I SA/Wa 1863/04
WyrokWSA w Warszawie2005-10-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Lech
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając postanowienie opiniujące projekt podziału nieruchomości, może odmówić pozytywnej opinii, powołując się na przepisy dotyczące warunków technicznych budynków i ich usytuowania, w sytuacji gdy podział nieruchomości następuje na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który wyłącza stosowanie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy zastosowały błędny tryb postępowania. Skoro podział nieruchomości następuje na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który dopuszcza podział niezależnie od planu miejscowego, organy powinny ograniczyć się do zatwierdzenia podziału lub odmowy jego zatwierdzenia, a nie do wydawania opinii opartej na przepisach dotyczących warunków technicznych budynków. Zastosowanie trybu opiniodawczego zamiast trybu zatwierdzenia podziału stanowiło naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła wniosek o podział nieruchomości. Prezydent Miasta P. wydał postanowienie negatywnie opiniujące projekt podziału, powołując się na niezgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca podniosła, że skoro podział jest niezależny od planu miejscowego, nie obowiązują parametry z planu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 5 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2004 r., nr [...] w przedmiocie opinii o projekcie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2004 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2004 roku nr [...] opiniujące negatywnie podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w P. przy ul. [...].
W uzasadnieniu wydanego postanowienia wskazane zostało, iż w rozpatrywanym stanie faktycznym, podział może nastąpić niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale w zgodzie z przepisami szczególnymi, w tym z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ wskazał, że rozpatrywany projekt podziału nie odpowiada w pełnym zakresie warunkom wynikającym z przepisów tego rozporządzenia, ze względu na ustalenie linii podziału wzdłuż wschodniej i zachodniej ściany budynku ([...]) w odległości 1,0 m od ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi oraz 1,9 m od ściany budynku sąsiedniego, co uzasadnia odmowę zaopiniowania przedmiotowego podziału w proponowanym we wniosku kształcie. Mimo, iż w przypadku spółdzielni ma zastosowanie art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., nr 4, poz. 27 ze zm.), który to przepis pozwala na dokonanie podziału nieruchomości niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie wyłącza to konieczności badania projektu podziału w kontekście jego zgodności z przepisami szczególnymi.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę zarzucając organowi obrazę art. 41 ust. 1 – 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, oraz § 12 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury. W szczególności skarżąca podniosła, iż skoro w niniejszej sprawie podział nieruchomości jest niezależny od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie obowiązują również parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy, szczegółowe zasady i warunki scalania, podziału nieruchomości objętych planem miejscowym. W złożonej do sądu skardze strona skarżąca zamieściła również wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, uznając zarzuty w niej podniesione za bezzasadne i podtrzymało w całości stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia [...] lutego 2005 roku organ drugiej instancji przychylił się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Z treści zaskarżonych postanowień wynika, że ich materialnoprawną podstawę stanowiły art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2000 r. nr 4 poz. 27 ze zm.). Przepis art. 93 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami ustala ogólną zasadę zgodnie z którą podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Z uwagi jednak na status prawny składającego wniosek w badanej sprawie ma zastosowanie przepis art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., nr 4, poz. 27 ze zm.), który stanowi, iż podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo ust. 3 tego przepisu przewiduje, że podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisu art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Podstawowym źródłem regulacji w sprawach podziałów nieruchomości są przepisy działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.), które przewidują, iż podział nieruchomości może nastąpić w dwóch trybach. Pierwszy z nich opiniodawczy ma zastosowanie wówczas, gdy nieruchomość objęta podziałem położona jest na obszarze, gdzie obowiązuje plan miejscowy. Wówczas właściwy organ to jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje w trybie art. 93 ust. 4 powołanej ustawy opinię o zgodności podziału z ustaleniami tego planu. Tryb opiniodawczy nie ma natomiast zastosowania dla podziału nieruchomości położonych na terenach, gdzie brak jest planu miejscowego. W tej drugiej sytuacji organ administracji rozstrzyga jedynie w przedmiocie zatwierdzenia podziału.
W niniejszej sprawie, jak wskazano wcześniej, art. 41 ust. 2 powołanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych dopuszcza dokonanie podziału nieruchomości niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem również z pominięciem trybu opiniodawczego. Jednakże Prezydent Miasta P. wydał w sprawie postanowienie negatywnie opiniujące podział opisanej w niej nieruchomości, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało to rozstrzygnięcie w mocy.
Tak więc organy zastosowały błędny tryb, gdyż zamiast opiniowania powinny ograniczyć się do zatwierdzenia podziału lub odmowy jego zatwierdzenia.
Ponadto wskazać należy, że wniosek [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P. nie budził wątpliwości co do jego treści, bowiem pismem z dnia [...] marca 2004 r., skarżąca wystąpiła o dokonane podziału opisanej w niej nieruchomości zgodnie z załączoną do wniosku propozycją przedstawioną we wstępnym projekcie podziału.
Zauważyć należy, że zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego wyznaczony jest przez żądanie strony. Zadaniem organu jest zakwalifikowanie żądania pod względem prawnym, ale zgodne z jego treścią faktyczną. Oznacza to, że Prezydent Miasta P. był związany treścią wniosku [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P. i nie mógł orzekać ponad to co on zawierał.
Powyższe uchybienia powodują, iż Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 41 ust. 2 ustawyart. 41 ust. 1art. 93 ustawyart. 93 ust. 1 ustawyart. 93 ust. 1art. 93 ust. 3 ustawyart. 93 ust. 4art. 41 ust. 2art. 145 § 1art. 152 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło