I SA/Wa 1863/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-09-03

Skład orzekający: sędzia WSA Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, można odmówić ponownego przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie w postępowaniu odwoławczym, jeśli poprzednie prawo pomocy nie zostało cofnięte, a strona ma wątpliwości co do osoby dotychczasowego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skoro skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w tym zakresie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, nie ma podstaw do ponownego przyznawania jej kolejnego pełnomocnika. W przypadku wątpliwości co do osoby dotychczasowego adwokata, strona powinna zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej o ewentualną zmianę pełnomocnika. Zwolnienie od kosztów sądowych również trwa do prawomocnego zakończenia postępowania i obejmuje postępowanie odwoławcze.
Stan faktyczny
E. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) w postępowaniu odwoławczym od wyroku WSA w Warszawie. Wnioskodawczyni uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną rodziny. Wniosek został pierwotnie odrzucony przez referendarza sądowego, a następnie skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w postępowaniu odwoławczym od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1863/07 w sprawie ze skargi E. R. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. E. R. wnioskiem z dnia 30 lipca 2008 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w postępowaniu odwoławczym od wyroku z dnia 9 czerwca 2008 r. oddalającego jej skargę. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jej rodzina składa się z trzech osób. W czerwcu 2008 r. ukończyła studia na Uniwersytecie [...], jednak w związku z brakiem pracy jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, w związku z tym nie osiąga żadnego dochodu. Jedynym źródłem dochodu są zarobki jej męża, który pracuje w biurze Usług [...], otrzymując wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto. Skarżąca posiada, zgodnie z oświadczeniem, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Nadto podniosła, że rodzina ponosi duże wydatki na utrzymanie syna, na dojazdy męża do pracy, opłaty za wynajem mieszkania, które zajmują, opłaty za gaz i energię elektryczną. Powyższa sytuacja skłoniła wnioskodawczynię do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 sierpnia 2008 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia E. R., pismem z dnia 22 sierpnia 2008 r., wniosła sprzeciw. W złożonym sprzeciwie skarżąca wniosła o przyznanie innego pełnomocnika z urzędu celem napisania skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 9 czerwca 2008 r. Nadto podniosła, iż zaistniała rozbieżność oceny materiału nie pozwala, by dotychczasowy adwokat był jej pełnomocnikiem. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 sierpnia 2008 r. utraciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od postanowienia referendarza sądowego wnosi się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw – w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 260 powołanej ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Prawo pomocy, zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Powyższe zapisy oznaczają, że podmiot uprawniony może podjąć starania o przyznanie prawa pomocy w każdym czasie, aż do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Z drugiej jednak strony wydanie korzystnego orzeczenia bądź co do kosztów sądowych bądź co do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika eliminuje dalsze pozytywne rozpatrywanie wniosków w tym zakresie. Powyższy wniosek jest kolejnym złożonym w niniejszej sprawie przez E. R. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uprzednio postanowieniem z dnia 9 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał E. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, skutkiem czego Okręgowa Rada Adwokacka w W. w dniu [...] lutego 2008 r. wyznaczyła adwokata M. K. pełnomocnikiem z urzędu, zaś skarżąca w dniu [...] marca 2008 r. udzieliła wyznaczonemu adwokatowi pełnomocnictwa. Pismem z dnia 14 lipca 2008 r. pełnomocnik z urzędu poinformował Sąd oraz mocodawczynię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 9 czerwca 2008 r. oddalającego jej skargę. Uznać zatem należy, że już raz przyznano skarżącej fachową pomoc prawną do niezakończonej prawomocnie sprawy prowadzonej przed tutejszym Sądem. Skoro więc E. R. ma już przyznanego adwokata, to brak jest podstaw do tego, aby po raz kolejny przyznawać jej następnego pełnomocnika. Jeżeli strona ma wątpliwości co do osoby adwokata, który do tej pory ją reprezentował może zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., jako organu właściwego, o ewentualną zmianę osoby wyznaczonego pełnomocnika z urzędu. Odnosząc się natomiast do tej części wniosku dotyczącej zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych stwierdzić należy, że również zwolnienie od kosztów trwa do prawomocnego zakończenia postępowania i rozciąga się nie tylko na postępowanie pierwszoinstancyjne, ale również drugoinstancyjne. Skoro więc strona jest już zwolniona od kosztów uzasadniona jest odmowa kolejnego zwolnienia w tym zakresie. Podkreślenia wymaga, że przyznane prawo pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje zarówno postępowanie rozpoznawcze, jak też rozciąga się na postępowanie odwoławcze i egzekucyjne, zaś wygasa wraz ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), chyba że w myśl art. 249 powołanej ustawy, zostanie przez Sąd cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło