I SA/Wa 1869/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...], postanowieniem z [...] października 2008 r. nr [...], uchylił postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości położonej przy ul. [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nieruchomość [...] położona przy ul. [...], stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w trwałym zarządzie K.. W związku z obowiązkiem rozpatrzenia roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50 poz. 279) Prezydent W. podjął z urzędu postępowanie podziałowe w celu wydzielenia z ww. działki ew. nr [...] gruntu dawnej nieruchomości [...]. Zgodnie z art. 106 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzje wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Obowiązek współdziałania nakładany jest tylko przez przepis prawa materialnego; przepis art. 106 kpa normuje natomiast wyłącznie kwestie proceduralne współdziałania, a zatem nie stwarza ani obowiązku jego podejmowania jak i podstawy prawnej do wszczynania czynności. Skoro ani powołane art. 97 i 95 ani też inne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uzależniają treści decyzji podziałowej od treści opinii organu współdziałającego, przepis art. 106 Kpa nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy również zauważył, że w przypadku miasta na prawach powiatu prezydent tego miasta będący jednocześnie starostą, działa jako organ rozstrzygający i jako organ współdziałający; w postępowaniu podziałowym dot. nieruchomości Skarbu Państwa w trybie art. 97 ust. 4-5 zachodzi zatem tożsamość organu. W skardze na postanowienie Wojewody [...] K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2007 r. i przekazanie sprawy Prezydentowi W. do ponownego rozpoznania ewentualnie przekazanie sprawy do rozpoznania Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji według właściwości rzeczowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 pkt 5 i art. 26 pkt 1 i 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie a także art. 107 w zw. z art. 140 w zw. z art. 144 kpa, art. 106 oraz art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 144 kpa, a przez to z art. 6,7,8,11 i 12 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż postanowienia organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zaskarżone postanowienie zapadło w związku z podjętym z urzędu przez Prezydenta W. postępowaniem podziałowym w celu wydzielenia z działki ew. nr [...] w związku z obowiązkiem rozpatrzenia roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Z uwagi na cel postępowania podziałowego niewątpliwie interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, do bycia stroną w tym postępowaniu, mają ubiegający się o zaspokojenie roszczeń przewidzianych przepisami dekretu z 26 października 1945 r. dawni właściciele nieruchomości [...], która ma zostać wydzielona w wyniku tego postępowania podziałowego lub ich następcy prawni. O ich udziale w tym postępowaniu podziałowym przesądził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 kwietnia 2005 r. sygn. akt ISA/Wa 228/04 rozpatrując merytorycznie skargę tychże, tj. S. L., J. L. i K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. w przedmiocie podziału przedmiotowej nieruchomości. W postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem jak i w postępowaniu poprzedzającym, prowadzonym przez organ I instancji nie brali udziału dawni właściciele nieruchomości [...], która ma zostać wydzielona z działki nr [...] lub ich następcy prawni, nie zostały im również doręczone postanowienia organów obu instancji. Zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego, sformułowaną w art. 10 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. W niniejszej sprawie organy naruszyły tę zasadę. Tak więc organy swoim działaniem doprowadziły do sytuacji, w której strony postępowania bez swojej winy nie brały w nim udziału, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego na mocy art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Uzasadnia to uchylenie postanowień organów obu instancji. Z treści zaskarżonego postanowienia oraz skargi wynika, że sporną kwestią jest to, czy w niniejszej sprawie ma zastosowanie tryb przewidziany w art. 106 kpa,. Należy zwrócić uwagę organom orzekającym, że kwestia ta została już rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyroku z dnia 5 kwietnia 2005 r. Sąd uznał, że Prezydent W. wydając decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości pominął pierwszy etap postępowania tj. opiniowanie wstępnego projektu podziału i podzielił stanowisko organu odwoławczego, że sprawa powinna być, z tego powodu, ponownie rozpatrzona przez organ I instancji. Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270, ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie podkreśla się, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Ocena prawna jest nie tylko wiążąca dla organu administracji, który jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, ale również dla organu zobowiązanego do zajęcia stanowiska w sprawie w trybie określonym w art. 106 kpa / wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2001 r., II SA 896/00, ONSA 2002, nr 1, poz. 38). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji i na Sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Ponownie rozpatrując sprawę organy orzekające zapewnią możliwość czynnego udziału w postępowaniu wszystkim stronom oraz uwzględnią ocenę prawną i wskazania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2005 r. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 i art. 200 –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.