I SA/Wa 1869/10

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi Gminy O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskiem z dnia 25 lutego 2011 r. J. T. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Gminy O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. W uzasadnieniu wniosku J. T. podała, że stopień skomplikowania sprawy oraz specyfika materii, do których odnosi się prowadzone postępowanie powoduje, że nie jest ona w stanie samodzielnie prowadzić obrony swoich praw, zaś sytuacja materialna nie pozwala jej na opłacenie fachowego pełnomocnika. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a ich źródłem utrzymania są dochody z emerytury w łącznej kwocie [..] złotych. Małżonkowie mają przyznany limit dopuszczalnego salda debetowego na wspólnym rachunku bankowym, w kwocie [...] złotych. Posiadają ponadto nieruchomości rolne o pow. [...] ha. Z nieruchomości tych, według złożonych w toku postępowania wyjaśnień nie uzyskują oni obecnie żadnych dochodów. Jak wynika z nadesłanych przy piśmie z dnia 15 marca 2011 r. dokumentów, stale miesięczne wydatki rodziny wynoszą ok. [...] złotych. Obejmują one: opłaty za usługi telekomunikacyjne ([...] złotych), opłaty mieszkaniowe ([...] złotych), opłaty za gaz ([...] złotych/2 mies.) i opłaty za energię elektryczną ([...] złotych/2 mies.). Zgodnie z oświadczeniem, wnioskodawczyni nie posiada oszczędności; nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. w myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie J. T. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcę prawnego, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego (ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika) spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów (ustanowić pełnomocnika) bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W niniejszej sprawie, w ocenie orzekającego, wnioskodawczyni nie wykazała spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy. W świetle bowiem przedłożonych dokumentów oraz podanych w formularzu wniosku informacji nie można stwierdzić, że poniesienie przez nią kosztów związanych z ustanowieniem z wyboru profesjonalnego pełnomocnika leży poza zakresem jej możliwości finansowych lub mogłoby stwarzać realne zagrożenie dla ekonomicznej egzystencji rodziny, a tylko wówczas żądane prawo mogłoby być jej przyznane. Przede wszystkim wskazać należy, że wnioskodawczyni oraz jej mąż uzyskują stałe i regularne dochody z tytułu emerytur w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Deklarowane zaś stałe wydatki rodziny wynoszą ok.[...] złotych. Tym samym po ich uregulowaniu do dyspozycji dwuosobowej rodziny pozostaje kwota ok. [...] złotych. Strona posiada również możliwość uzyskania dodatkowych środków finansowych poprzez skorzystanie z przyznanego małżonkom limitu debetowego w kwocie [...] złotych. Małżonkowie mają również zapewnione potrzeby mieszkaniowe i są właścicielami znacznej nieruchomości rolnej (ponad [...] ha), która to nieruchomość może stanowić dodatkowe źródło dochodów. W tym stanie rzeczy, nie można stwierdzić by wnioskodawczyni oraz jej mąż należeli do kręgu osób ubogich, do których co do zasady adresowana jest pomoc państwa polegająca na zwolnieniu takich osób z obowiązku partycypowania w kosztach prowadzonego procesu, czy ustanawiania dla nich pełnomocnika. Zważyć przy tym należy, iż w niniejszym postępowaniu (zainicjowanym skargą Gminy O.) wnioskodawczyni występuje w charakterze uczestnika, a więc nie ma ona obecnie obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów tego postępowania, a jej udział w rozprawie (czy też udział reprezentującego ją pełnomocnika) nie jest niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, iż nie ma obecnie usprawiedliwionych podstaw do przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.