I SA/Wa 1861/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] odmawiającą J. S. przyznania zasiłku celowego w kwocie [...] zł na miesiąc marzec 2011 r. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Burmistrz Miasta S. odmówił przyznania skarżącej zasiłku celowego w kwocie [...] zł na miesiąc marzec. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] marca 2011 r. do MOPS w S. wpłynął wniosek J. S. o zwrot kwoty [...] zł za zakupiony gaz. W miesiącu marcu był to już 17 wniosek skarżącej o udzielenie pomocy, z czego 15 zostało rozstrzygniętych decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] przyznającą [...]zł (w tym na dofinansowanie: zakupu gazu – [...] zł, obuwia – [...] zł i odzieży - [...] zł) i 1 o dożywienie rozstrzygnięty decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]. Pismem z dnia [...] marca 2011 r., doręczonym w dniu [...] marca 2011 r., zawiadomiono stronę o terminie wywiadu środowiskowego. W wyznaczonym dniu wnioskodawczyni nie wpuściła pracowników socjalnych do mieszkania, a rozmowę z nimi przeprowadziła na podwórku. Tym samym nie mogli oni ocenić jej aktualnej sytuacji mieszkaniowej. Ostatni bowiem wywiad środowiskowy sporządzono w mieszkaniu klientki w kwietniu 2010 r. Organ wskazał, że J. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia [...] maja 2012 r. Otrzymuje zasiłek stały w kwocie [...] zł i pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. W każdym miesiącu ubiega się o kilkutysięczne zasiłki na powtarzające się potrzeby, według podobnych kserowanych wniosków. Organ podał, że wnioskodawczyni nie współpracuje z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Ponadto organ posiadając ograniczony budżet musi uwzględnić potrzeby wszystkich osób i rodzin, szczególnie tych, którzy nie dysponują własnymi możliwościami i zasobami. Według projektu planu finansowego na 2011 r. MOPS dysponuje w skali roku kwotą 150.000 zł na zasiłki celowe fakultatywne i obowiązkowe, co daje średnią miesięczną kwotę 12500 zł. W miesiącu marcu jest to natomiast kwota 12700 zł dla 90 gospodarstw domowych ubiegających się o pomoc w formie zasiłków celowych, co średnio daje kwotę 141,11 zł na 1 gospodarstwo domowe. J. S. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. przyznano na dofinansowanie zakupu gazu, odzieży i obuwia kwotę [...] zł, jak również kolejną decyzją z dnia [...] marca 2011 r. przyznano jej uprawnienie do świadczenia pieniężnego na żywienie w kwocie [...] zł na miesiąc marzec 2011 r. Tym samym zaplanowane dla wnioskodawczyni świadczenia w marcu 2011 r. wynoszą łącznie [...] zł + świadczenie w formie składek zdrowotnych. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu, organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że J. S. oprócz zasiłku stałego – [...] zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego – [...] zł, na miesiąc marzec 2011 r. przyznano zasiłek celowy - [...] zł oraz świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych – [...] zł. Dokonując analizy możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej nie jest możliwe przyznanie wnioskodawczyni żądanej łącznej kwoty 7861 zł. Ośrodek na 1 rodzinę dysponuje bowiem w marcu 2011 r. kwotą 141,11 zł. Pomoc społeczna nie jest w stanie pokrywać wszystkich potrzeb osób i rodzin wnioskujących o udzielenie pomocy. Ponadto wnioskująca pozostaje w kręgu zainteresowania organu pomocy społecznej i otrzymuje systematycznie wsparcie finansowe w różnych formach – pomimo braku chęci do przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. S. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organy odmawiając przyznania zasiłku celowego na zakupione trzy butle gazu pozbawiły skarżącej połowy zasiłku stałego. Tym samym zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa i z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej "U.p.s."), na podstawie której wydano zaskarżone decyzje, w art. 2 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie natomiast z art. 39 U.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Na taki charakter wydawanej w sprawie decyzji (decyzja uznaniowa) wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "zasiłek może być przyznany". Zasadnie zatem wskazały organy, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka. W tej kwestii, z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji I i II instancji wynika, że w marcu 2011 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] dysponował na zasiłki celowe kwotą 12.700 zł, z czego 90 gospodarstw domowych ubiegało się o taką pomoc, a średnia wysokość zasiłku celowego dla 1 gospodarstwa domowego wyniosła 141,11 zł, a więc mniej niż pomoc przyznana skarżącej. W miesiącu marcu 2011 r. J. S. otrzymała bowiem łączenie z pomocy społecznej kwotę [...] zł, w tym: zasiłek stały – [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny – [...] zł, świadczenie pieniężne na żywienie – [...] zł oraz zasiłek celowy – [...] zł. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wyczerpująco uzasadnione w decyzjach organów obu instancji. Dodatkowo wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy, który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 7 grudnia 2011 r. Jak bowiem wynika z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) udział strony w rozprawie nie jest obowiązkowy. Wprawdzie skarżąca przedłożyła zaświadczenie lekarskie z adnotacją, że zalecane jest leżenie do dnia [...] grudnia 2011 r., jednak w okresie objętym powyższym zaświadczeniem co najmniej dwukrotnie była obecna w siedzibie Sądu (m. in. w dniach [...] listopada 2011 r. i [...]grudnia 2011 r. składała osobiście pisma procesowe na biurze podawczym). Dlatego też Sąd uznał, że istniała realna możliwość uczestniczenia skarżącej na rozprawie w dniu [...] grudnia 2011 r. i nie uwzględnił powyższego wniosku. Na marginesie podać należy, że również w dniu [...] grudnia 2011 r. J. S. stawiła się w Sądzie i złożyła kolejne pisma procesowe, w tym wniosek o uzasadnienie niniejszego wyroku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.