczej. Sąd podziela stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wyrażone w zaskarżonej decyzji, że przedmiotowa działka nie spełnia warunków określonych w art. 1 pkt 1 ustawy, gdyż nie była przeznaczona w planie na cele gospodarki rolnej. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.