I SA/Wa 1867/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-28

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewykonania przez organ administracji publicznej prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, który zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w określonym terminie, sąd administracyjny może wymierzyć organowi grzywnę, stwierdzić rażące naruszenie prawa i zasądzić koszty postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie wykonuje prawomocnego wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do rozpatrzenia wniosku w określonym terminie, podlega wymierzeniu grzywny na podstawie art. 154 § 1 PPSA. Niewykonywanie wyroku, zwłaszcza po wcześniejszych grzywnach, stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd może również zasądzić od organu na rzecz strony koszty postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 32/15, który zobowiązywał organ do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy. Skarżący wezwał organ do wykonania wyroku, a mimo to organ pozostawał w bezczynności, co skutkowało już dwukrotnym wymierzeniem grzywny przez WSA. Prezydent W. argumentował, że gromadzi dokumentację niezbędną do wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 10 000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od Prezydenta W. na rzecz S. K. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi S. K. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 32/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz S. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 6 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 32/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi S. K. na bezczynność Prezydenta W., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skargą z 17 października 2016 r. S. K. wniósł o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 32/15. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż pismem z 5 października 2016 r. skarżący wezwał Prezydenta W. do wykonania wyroku. Podał również, że już dwukrotnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzał Prezydentowi W. grzywnę z tytułu niewykonania wyroku z dnia 6 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 32/15. Prezydent W., odpowiadając na skargę podał, że pismem z dnia 7 listopada 2016 r. pełnomocnik strony został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu. W chwili obecnej gromadzona jest dokumentacja niezbędna do wydania decyzji i w związku z powyższym nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie wskazanym w wyroku. Z uwagi na powyższe organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2016 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia 5 października 2016 r. wezwał organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2016 r. Tym samym dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi W. można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2016 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sądowych wynika, że akta administracyjne zostały zwrócone do organu w dniu 13 maja 2015 r. (k. 50 akt o sygn. I SAB/Wa 32/15 ) i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. Zatem termin wyznaczony przez Sąd upłynął w dniu 13 lipca 2015 r. W zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1585/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z dnia 6 marca 2015 r. , sygn. akt I SAB/Wa 32/15 . Wyrok ten wraz z aktami sprawy Prezydent W. otrzymał w dniu 11 lutego 2016 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. Następnie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 688/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 10 000 zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z dnia 6 marca 2016 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten wraz z aktami sprawy Prezydent W. otrzymał w dniu 13 lipca 2016 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi W. z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide wyroki z 17 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1585/14 i z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 688/16), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Zważyć również należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Oznacza to, że od blisko 1 roku i 5 miesięcy organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia już z tego tytułu organowi dwukrotnie grzywny li tylko skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, czy ilością analogicznych spraw rozpoznawanych przez organ. To z kolei czyni żądanie wymierzenia mu z tego tytułu kolejnej grzywny zasadnym. Zważywszy na skalę przekroczenia na dzień orzekania wyznaczonego wyrokiem terminu załatwienia sprawy, jak też wymiaru uprzednio orzeczonej z tego tytułu grzywny, skład orzekający ocenił, iż adekwatną do skali owego przekroczenia będzie obecnie grzywna w wysokości 10 000 złotych. Sankcja ta, w powiązaniu z nałożonym na Prezydenta W. wcześniej grzywnami winna skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowania z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą. Sąd nie dostrzega jednak obecnie potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. Mimo bowiem naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego przy rozpatrywaniu sprawy odszkodowawczej, okres zwłoki w wykonaniu wyroku nie jest na tyle znaczny, by istniała konieczność stosowanie owego środka, w celu przymuszenia organu do zakończenia postępowania. W tym postępowaniu sąd ocenia bowiem jedynie bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 6 marca 2015 r., nie zaś bezczynność organu od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie. Aczkolwiek w tym miejscu należy zwrócić uwagę Prezydentowi W., że dalsza zwłoka w wykonaniu prawomocnego wyroku, w przypadku ponowienia w tym przedmiocie skargi, będzie musiała spotkać się ze zdecydowaną reakcją Sądu. Z tego względu formułowane w tym względzie żądanie skargi nie zostało uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło