I SA/Wa 1863/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch Sędziowie sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2007 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1863/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia administracyjnego nr [...] wydanego przez Prezydium Rady Narodowej w W. w dniu [...] kwietnia 1953 r., którym odmówiono dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...] i jednocześnie stwierdzono, że wszystkie budynki położone na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: Decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1953 r. odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do opisanej wyżej nieruchomości [...]. Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2004 r. J.T., M.N., J.N., K.K., K. i D. L., J.G., I.K., Z.W., J.S. oraz J.H. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wnioskodawcy podnieśli, że u podstaw powyższej decyzji leżało naruszenie oceny stanu faktycznego, tj. genezy i daty wzniesienia budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Wg wnioskodawców budynek mieszkalny przy ul. [...] został wybudowany w latach 50-tych ubiegłego wieku. Z tego powodu – ich zdaniem – przyznanie spadkobiercom dawnych właścicieli gruntu, na którym w latach 50-tych wzniesiono nowy budynek mieszkalny, prawa wieczystej dzierżawy ( dotyczącej również budynku), stanowiło przykład jaskrawego pogwałcenia prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. odmówiło wznowienia objętego wnioskiem postępowania, zauważając w uzasadnieniu decyzji, że wnioskodawcy nie posiadali w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej interesu prawnego a zatem nie było możliwe wznowienie takiego postępowania na ich wniosek. Rozpatrując sprawę na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie, który wniosła I.K., Kolegium podtrzymało swoje pierwotne stanowisko podnosząc, że żaden z wnioskodawców nie był właścicielem lokalu mieszkalnego znajdującego się na spornej nieruchomości. Wszyscy natomiast byli jedynie najemcami takich lokali. W tych warunkach wnioskodawcy nie mogli być uznani za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego odmawiającego byłym właścicielom nieruchomości prawa własności czasowej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Organ, argumentując swoje stanowisko, powołał się w tym miejscu na orzecznictwo sądowoadministracyjne w tym m. in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt I SA 1440/03 ( LEX nr 160749 ), w którym Sąd ten stwierdził, że pozostawanie stroną stosunku zobowiązaniowego, którego przedmiotem, jest nieruchomość, nie czyni z niej strony w postępowaniu dotyczącym zwrotu tej nieruchomości poprzednim właścicielom, podkreślił, że takim stosunkiem zobowiązaniowym jest ( zgodnie z tytułem XVII działu I kodeksu cywilnego ) najem. Z tego powodu zatem brak było podstaw do wszczęcia objętych wnioskiem nadzorczym postępowań na wniosek najemców. Odnosząc się natomiast do zarzutu zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącego nie wznowienia z urzędu przedmiotowego postępowania z urzędu, Kolegium podkreśliło, że nie znalazło podstaw do zainicjowania takiego postępowania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła I.K.. Skarżąca w skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji przytaczając w dużej mierze argumentację zawartą w odwołaniu. Akcentowała przy tym, że decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1953 r. naruszała prawo, gdyż po dacie wydania w/w orzeczenia zostały na spornej nieruchomości wzniesione budynki ze środków Skarbu Państwa. Podstawę natomiast swojego interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, skarżąca upatrywała w przepisie art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ). Rozwijając te myśl, w piśmie uzupełniającym skargę, skarżąca twierdziła, że wynik postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] grudnia 2000 r. nie dotyczyłby, co prawda, jej praw bezpośrednio, ale miałby wpływ na możliwość kreowania przez nią w konsekwencji określonych roszczeń ( o wykup zajmowanego lokalu ). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nadmienić w tym miejscu wypada, że Sąd w ocenie swojej nie jest związany zarzutami ani wnioskami zawartymi w skardze oraz powołaną w niej podstawą prawną. Ponieważ, abstrahując od zasadności zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, skutkowało to jej uchyleniem. Przedmiotowa sprawa dotyczyła wznowienia postępowania zakończonego decyzją o stwierdzeniu nieważności orzeczenia administracyjnego odmawiającego byłym właścicielom nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...], oznaczonej nr hip. [...] tj. E.Z. i M.A. prawa własności czasowej. Z uwagi, że osoby te zmarły ( E.Z. w 1968 r. a M.A. w 1948 r. ) w postępowaniu nadzorczym występowali już ich spadkobiercy tj. wnuk E.Z. – K.M.Z. vel Z. oraz - jako następcy prawni po M.A. – córka Z. Z. i wnuk M.K.. Osoby te brały udział również w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie postępowania nadzorczego zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] grudnia 2006 r., z tym, że w toku tego postępowania, w dniu 14 maja 2006 r. zmarła Z.Z. a jej spadkobiercami zostali W.Z. i M.Z. ( vide: postanowienie Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt [...]). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2006 r. została skierowana m. in. do uczestniczki postępowania Z.Z. i powróciła do organu z adnotacją listonosza jako przesyłka awizowana, nie podjęta w terminie. Okoliczność, że Kolegium nie posiadało wiedzy dotyczącej śmierci Z.Z. pozostaje jednak bez wpływu na fakt, że decyzja została skierowana do osoby, która zmarła a której spadkobiercy nie brali udziału w postępowaniu jako następcy prawni strony i którym nigdy nie została doręczona zaskarżona decyzja. Ponieważ pominięcie w trakcie postępowania administracyjnego któregokolwiek ze spadkobierców strony tegoż postępowania jest wadliwością, która może stanowić podstawę do żądania wznowienia takiego postępowania ( art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ), skutkowało to koniecznością uchylenia przez Sąd zapadłej w tego rodzaju postępowaniu decyzji. Z uwagi na fakt, iż strony mają prawo do zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie, Sąd nie miał możliwości aktualnie dokonania kontroli merytorycznej decyzji a tym samym ocenienia zasadności podniesionych w skardze zarzutów. Odmienne postępowanie związałoby bowiem organ ( pod kątem merytorycznym ) przed ewentualnym wypowiedzeniem się co do meritum sprawy przez W. i M.Z.. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.