I SA/Wa 1860/15
PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-04
Skład orzekający: Justyna Wtulich-Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują przyznawanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawach administracyjnych, w szczególności w kontekście zmiany rozporządzeń w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi z urzędu, stosując przepisy rozporządzeń obowiązujących w momencie wszczęcia postępowania w danej instancji. W przypadku pierwszej instancji zastosowano rozporządzenie z 2002 r., a w przypadku drugiej instancji (skarga kasacyjna) rozporządzenie z 2015 r., uwzględniając stawki minimalne i podatek VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata B. F. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej J. S. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (WSA) i Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA). Skarżąca korzystała z pomocy prawnej z urzędu, a jej skarga została oddalona przez WSA, a następnie skarga kasacyjna przez NSA. Adwokat reprezentował skarżącą w obu instancjach i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych WSA na rzecz adwokata B. F. kwotę 516,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich- Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata B. F. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. F. kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 420 zł (czterysta dwadzieścia złotych) oraz kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć 60/100) złotych stanowiącą 23 % podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej
w [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat – B. F..
Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik przeglądał akta sprawy w czytelni akt Sądu. Z protokołu rozprawy wyznaczonej na dzień 8 kwietnia 2016 r. wynika, że pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącą na rozprawie oraz poparł skargę. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości, ani w części.
Wyrokiem z 8 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...].
W dniu 18 lipca 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna sporządzona przez adwokata od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2182/16 oddalił skargę kasacyjną.
Po sprawdzeniu w aktach sądowych ustalono, że pełnomocnik reprezentował skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu
13 lipca 2018 r. Podczas rozprawy pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej na zasadach prawa pomocy. Jednocześnie oświadczył, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.1302 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych
w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r.
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. W § 22 ww. rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W § 22 tego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niniejsza sprawa została wszczęta w I instancji wniesioną przez J. S. skargą z 23 września 2015 r. i nie została zakończona w I instancji przed dniem wejścia w życie przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. określających zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Z tego względu, do zasądzenia kosztów pomocy prawnej świadczonej przez pełnomocnika z urzędu w I instancji zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm., powoływanego dalej jako "Rozporządzenie").
Przepis § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) Rozporządzenia stanowi, że stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, ani decyzja, czy też postanowienie Urzędu Patentowego - wynosi 240 zł.
W myśl § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 należy podwyższyć o stawkę podatku od towaru i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującego w dniu orzekania o tych opłatach. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, stosownie do § 20 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien zawierać oświadczenie, że koszty nie zostały zapłacone w całości lub części.
Mając na uwadze, iż wyznaczony pełnomocnik reprezentował skarżącą
w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji tj. przeglądał akta sprawy oraz reprezentował skarżącą na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. przyznano wynagrodzenie w wysokości 240 zł powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 złotych – łącznie kwotę 295,20 złotych.
Skarga kasacyjna została wniesiona w niniejszej sprawie przez pełnomocnika
z urzędu w dniu 18 lipca 2016 r. (data stempla biura podawczego), a zatem do zasądzenia pełnomocnikowi z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej w II instancji zastosowanie w sprawie będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), powoływanego dalej jako "rozporządzenie".
Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia za sporządzenie
i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym opłata maksymalna wynosi 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje
§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia, wynosi zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c)
– 480 zł. Zgodnie z § 4 ust.1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów
o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %.
W rozpoznawanej sprawie adwokat reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, natomiast w drugiej instancji sporządził i wniósł skargę kasacyjną oraz reprezentował skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z uwagi na powyższe ustalono opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit a), czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 360 zł, co stanowi kwotę 180 zł (½ z 360 zł). Kwota 360 zł stanowi opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit a) w związku z pkt 1 lit c) rozporządzenia. Opłata ta ulega podwyższeniu
o stawkę podatku od towarów i usług, w rozpoznawanej sprawie jest to kwota 41,40 zł (23 % x 180 zł).
Pełnomocnik nie wskazał przy tym w niniejszej sprawie okoliczności, wymienionych w § 4 ust. 2 rozporządzenia, mających uzasadniać przyznanie wynagrodzenia przekraczającego kwotę wynikającą z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia i nieprzekraczającą jednocześnie opłaty maksymalnej. Czynności, które podjął
w sprawie pełnomocnik obejmujące sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz reprezentowanie skarżącej na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stanowią typowe czynności podejmowane przez pełnomocnika w ramach świadczonej pomocy prawnej.
Reasumując za pomoc prawną udzieloną skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w I i II instancji przyznano pełnomocnikowi adwokatowi wynagrodzenie w wysokości 420 zł powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 96,60 złotych – łącznie kwotę 516,60 złotych.
Z powyższych względów, w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz
art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło