I SA/Wa 1867/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska WSA Marek Wroczyński Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. I SA/Wa 1867/07 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta S., Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup telefonu komórkowego w wysokości [...] zł. na miesiąc sierpień z uwagi na brak środków finansowych – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny: J. S. we wniosku z dnia 06 sierpnia 2007r. wnosiła o przyznanie w trybie szybkim zasiłku celowego na zakup telefonu komórkowego w wysokości [...] zł. Organ I instancji w oparciu o przeprowadzoną w dniu 17 sierpnia 2007 r. aktualizację wywiadu środowiskowego odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup telefonu komórkowego w miesiącu sierpniu z uwagi na brak środków finansowych. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż wysokość zasiłku celowego uzależniona jest od aktualnej sytuacji życiowej i materialnej osoby ubiegającej się o pomoc, zasadności zgłoszonej potrzeby a także od wysokości posiadanych środków i możliwości MOPS. Organ I instancji wskazał, że z pomocy w formie zasiłku celowego fakultatywnego na różne cele i zasiłków celowych z Programu Rządowego" Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" korzysta 269 gospodarstw domowych (łącznie). Na miesiąc sierpień na wyżej wymienione zadania organ dysponuje kwotą 13.000 zł., co dzieląc na 140 ubiegających się o pomoc gospodarstw domowych wynosi 85 zł. na każde, a posiadając ograniczony budżet należy uwzględnić potrzeby wszystkich osób, rodzin, szczególnie tych, które nie dysponują swoimi zasobami. Ponadto organ I instancji wyjaśnił stronie, iż na miesiąc sierpień został jej przyznany zasiłek celowy w wysokości [...] zł. oraz pomoc w wysokości [...] zł. na zakup artykułów żywnościowych. Od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. J. S. wniosła w dniu 18 września 2007r., odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w którym opisała swoją sytuację życiową i mieszkaniową. Z odwołania wynika, iż odwołująca pozbawiona jest energii elektrycznej, dom w którym zamieszkuje jest zdewastowany i wymaga kapitalnego remontu, a kierownik MOPS swoim działaniem przyczyniła się do takiego stanu domu odwołującej. Odwołująca podniosła, że jest po ostrym zawale serca, wymaga ciągłej opieki lekarskiej. W ocenie odwołującej odmowa przyznania zasiłku celowego jest skutkiem wrogiego nastawienia kierownik MOPS do jej osoby. W odwołaniu wskazała, że organ I instancji pominął fakt, iż telefon jest jedyną możliwością kontaktu ze światem zewnętrznym - niezbędnym w związku z jej chorobą. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 39 ust. l i 2 powyższej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2004, Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej a w szczególności na pokrycie części lub całości zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Podniósł, iż z treści tego przepisu wynika, że decyzja o przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości określonej przez niego. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć ma względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osoby będących w trudnej sytuacji materialnej. Organ odwoławczy wskazał, że odwołująca otrzymuje z MOPS w S. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku stałego, zasiłku okresowego, zasiłku celowego, zasiłku pielęgnacyjnego i pomocy finansowej na dożywianie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że organ I instancji wyjaśnił jakim budżetem dysponuje oraz ile osób korzysta z pomocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Nie oznacza to zatem, że pomoc społeczna winna pokrywać wszystkie potrzeby osób i rodzin wnioskujących o udzielenie takiej pomocy. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest zdeterminowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. S. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jest osobą ciężko chorą po ostrym zawale serca, ma zaawansowaną [...] oraz zwyrodnienie [...]. Posiada 10-letni telefon komórkowy, który odmawia jej posłuszeństwa. Skarżąca wskazała, że telefon jest jej niezbędny, aby w razie czego wezwać pogotowie ratunkowe. Podniosła, że jest osobą samotną, utrzymuje się z zasiłku stałego wysokości [...] zł miesięcznie. Sporadycznie otrzymuje z programu rządowego na dożywianie około [...] zł (w sierpniu było to [...] zł). Wskazała, że ma odcięty dopływ energii elektrycznej. Mieszka bez światła, wody, ogrzewania, możliwości posprzątania, kąpieli, gotowania i zmywania. Podniosła, że z pomocy społecznej oprócz niej korzysta margines społeczny i rodziny patologiczne, które otrzymują wielokrotnie wyższa pomoc niż ona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, o czym stanowi art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Organy administracji rozpatrujące przedmiotową sprawę należycie zbadały sytuację życiową skarżącej, uznały także, iż nie powinien budzić wątpliwości fakt, że wobec ograniczonych możliwości finansowych pomocy społecznej, świadczenia powinny być rozdzielane proporcjonalnie na wszystkich potrzebujących, a w pierwszej kolejności zaspokajane powinny być najbardziej pilne potrzeby. Skarżąca jest osobą samotną, bezrobotną, korzystającą ze świadczeń pomocy społecznej, polegającej na przyznawaniu zasiłku stałego, zasiłku okresowego, zasiłku celowego, zasiłku pielęgnacyjnego i pomocy finansowej na dożywianie. Zatem w miarę możliwości organów pomocy społecznej, podejmowane są działania zmierzające do udzielenia skarżącej pomocy. Na mocy art. 3 ust. 4 powołanej ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Tak, więc wysokość przyznawanego zasiłku każdorazowo determinowana jest możliwościami pomocy społecznej. Organ administracji wyjaśnił szczegółowo, jakimi dysponuje możliwościami finansowymi, ile osób korzysta z pomocy ośrodka oraz jaka kwota przypada średnio na osobę potrzebującą. Z brzmienia art. 39 powołanej ustawy o pomocy społecznej i użytego w niej zwrotu "może", wynika, że decyzja w zakresie pomocy społecznej podejmowana przez organ administracyjny, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu da oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Nie ulega wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Z akt niniejszej sprawy wynika, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. dysponuje ograniczonymi środkami na zasiłki celowe. Reasumując w ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej J. S. uwzględniły kryteria stosowane przy przyznawaniu zasiłków celowych. Kwestionowane przez skarżącą decyzje nie przekraczają granic uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżąca od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Jej sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej, dane te są zgodnie z obowiązującymi przepisami aktualizowane, skarżącej udzielana jest wszechstronna pomoc. Odmowa przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanej przez skarżącą pomocy została należycie umotywowana. Z powyższych względów Sąd uznał odmowę przyznania zasiłku celowego za zgodną z prawem i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.