I SA/Wa 1868/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta S., Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup leków, utrzymanie telefonu komórkowego i wodę w wysokości [...] zł – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że J. S. we wniosku z dnia 16 lipca 2007r. wystąpiła o przyznanie w trybie szybkim zasiłku celowego na zakup leków, utrzymanie telefonu komórkowego i wodę w wysokości [...] zł . Organ I instancji w oparciu o przeprowadzoną w dniu 20 lipca 2007 r. aktualizację wywiadu środowiskowego odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup leków, utrzymanie telefonu komórkowego i wodę w miesiącu lipcu z uwagi na brak środków finansowych. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż wysokość zasiłku celowego uzależniona jest od aktualnej sytuacji życiowej i materialnej osoby ubiegającej się o pomoc, zasadności zgłoszonej potrzeby a także od wysokości posiadanych środków i możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ I instancji wskazał, że z pomocy w formie zasiłku celowego fakultatywnego na różne cele i zasiłków celowych z Programu Rządowego" Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" korzysta 269 gospodarstw domowych (łącznie). Na miesiąc lipiec na wyżej wymienione zadania organ dysponuje kwotą 13.000 zł., co dzieląc na 130 ubiegających się o pomoc gospodarstw domowych wynosi 100 zł na każde, a posiadając ograniczony budżet należy uwzględnić potrzeby wszystkich osób, rodzin, szczególnie tych, które nie dysponują swoimi zasobami. Ponadto organ I instancji wyjaśnił stronie, iż na miesiąc lipiec został jej przyznany zasiłek celowy w wysokości [...] zł na zakup artykułów żywnościowych i zasiłek celowy w kwocie [...] zł na inne cele. Od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. J. S. wniosła w dniu 14 sierpnia 2007r., odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w którym opisała swoją sytuację życiową. Z odwołania wynika, iż J. S. jest po ostrym zawale serca, wymaga ciągłej opieki lekarskiej. W ocenie odwołującej odmowa przyznania zasiłku celowego jest skutkiem wrogiego nastawienia kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do jej osoby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpatrując odwołanie stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2004, Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej a w szczególności na pokrycie części lub całości zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Kolegium podniosło, iż z treści tego przepisu wynika, że decyzja o przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości określonej przez niego. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć ma względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Organ odwoławczy wskazał, że odwołująca otrzymuje z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku stałego, zasiłku okresowego, zasiłku pielęgnacyjnego, zasiłku celowego i pomocy finansowej na dożywianie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że organ I instancji wyjaśnił jakim budżetem dysponuje oraz ile osób korzysta z pomocy. Organ odwoławczy wskazał, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Nie oznacza to zatem, że pomoc społeczna winna pokrywać wszystkie potrzeby osób i rodzin wnioskujących o udzielenie takiej pomocy. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest zdeterminowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała swoją trudną sytuację życiową, materialną oraz schorzenia, na które cierpi. Jest osobą po ostrym zawale serca wymagającą pilnej operacji serca ratującej życie. Ma zaawansowaną kamicę pęcherzyka żółciowego oraz zwyrodnienie kończyn dolnych i górnych. Podniosła, że mieszka w domu bez elektryczności, wody i ogrzewania, który jest zdewastowany z winy braku pomocy na remonty i naprawy ze strony Ośrodka. Stwierdziła, że jest osobą samotną (bez rodziny), posiada wykształcenie wyższe. Utrzymuje się jedynie z uzyskanej z Ośrodka pomocy w formie zasiłku stałego w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponadto otrzymuje zasiłek celowy na gaz oraz zasiłki z programu rządowego na dożywianie w wysokości [...] zł. Podniosła, że z pomocy społecznej oprócz niej korzysta margines społeczny i rodziny patologiczne, które otrzymują wielokrotnie wyższą pomoc niż ona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję, w art. 2 i 3 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być dostosowane nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Z treści przepisu art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, wynika, że organ prowadzący postępowanie o przyznanie zasiłku celowego wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o wyborze rodzaju świadczenia z pomocy społecznej i jego wysokości. Zasiłek celowy organ przyznaje za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją (art.106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dniu wydania decyzji. Z analizy akt sprawy wynika, że organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącą, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawiły okoliczności, które przesądziły o odmowie przyznania zasiłku celowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy orzekające uwzględniły jej sytuację życiową. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zaś odmowa przyznania zasiłku celowego została prawidłowo uzasadniona. W rozpatrywanej sprawie J. S. objęta jest udzielaną systematycznie pomocą społeczną. Oprócz świadczeń stałych w postaci zasiłku pielęgnacyjnego oraz zasiłku stałego na miesiąc lipiec 2007 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał jej - co znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy - zasiłek celowy w wysokości [...] zł oraz zasiłek celowy na dożywianie w wysokości [...] zł. W niniejszej sprawie zasadnie organy uznały, że organ pomocy społecznej nie ma możliwości przyznania świadczenia w celu pokrycia w całości wszelkich zgłaszanych potrzeb wnioskodawczyni, zaś celem pomocy społecznej nie jest zapewnienie rodzinom utrzymania, ale wsparcie ich w trudnej sytuacji życiowej (art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej). W ocenie Sądu, roszczenia skarżącej wynikają z przekonania, że świadczenia z pomocy społecznej, ze względu na jej stan zdrowia i sytuację życiową, mają jej zapewnić zaspokojenie wszelkich zasadniczych potrzeb życiowych i być podstawowym źródłem utrzymania. Z takim poglądem nie można się zgodzić, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. Podkreślić należy, iż skarżąca otrzymuje wsparcie w formie zasiłków celowych, co oznacza, iż nie pozostaje ona bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Sąd podziela stanowisko organu, iż rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego należy mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, często pozbawionych jakichkolwiek źródeł utrzymania. W uzasadnieniu decyzji organy obu instancji wykazały, że organ pomocy społecznej przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy miały na względzie ograniczoną ilość środków finansowych i dużą liczbę osób wymagających pomocy, oraz fakt przyznania pomocy skarżącej na mocy poprzednio wydanych decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym zarzutu dowolności i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem oba wydane rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.