I SA/Wa 187/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi [...] Dyrektora [...] w W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] Minister Skarbu Państwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa po rozpoznaniu odwołania [...] Dyrekcji [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] stwierdzającej nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem 1 sierpnia 2009 r. nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa, prawa i obowiązki wynikające z umów i porozumień oraz orzekającej o przejęciu przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem [...] sierpnia 2009 r. jednostki organizacyjnej – [...] w P. wraz z dokumentacją – umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa podał, że decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem [...] sierpnia 2009 r. nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa, w skład którego wchodzą [...]oraz orzekł o przejęciu przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem [...] sierpnia 2009 r. jednostki organizacyjnej – [...] w P. wraz z dokumentacją. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [...] Dyrekcja [...] zarzucając jej, iż przekazanie mienia na rzecz Województwa [...] w postaci [...] naruszało art. 169 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz uniemożliwiono [...] Dyrekcji [...] udział w postępowaniu, przez co naruszono art. 28 kpa. Minister Skarbu Państwa podniósł, iż organ prowadzący postępowanie przede wszystkim zobligowany jest do zbadania czy wnioskodawca posiada przymiot strony w danym postępowaniu. Minister wskazał, iż źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawa materialnego, a mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danej osoby. Norma prawa materialnego stanowiąca podstawę interesu prawnego powinna być przy tym normą dającą się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić. Minister stwierdził, iż stroną niniejszego postępowania jest Województwo [...] i Skarb Państwa, którego rozstrzygnięcia dotyczą bezpośrednio, co wpływa na kreowanie jego praw i obowiązków. Zatem inne podmioty mogą uzyskać przymiot strony jeżeli wykażą, że rozstrzygnięcia zapadłe w danym postępowaniu wpływają na kształtowanie ich praw i obowiązków. W przeciwnym razie zdaniem Ministra należy uznać, że podmioty te nie mają interesu prawnego do występowania w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie. W związku z powyższym Minister uznał, że [...] Dyrekcja [...] nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa w prowadzonym postępowaniu dotyczącym komunalizacji mienia Skarbu Państwa. W ocenie Ministra takie stanowisko potwierdza liczne orzecznictwo NSA wyrażone na tle art. 5 ustawy z dni 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), czy też art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (wyrok NSA z 23 maja 1994 r. I SA 979/93), które zachowuje aktualność w odniesieniu do komunalizacji mienia Skarbu Państwa w trybie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] Dyrektor [...] w W. zarzucając jej naruszenie art. 28 kpa poprzez jego błędną interpretację, art. 138 § 1 kpa poprzez błędne zastosowanie oraz art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) poprzez jego pominięcie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Minister Skarbu Państwa w zaskarżonej decyzji umorzył postępowanie bez wskazania o jakie postępowanie chodzi. Skarżący podniósł, iż nie brał udziału w niniejszym postępowaniu mimo, że [...] znajduje się w jego użytkowaniu zgodnie z wykazem sporządzonym w dniu [...] października 2008 r. W ocenie skarżącego przysługuje mu w niniejszym postępowaniu przymiot strony, gdyż decyzja organu I instancji skutkuje obowiązkiem wydania przedmiotowego [...] dla Województwa [...]. Skarżący podniósł ponadto, iż organ wydając zaskarżoną decyzję pominął treść art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r., który stanowi, że z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy mienie ruchome stanowiące własność Skarbu Państwa będące w dyspozycji [...], na terenie których wyznaczono obszary [...] i niezbędne do wykonywania zadań przez pracowników w uzgodnionym wykazie przejmują [...]. Wykaz taki został sporządzony w dniu [...] listopada 2008 r. i pod numerem [...] środków trwałych znajdowała się pozycja – [...]. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Minister Skarbu Państwa był zobowiązany w pierwszej kolejności ocenić, czy odwołanie zostało wniesione przez stronę postępowania administracyjnego. Ustalenie przez ten organ, że [..] Dyrekcja [..] w W. nie była stroną w rozumieniu art. 28 kpa musiało skutkować wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Zatem jedynie potwierdzenie faktu wniesienia odwołania przez stronę postępowania administracyjnego stwarzałoby podstawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty także w ramach postępowania odwoławczego. Minister Skarbu Państwa uznał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wnika, by [...] Dyrekcja [....] w W. posiadała interes prawny dający jej uprawnienia do zaskarżenia decyzji organu I instancji wydanej w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie. Sąd na wstępie wskazuje, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Potwierdzenie posiadania interesu prawnego, co skutkować będzie nabyciem uprawnień należnych stronie postępowania administracyjnego, powinno opierać się na przepisach prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny polega na możliwości zastosowania w ustalonym stanie faktycznym normy prawa materialnego do podmiotu oczekującego ochrony prawnej. Zatem ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza wskazanie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego dany podmiot może domagać się czynności organu. Musi przy tym też istnieć bezpośredni związek między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest interes prawny. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli taką sytuacją, w której podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może powołać się na przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Uwzględniając przedstawione wyjaśnienia Sąd stwierdza, że z prawidłowych ustaleń Ministra Skarbu Państwa nie wynika by skarżącemu przysługiwały, oparte na przepisach prawa materialnego, jakiekolwiek prawa do mienia będącego przedmiotem decyzji organu I instancji. Należy podnieść, iż w niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753 ze zm.), zgodnie z którym z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy mienie Skarbu Państwa niezbędne do wykonywania zadań przekazywanych niniejszą ustawą staje się z mocy prawa mieniem właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 1 tej ustawy nabycie mienia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 stwierdza Wojewoda w drodze decyzji administracyjnej. Skoro przedmiotem nabycia przez województwo na podstawie art. 31 ust. 1 w/w ustawy może być wyłącznie mienie stanowiące własność Skarbu Państwa niezbędne do wykonywania zadań przekazywanych tą ustawą, to w tego rodzaju sprawach stronami postępowania są Skarb Państwa (jako dotychczasowy właściciel) oraz jednostka samorządu terytorialnego (w niniejszej sprawie województwo) jako podmiot nabywający z mocy prawa mienie Skarbu Państwa, gdyż postępowanie to dotyczy interesu prawnego tych podmiotów. Natomiast inne podmioty mogą brać udział w takim postępowaniu jeśli wykażą, że mienie objęte postępowaniem komunalizacyjnym stanowiło ich własność. Skarżący natomiast nie wykazał, że był właścicielem mienia objętego decyzją komunalizacyjną z dnia [...] lipca 2010 r. Skarżący wywodzi swój interes prawny z faktu, iż [...] znajduje się w jego użytkowaniu zgodnie z wykazem sporządzonym w dniu [...] listopada 2008 r., w którym [...] przekazał na rzecz [...] Dyrekcji [...] w W. majątek ruchomy, w tym [...]. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy mienie ruchome: 1) stanowiące własność Skarbu Państwa, będące w dyspozycji parków krajobrazowych lub ich zespołów, na terenie których wyznaczono obszary Natura 2000 lub projektuje się wyznaczyć obszary Natura 2000, i 2) niezbędne do wykonywania zadań przez pracowników wymienionych w uzgodnionym wykazie, o którym mowa w art. 165 ust. 5 – przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Z powyższego przepisu wynika, że regionalni dyrektorzy ochrony środowiska przejmują z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 15 listopada 2008 r., mienie ruchome, które stanowi własność Skarbu Państwa jest w dyspozycji parków krajobrazowych. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż żadna z powyższych przesłanek nie została spełniona. Umowa kupna – sprzedaży kwestionowanego [...] została bowiem zawarta dopiero w dniu [...] grudnia 2008 r., a więc w dacie wejścia w życie ustawy przedmiotowy [...] nie stanowił własności Skarbu Państwa ani nie pozostawał w dyspozycji [...]. Powyższe potwierdza również wykaz z dnia [...] listopada 2008 r., na które powołuje się skarżący, a w którym nie został wymieniony przedmiotowy [...]. Z okoliczności wymienionych w skardze wynika, że [...] Dyrektor [...] w W. jest niewątpliwie faktycznie zainteresowany rozstrzygnięciem niniejszej sprawy administracyjnej. Jednak kwestia obowiązku zwrotu przedmiotowego [...] nie mogła mieć wpływu na ocenę statusu tego podmiotu w niniejszym postępowaniu. Sąd podziela stanowisko skarżącego, że rozstrzygnięcie Ministra Skarbu Państwa poprzez umorzenie postępowania nie jest prawidłowe, jednakże z uzasadnienia decyzji, jak i z powołanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 138 § 1 pkt 3) wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że chodzi o umorzenie postępowania odwoławczego. W ocenie Sądu uchybienie powyższe nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa również, iż Minister Skarbu Państwa w zaskarżonej decyzji wskazał niewłaściwą datę decyzji organu I instancji, jednakże zdaniem Sądu należy uznać powyższe za oczywistą omyłkę pisarską, gdyż pozostałe dane pozwalają stwierdzić, iż chodzi o decyzję z dnia [...] lipca 2010 r., a nie jak wskazano w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. Podsumowując Sąd stwierdza, że ocena zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym nie potwierdziła ani słuszności zarzutów skarżącego, ani też istnienia innych okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku skarżącego i uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji. Organ II instancji rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym nie naruszył bowiem art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. ----------------------- 6