I SA/Wa 1859/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-24

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Elżbieta Lenart, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie mogła uzyskać prawa użytkowania wieczystego na podstawie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985 r., mogła być uznana za stronę postępowania administracyjnego dotyczącego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna, której przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985 r. nie przyznawały prawa do żądania ustanowienia na jej rzecz użytkowania wieczystego, nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie. W związku z tym, brak jej udziału w tym postępowaniu nie stanowił przesłanki do jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła wniosek o uchylenie decyzji z 1989 r. przekazującej w użytkowanie wieczyste grunt innemu podmiotowi, argumentując, że jej poprzednik prawny, Ośrodek [...], został pominięty jako strona w pierwotnym postępowaniu. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że Ośrodek [...] jako organizacja społeczna nie miał przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. WSA w Warszawie oddalił skargę spółdzielni, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielczego [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] stycznia 1989 r., nr [...] przekazującej w użytkowanie wieczyste na rzecz M. grunt nieruchomości o powierzchni [...] m², położony w W. pomiędzy ulicami C. B. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 5 stycznia 1989 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. orzekł o przekazaniu na rzecz M. prawa użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni [...] ha [...] m², położonego pomiędzy ulicami [...] w W., objętego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1970 r. o ustaleniu lokalizacji szczegółowej inwestycji budownictwa mieszkaniowego. W dniu [...] maja 1993 r. [...] Spółdzielnia Pracy w W. złożyła wniosek o uchylenie powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 1989 r. nr [...] orzekającej o ustanowieniu na rzecz [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu przy [...] łącznie z gruntem obejmującym nieruchomość przy ul. [...] oraz o wydanie decyzji dla [...] i [...]. W uzasadnieniu wniosku spółdzielnia stwierdziła, że przy wydawaniu przedmiotowej decyzji jej poprzednik prawny, Ośrodek [...], został pominięty jako strona w postępowaniu - w związku z czym decyzja ta zwiera wadę, która zgodnie z art. 156 § 1 pkt 7 kpa, powoduje jej nieważność z mocy prawa. Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. Następnie zaś decyzją dnia [...] maja 2015 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] stycznia 1989 r., nr [...]. W uzasadnieniu Prezydent podniósł, że w 1974 r. na części gruntu objętego decyzją nr [...] z [...] stycznia 1989 r. o powierzchni [...] m², w granicach dz. ew. nr [...] z obrębu [...], wybudowany został tymczasowy pawilon biurowy przeznaczony, zgodnie z umową zawartą pomiędzy M. a [...] Związkiem [...] jako członkiem spółdzielni, dla potrzeb zespołów projektowych [...] Dyrekcji [...] (będącej zakładem [...]). Lokale w tym pawilonie miały być przydzielone [...] Związkowi Spółdzielczości [...] na warunkach prawa spółdzielczego. W dniu 23 grudnia 1982 r. Zarząd [...] podjął Uchwałę nr [...] - oświadczenie o celowości założenia "[...] Dyrekcji [...] w W." - jako następcy prawnego [...] Dyrekcji [...]. Zgodnie z treścią uchwały [...] Dyrekcja [...] ma być zrzeszona w Centralnym Związku [...]. Następnie Rada [...] Związku [...] w Uchwale Nr [...] z dnia [...] lutego 1983 r. wyraziła zgodę na likwidację zakładu [...] pn. [...] Dyrekcja [...] oraz zaleciła przekazanie na rzecz [...] Spółdzielni [...] zobowiązań i należności zakładu [...] pn. [...] X. W dniu [...] marca 1983 r. Rada [...] Dyrekcji [...] w W. na mocy swojej Uchwały Nr [...] postanowiła o zmianie statutu spółdzielni m.in. w zakresie nazwy podmiotu - spółdzielnia będzie nosić nazwę: Ośrodek [...]. Zaś w dniu 28 września 1990 r. pomiędzy spółdzielnią pn. Ośrodek [...] a nowo powstałą spółdzielnią pn. [...] Spółdzielnia [...] została zawarta umowa, w której - w związku z likwidacją Ośrodka [...] - [...] przejęła następstwo prawne pracowników, wyposażenie biura, archiwum, umowy i zlecenia, zobowiązania oraz uprawnienia w zakresie użytkowania działki ew. nr [...] w obrębie [...], o pow. [...] m² - wraz z budynkami przy ul. [...]. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia (czyli zbadania czy rzeczywiście zaistniała przesłanka podana we wniosku wznowienie) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (merytoryczne rozpoznanie sprawy). Po wznowieniu postępowania zasadą jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium postępowania zwykłego. Konieczne jest zatem ustalenie, czy wnoszący o wznowienie postępowania miał przymiot strony postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. Stosownie do treści art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Regulacje prawne dotyczące oddawania w zarząd, użytkowanie i użytkowanie wieczyste terenów państwowych w dniu wydania decyzji nr 4/89, tj. 5 stycznia 1989 r., określone były w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (dalej u.g.g.w.n.) oraz przepisach wykonawczych do tej ustawy. Ponadto w zakresie oddawania gruntów państwowych w użytkowanie wieczyste zastosowanie miały przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 232 § 1 k.c. prawo użytkowania wieczystego mogło być ustanowione na rzecz osób fizycznych oraz spółdzielni mieszkaniowych i Innych osób prawnych określonych w przepisach szczególnych. Przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowiły unormowania szczególne w stosunku do kodeksu cywilnego i wprowadzały odstępstwa od jego założeń. Krąg podmiotów, którym mogły być oddawane grunty państwowe w użytkowanie wieczyste określony był w art. 4 ust. 3 u.g.g.w.n. (przepis szczególny). Grunty te mogły być oddawane w użytkowanie wieczyste na rzecz m.in. spółdzielni mieszkaniowych, osób fizycznych oraz osób prawnych nie wymienionym w ust. 1, (tj. takim, które nie były państwowymi jednostkami organizacyjnymi i nie były organizacjami społecznymi). Ponadto zgodnie z art. 22 ust. 1. u.g.g.w.n. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. - "Spółdzielniom mieszkaniowym oraz innym osobom prawnym nie będącym państwowymi jednostkami organizacyjnymi i organizacjami społecznymi mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste grunty państwowe przeznaczone do realizacji ich zadań ustawowych lub statutowych oraz służące do zaspokojenia ich potrzeb." Zaś art. 5 ust. 2 u.g.g.w.n. stanowił, że: "Organizacjami społecznymi w rozumieniu ustawy są organizacje polityczne, związki zawodowe i organizacje spółdzielcze, z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych. Organizacje społeczne - zgodnie z treścią art. 4. ust. 1 pkt 2. u.g.g.w.n.- otrzymywały grunty państwowe niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania innych zadań ustawowych albo statutowych odpłatnie w użytkowanie. Prawo to - użytkowanie gruntu państwowego przez organizację społeczną - zgodnie z treścią art. 39 u.g.g.w.n. powstawało na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej i polegało na korzystaniu z nieruchomości w zakresie i na warunkach określonych w decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie. W niniejszej sprawie w dniu [...] stycznia 1989 r. - czyli w dniu wydania decyzji nr [...] - funkcjonował Ośrodek [...] (poprzednik prawny "[...] " Spółdzielni [...]), który należało zaliczyć do organizacji społecznych, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.g.g.w.n. i które, zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami, mogły uzyskać jedynie prawo użytkowania gruntu. Następnie Prezydent podniósł, że interes prawny Ośrodka [...] w postępowaniu wszczętym wnioskiem M. z dnia [...] marca 1988 r. wynikać musiał z konkretnego przepisu prawa materialnego. Interes ten odróżnić należy od interesu faktycznego, który występuje w sytuacji, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem rozstrzygnięcia, nie może jednak wykazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego przyznającego mu określone uprawnienie do żądania ustanowienia na jego rzecz użytkowania wieczystego. Dodał, iż ww. przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości o nie przewidywały możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz organizacji społecznej. W związku z tym Ośrodek [...] jako organizacja społeczna, którą niewątpliwie był, nie mógł wykazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który przyznawałby mu uprawnienie do żądania ustanowienia na jego rzecz użytkowania wieczystego gruntu. Wskazał także, że zarzut pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu może być postawiony tylko wówczas, gdy danemu podmiotowi przysługiwał status strony. Tymczasem, ze wskazanych powyżej przyczyn, Ośrodkowi [...]nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. orzekającej o przekazaniu na rzecz Międzyzakładowej [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu. Na zakończenie wyjaśnił, iż następca prawny Ośrodka [...] Spółdzielnia Pracy w W., po zmianie nazwy w 1996 r. na [...] Biuro [...], obecnie nosi nazwę (od 1997 r.) Spółdzielcze [...]. Ponieważ organ uznał, że powołana we wniosku przesłanka wznowieniowa nie zaistniała, dlatego też orzekł o odmowie uchylenia kwestionowanej decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta W. wniosło Spółdzielcze [...] wskazując, że: "brak przymiotu strony wynikać ma rzekomo z tego, iż ówczesne zapisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie przewidywały możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz organizacji społecznych. Tymczasem poprzednik prawny był użytkownikiem nieruchomości przy ul. [...], działki o powierzchni [...] m². Był zatem użytkownikiem tego terenu. Art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. dopuszczał możliwość oddawaniu gruntów w użytkowanie organizacjom społecznym, jeśli uzasadniały to cele statutowe bądź potrzeby ich działalności gospodarczej. Zatem faktyczny użytkownik terenu oddawanego w użytkowanie wieczyste innemu podmiotowi, nawet jeśli nie mógł skutecznie wystąpić o ustanowienie na jego rzecz użytkowania wieczystego, nie mógł być pozbawiony statusu strony takiego postępowania ze względu na interes prawny, jaki w takim postępowaniu posiadał. Mógł ubiegać się o ustanowienie na swoją rzecz prawa użytkowania, czego ówczesne zapisy ustawy nie wykluczały ". Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] stycznia 1989 r., nr [...] przekazującej w użytkowanie wieczyste na rzecz Międzyzakładowej [...] grunt nieruchomości o powierzchni [...] m², położony w W. pomiędzy ulicami [...] - w całości popierając jego stanowisko i argumentację. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zagadnienie w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy skarżący jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 roku w rozumieniu art. 28 kpa. Podniósł, iż regulacje prawne, które dotyczą oddawania w zarząd, użytkowanie i użytkowanie wieczyste terenów państwowych w dacie wydania decyzji nr [...] tj. w dniu [...] stycznia 1989 roku, określała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zaś dodatkowo istotną regulacją były przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z brzmieniem art. 232 § 1 k.c. grunty stanowiące własność państwową a położone w granicach administracyjnych miast lub osiedli oraz grunty państwowe położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta lub osiedla i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki (tereny państwowe), mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, jak również spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego i innym osobom prawnym określonym w przepisach szczególnych. Natomiast z przepisu art. 4 ust. 3 ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. wynika, że grunty państwowe mogły być oddawane w użytkowanie wieczyste spółdzielniom mieszkaniowym, osobom fizycznym i prawnym nie wymienionym w ust. 1, obcym przedstawicielstwom dyplomatycznym lub urzędom konsularnym i organizacjom międzynarodowym. Zaś organizacjom społecznym grunty państwowe mogły być oddane jedynie odpłatnie w użytkowanie, gdy było to niezbędne do prowadzenia przez nie działalności gospodarczej. Przy czym faktem nie kwestionowanym jest to, iż poprzednik prawny skarżącej Ośrodek [...] był właśnie organizacją społeczną. Ponadto w myśl przepisu art. 39 ust. 1 u.g.g.w.n. prawo użytkowania powstaje na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej. Tymczasem zarówno z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie jak i z treści odwołania, nie wynika, aby na rzecz skarżącej, a właściwie na rzecz jej poprzednika prawnego Ośrodka [...], wydana została decyzja przez terenowy organ administracji państwowej - na mocy której powstałoby prawo użytkowania gruntu państwowego. A contrario uznać należy, że takiego uprawnienia Ośrodek [...] nigdy nie nabył. Przepis ustawy nie mówi także o możliwości nabycia tegoż prawa chociażby w sposób konkludentny. Przeciwnie ww. przepis wyraźnie przewiduje dla powstania prawa użytkowania gruntu konieczność wydania decyzji. Zatem z powyższego wywieść należy, iż Ośrodek [...] nie miał uprawnień do użytkowania gruntu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że przedmiotem decyzji z dnia [...] stycznia 1989 r. było przekazanie prawa użytkowania wieczystego na rzecz M., nie zaś prawa użytkowania. Wydana decyzja dotyczyła zatem ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest użytkowanie wieczyste. Jej przedmiotem natomiast w żaden sposób nie było prawo użytkowania gruntu. Z tego też względu Ośrodek [...], jako organizacja społeczna, nie mógł wskazać przepisu prawa materialnego na podstawie którego przysługiwałoby tejże organizacji realne uprawnienie do żądania ustanowienia na swoją rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu. Potwierdzenie powyższe znajduje w cytowanych przepisach ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z tegoż względu poprzednik prawny skarżącej Ośrodek [...] nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym - w rozumieniu art. 28 kpa. Ponieważ przepisy u.g.g.w.n. nie przewidywały sposobności ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz organizacji społecznej, a zatem nie istniał przepis prawa, który uprawniałby taką organizację do żądania ustanowienia tegoż ograniczonego prawa rzeczowego - to nie można mówić o statusie strony w postępowaniu o przekazaniu przez organy państwa użytkowania wieczystego. Dlatego też w sprawie wznowieniowej nie nastąpiło naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt. 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) - zatem nie istnieje przesłanka do uchylenia decyzji – skoro po dokładnym zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy stwierdzono, że dany podmiot nie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wniosło Spółdzielcze [...] " W.. Zaskarżonej decyzji zarzuciło; - naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 6, 7, 8, 9 i 10§1 w zw. z art. 28 kpa poprzez błędne uznanie iż postępowanie objęte decyzją nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] stycznia 1989 r. nie dotyczyło interesu prawnego i obowiązku skarżącego, co spowodowało nieuprawnione nie uznanie skarżącego za stronę prowadzonego postępowania; 2. art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa oraz art. 80 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2015 r. mimo nie ustalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie, a także bez rozpatrzenia całości materiału dowodowego; 3. art. 28 kpa poprzez nieuprawnione stwierdzenie, że interes prawny skarżącego wynika wyłącznie z przepisu prawa materialnego na podstawie którego wydano decyzję nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] stycznia 1989 r. - naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu (Dz. U. Nr 221 poz. 99) w brzmieniu od 20 lipca 1988 r. poprzez jego pominięcie. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej oraz orzeczenie o kosztach postępowania w tym o kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd zaakceptował ustalenia faktyczne dokonane przez organ i dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem ich zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zbadał, czy organy administracyjne orzekające w tej sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, gdyż decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2015 r. odmawiającą uchylenia decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] stycznia 1989 r., nr [...] przekazującej w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] Spółdzielni [...] grunt nieruchomości o powierzchni [...] m², położony w W. pomiędzy ulicami [...]. Niniejsza sprawa była prowadzona w trybie wznowienia postępowania. Tryb ten jest instytucją procesową, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach kpa. Zatem zadaniem organu administracyjnego jest zbadanie, czy przesłanka stanowiąca podstawę wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiła, a jeśli tak, to jaki wpływ wada ta miała na treść zaskarżonej decyzji. [...] Spółdzielnia [...] w W. - jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. - wskazała art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że przy wydawaniu przedmiotowej decyzji jej poprzednik prawny, Ośrodek [...], został pominięty jako strona w postępowaniu - w związku z czym decyzja ta zwiera wadę, która zgodnie z art. 156 § 1 pkt 7 kpa, powoduje jej nieważność z mocy prawa. Zatem podstawową kwestią było ustalenie, czy wnoszący o wznowienie postępowania miał przymiot strony postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie uznały - a Sąd podzielił ich stanowisko - iż poprzednikowi prawnemu skarżącego nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. orzekającej o przekazaniu na rzecz Międzyzakładowej [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu. Decyzja ta została wydana na podstawie (między innymi) art. 4 ust.3 pkt 1, art. 22, art. 45 i art. 47 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99. ze zm. ), dalej u.g.g.w.n. Przepis art. 4 należy oceniać łącznie z art. 87 ww. ustawy - biorąc pod uwagę ich wzajemne powiązania. Z przepisu art. 4 u.g.g.w.n. wynika, iż grunty państwowe (...) są oddawane: - odpłatnie państwowym jednostkom organizacyjnym w zarząd (ust.1 pkt 1); - odpłatnie organizacjom społecznym w użytkowanie (ust.1 pkt 2); - w użytkowanie wieczyste spółdzielniom mieszkaniowym (ust.5 pkt 1). Natomiast art. 87 uzupełnia art. 4 stanowiąc, że posiadaczom gruntów państwowym, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazywane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w: • zarząd - czyli ma zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 1, • użytkowanie - czyli ma zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 2, • użytkowanie wieczyste - czyli ma zastosowanie art. 4 ust. 5 pkt 1. Zaś przekazanie następuje na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej. Zatem z ww. przepisów ewidentnie wynika, że grunty państwowe mogły być oddawane w użytkowanie wieczyste spółdzielniom mieszkaniowym, zaś organizacjom społecznym grunty państwowe mogły być oddane jedynie odpłatnie w użytkowanie. Przy czym faktem nie kwestionowanym jest to, że poprzednik prawny skarżącej Ośrodek [...] był właśnie organizacją społeczną. Ponadto użytkowanie gruntu państwowego przez organizację społeczną - zgodnie z treścią art. 39 u.g.g.w.n. - powstawało na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej i polegało na korzystaniu z nieruchomości w zakresie i na warunkach określonych w decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie. Strona skarżąca nie podnosi, iż na rzecz jej poprzednika prawnego wydana została taka decyzja. Natomiast z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że prawo do gruntu w postaci m. in. użytkowania - na podstawie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - nie mogło powstać w sposób dorozumiany. Należało więc przyjąć, iż poprzednik prawny skarżącego nie nabył uprawnień do użytkowania przedmiotowego gruntu – w rozumieniu przepisów ww. ustawy. Ponieważ przedmiotem decyzji z dnia [...] stycznia 1989 r. było przekazanie prawa użytkowania wieczystego na rzecz M., nie zaś prawa użytkowania, dlatego też poprzednik prawny skarżącego - jako organizacja społeczna - nie mógł wskazać przepisu prawa materialnego na podstawie którego przysługiwałoby mu realne uprawnienie do żądania ustanowienia na swoją rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu i to w sytuacji, gdy nie miał uprawnień nawet do jego użytkowania. Z tegoż względu poprzednik prawny skarżącego nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 kpa. Dlatego też w sprawie wznowieniowej nie można mówić o naruszeniu przepisu art. 145 § 1 pkt. 4 kpa - skoro po dokładnym zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy organy obu instancji stwierdziły, że dany podmiot nie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wobec powyższego zarzuty skarżącego podważające to stanowisko - są zupełnie niezasadne. Podsumowując stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy - uzasadniły też przekonująco swoje decyzje - a Sąd w całości podzielił ich stanowisko. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło