I SA/Wa 1867/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi Gminy O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskiem z dnia 25 lutego 2011 r. J. T. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Gminy O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. W uzasadnieniu wniosku J. T. podała, że stopień skomplikowania sprawy oraz specyfika materii, do których odnosi się prowadzone postępowanie powoduje, że nie jest ona w stanie samodzielnie prowadzić obrony swoich praw, zaś sytuacja materialna nie pozwala jej na opłacenie fachowego pełnomocnika. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a ich źródłem utrzymania są dochody z emerytury w łącznej kwocie [...] złotych. Małżonkowie posiadają majątek w postaci mieszkania o pow. [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Postanowieniem z dnia 8 marca 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania J. T. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, oceniając, że w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym sytuacji materialnej ww. uczestniczki jest ona w stanie samodzielnie opłacić koszty ustanowienia w sprawie radcy prawnego. Od postanowienia referendarza sądowego J. T. wniosła sprzeciw, podnosząc w nim, iż realny dochód jaki uzyskuje z mężem jest niższy od przyjętego przez orzekającego. Kwota [...] złotych stanowi bowiem ich przychód z emerytur, od którego winny zostać odliczone koszty utrzymania i inne ponoszone przez nich koszty. Ww. wskazała ponadto, iż wraz z mężem są osobami w podeszłym wieku ([...] i [...] lat), co powoduje, konieczność ponoszenia wyższych niż przeciętne wydatków związanych z utrzymaniem (w tym w szczególności kosztów lekarstw, leczenia i rehabilitacji). Do sprzeciwu dołączone zostały m.in.: kopie z wyciągu z rachunku bankowego uczestniczki postępowania oraz kopie faktur dokumentujących wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków. Jak wynika z tych dokumentów, miesięczne stałe wydatki małżonków wynoszą ok. [...] złotych. Obejmują one: opłaty za usługi telekomunikacyjne ([...] złotych), opłaty mieszkaniowe ([..] złotych), opłaty za gaz ([...] złotych/2 mies.) i opłaty za energię elektryczną ([...] złotych/2 mies.). Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje: zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. J. T. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcę prawnego, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego (ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika) spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów (ustanowić pełnomocnika) bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie wykazała spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy. W świetle bowiem przedłożonych dokumentów oraz podanych w formularzu wniosku informacji nie można stwierdzić, by poniesienie przez nią kosztów związanych z ustanowieniem z wyboru profesjonalnego pełnomocnika leżało poza zakresem jej możliwości finansowych lub mogło stwarzać realne zagrożenie dla ekonomicznej egzystencji rodziny, a tylko wówczas żądane prawo mogłoby być jej przyznane. Przede wszystkim wskazać należy, że wnioskodawczyni oraz jej mąż uzyskują stałe i regularne dochody z tytułu emerytur w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Deklarowane zaś stałe wydatki rodziny wynoszą ok. [...] złotych. Tym samym po ich uregulowaniu do dyspozycji dwuosobowej rodziny pozostaje kwota ok. [...] złotych. Strona posiada również możliwość uzyskania dodatkowych środków finansowych poprzez skorzystanie z przyznanego małżonkom na ich rachunku bankowym limitu debetowego w kwocie [...] złotych. Małżonkowie mają również zapewnione potrzeby mieszkaniowe i są właścicielami znacznej nieruchomości rolnej (ponad [...] ha), która to nieruchomość może stanowić dodatkowe źródło dochodów. W tym stanie rzeczy, nie można stwierdzić by wnioskodawczyni oraz jej mąż należeli do kręgu osób ubogich, do których co do zasady adresowana jest pomoc państwa polegająca na zwolnieniu takich osób z obowiązku partycypowania w kosztach prowadzonego procesu, czy ustanawiania dla nich pełnomocnika. Wprawdzie J. T. podnosi, iż znacznym obciążeniem budżetu domowego jej rodziny są wydatki związane z leczeniem i wykupem lekarstw, jednakże nie popiera tych okoliczności jakimikolwiek dokumentami czy oświadczeniami wskazującymi wysokość tych wydatków. Zważyć przy tym należy, iż w niniejszym postępowaniu (zainicjowanym skargą Gminy O.) wnioskodawczyni występuje w charakterze uczestnika, a więc nie ma ona obecnie obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów tego postępowania, a jej udział w rozprawie (czy też udział reprezentującego ją pełnomocnika) nie jest niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, iż nie ma obecnie usprawiedliwionych podstaw do przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. W tej sytuacji, Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.