I SA/Wa 1865/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-09
Skład orzekający: Cezary Pryca, Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiat nabył z mocy prawa własność części nieruchomości, która na dzień 1 stycznia 1999 r. pozostawała w zarządzie Urzędu Skarbowego, a decyzja o wygaszeniu tego zarządu została później stwierdzona jako nieważna?Ratio decidendi
Skarga Powiatu została oddalona, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. nieruchomość pozostawała w wyłącznym zarządzie Urzędu Skarbowego, a decyzja o wygaszeniu tego zarządu została później stwierdzona jako nieważna. Sąd podkreślił, że nabycie własności z mocy prawa w trybie art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest możliwe tylko w przypadku władztwa dającego samodzielne korzystanie z nieruchomości, co wyłącza formy obligacyjne jak najem czy dzierżawa, a także władztwo faktyczne.Stan faktyczny
Powiat wystąpił o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności części nieruchomości, która na dzień 1 stycznia 1999 r. była w zarządzie Urzędu Skarbowego. Decyzją Ministra Skarbu Państwa utrzymano w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia. W międzyczasie stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego o wygaszeniu zarządu Urzędu Skarbowego. Powiat wniósł skargę do sądu, kwestionując wykładnię pojęcia 'władania' przez organy administracji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2000 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa. oddala skargę
I SA/Wa 1865/05
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2000 roku numer [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2000 roku numer [...] Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Powiat [...] z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności - części zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka numer [...], dla której w Sądzie Rejonowym w C. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K. jest urządzona księga wieczysta Kw. [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] lutego 1997 roku Kierownik Urzędu Rejonowego w K., działając na podstawie art.35 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 30/91, poz.127 ze zmianami), orzekł o wygaśnięciu Urzędowi Skarbowemu w K. zarządu w - części do zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] hektara.
W dniu 18 stycznia 1999 roku Starosta [...] wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji w sprawie przekazania na własność Starostwa Powiatowego w K. nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] hektara, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. [...]. We wniosku Starosta [...] powołał się na treść przepisu art.60 i art.64 ustawy z dnia 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną ( Dz. U.133 poz.876 ze zmianami).
W pismach z dnia 10 sierpnia 1999 roku i z dnia 31 sierpnia 1999 roku Starosta [...] wskazał, że przedmiotem wniosku jest nabycie przez Powiat [...] części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka numer [...] o powierzchni [...] hektara, zabudowanej budynkiem administracyjnym, a podstawę prawną nabycia z mocy prawa stanowi przepis art.60 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Na dzień 1 stycznia 1999 roku w księdze wieczystej Kw.[...], prowadzonej dla zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] hektara, jako właściciel wpisany był Skarb Państwa w zarządzie Urzędu Skarbowego w K.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 roku numer [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o przepis art.60 ust.1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Powiat [...], z dniem 1 stycznia 1999 roku, prawa własności - części zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] objętej treścią księgi wieczystej Kw.[...].
W dniu 10 lipca 2000 roku Urząd Skarbowy w K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997 roku.
Decyzją z dnia [...] września 2000 roku numer [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2000 roku numer [...] Wojewody [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po ponownym rozpatrzeniu odwołania Urzędu Skarbowego w K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2000 roku numer [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2000 roku i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997 roku orzekającą o wygaśnięciu Urzędowi Skarbowemu w K. zarządu w - części do zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] objętej treścią księgi wieczystej Kw.[...].
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2004 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I SA 658/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Powiatu [...] wniesioną na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 roku numer [...].
Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2005 roku wydanym w sprawie sygnatura akt OSK 1903/04 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Powiatu [...] wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2004 roku-sygnatura akt I SA 658/03.
Na decyzję z dnia [...] września 2000 roku numer [...] Ministra Skarbu Państwa skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Powiat [...]. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że od lutego 1997 roku Urząd Rejonowy w K. władał - części zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...]. Nadto strona skarżąca wskazała, że przed nabyciem w/w nieruchomości przez Skarb Państwa, pomiędzy Urzędem Skarbowym a Kierownikiem Urzędu Rejonowego w K. doszło do zawarcia porozumienia, z którego wynikało, że po nabyciu nieruchomości Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wystąpi o wygaszenie zarządu części nieruchomości. Ponadto strona skarżąca podniosła, że ustawodawca w art.60 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie ograniczył pojęcia "władania" do "władania z prawem przewidzianej formie" i nie można dokonywać rozszerzającej wykładni tego przepisu w sposób niekorzystny dla samorządów. Jednocześnie strona skarżąca nie kwestionuje faktu nabycia na własność opisanej wyżej nieruchomości przez Skarb Państwa, jak również nie kwestionuje uzyskania przez Urząd Skarbowy w K. zarządu tą nieruchomością.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że w dniu 1 stycznia 1999 roku zabudowana nieruchomość położona w K. przy ulicy [...], dla której jest urządzona księga wieczysta Kw.[...], stanowił własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie Urzędu Skarbowego w K. Okoliczność ta wynika z zapisu w dziale drugim księgi wieczystej Kw.[...]. Ponadto stwierdzić należy, że ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] lutego 1997 roku Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o wygaszeniu Urzędowi Skarbowemu w K. zarządu w - części do zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...]. W tym miejscu należy przypomnieć, że wydanie decyzji w trybie art.156 § 1 pkt.2 k.p.a. powoduje ten skutek, że decyzja której nieważność została stwierdzona zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Oznacza to, że taka decyzja nie wywołuje skutków prawnych od chwili jej wydania, bowiem od tej chwili jest nieważna. Tym samym poza sporem winna pozostawać okoliczność, że na dzień 1 stycznia 1999 roku w/w nieruchomość pozostawała w wyłącznym zarządzie Urzędu Skarbowego w K.
W zakresie odnoszącym się do ustawowego pojęcia władania należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2002 roku sygnatura akt III RN 206/01 ( OSNP 24/2003 poz.585). Przypomnieć w tym miejscu jedynie należy, że Sąd Najwyższy uznał, iż nabycie ex lege własności nieruchomości w trybie określonym w art.60 i następne ustawy z 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy mamy do czynienia z taką formą władztwa nad mieniem państwowym, która daje władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli chodzi o takie formy władztwa, które zawierają w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Tak więc spoza pojęcia "władania" ustawodawca wyłączył takie formy władania, które mają charakter obligacyjny, jak np. najem czy dzierżawę. W tym pojęciu nie mieszczą się także wszelkie formy tzw. władztwa faktycznego, związane z udostępnianiem części nieruchomości przez zarządcę.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło