I SA/Wa 1871/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-11
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Daniela Kozłowska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, opierając się na art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, bez uprzedniego zbadania przesłanek nabycia własności gruntu przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności sprawy przed umorzeniem postępowania. W szczególności, organy nie ustaliły, czy nieruchomość faktycznie została zajęta pod drogę publiczną i czy spełnione zostały przesłanki nabycia jej własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., co było warunkiem koniecznym do zastosowania trybu ustalania odszkodowania określonego w art. 73 ust. 4 tej ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że wniosek o odszkodowanie został złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Organ odwoławczy podtrzymał to rozstrzygnięcie. Skarżący podniósł, że działka powstała w wyniku podziału w 1985 r. i już w 1990 r. domagał się odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r.; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2008 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 1871/07
UZASADNIENIE
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E. P. od decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość uregulowaną w KW [...] położoną przy ulicy [...] w W., zajętą pod drogę publiczną – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W toku postępowania administracyjnego organ I instancji powołał art. 73 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 z 1998 r., poz. 872 z późn. zm.), który stanowi iż nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego , nie stanowiące ich własności a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, przy czym jak wskazał organ zajęcie pod drogi publiczne oznacza zajęcie nieruchomości pod drogę zaliczoną przed 1 stycznia 1999 r. do jednej z kategorii dróg publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr. 14, poz. 60 z późn. zm.)
Zgodnie z art. 73 ust. 4 odszkodowanie będzie ustalone i wypłacone według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela złożony od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r.
Organ wskazał, ze E. P. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...] uregulowaną w księdze wieczystej Kw nr [...] w dniu 10 kwietnia 2006 r., a zatem po terminie.
Przewidziany w tym przepisie termin jest terminem zawitym, co oznacza, że wnioskodawca utracił możliwość dochodzenia przysługujących mu uprawnień.
Od decyzji Prezydenta W. odwołał się E. P. kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji.
Organ odwoławczy podniósł, iż organ pierwszej instancji uznał, że wniosek o ustalenie odszkodowania złożony został po terminie i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie to nie budzi zastrzeżeń formalnych.
Taki stan rzeczy powoduje oczywistą bezprzedmiotowość postępowania odszkodowawczego, które winno być umorzone na mocy art. 105 § 1 k.p.a.
Wojewoda Mazowiecki wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ocena decyzji organu pierwszej instancji dotycząca umorzenia postępowania, a zatem organ odwoławczy oceniał jedynie zasadność takiego zakończenia postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, że w takim razie brak jest podstaw do merytorycznych zarzutów zgłoszonych przez odwołującą się stronę.
Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E. P.
Wskazał, ze działka nr [...] o powierzchni [...] m2 powstała z podziału działki nr [...] na działki [...] przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową oraz działkę [...] przeznaczoną pod ulicę. Podział miał miejsce w 1985 r.
Skarżący do skargi załączył kserokopię podania z 23 maja 1990 r. w którym domaga się odszkodowania za działkę nr [...] oraz pismo ponaglające z dnia 28 sierpnia 1991 r.
Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Organ administracji publicznej umarzając postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną przy ulicy [...] uregulowanej w księdze wieczystej kw nr [...] powołał się na art. 73 ust. 1 i ust 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 z 1998 r. poz. 872 z późn. zm.)
Stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy "Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.", zaś stosownie do wskazanego art. 73 ust. 4 "odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa."
Organ, aby rozpoznać wniosek o wypłatę odszkodowania w tym trybie, musi w pierwszej kolejności zbadać czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
W przedmiotowej sprawie organ nie zbadał czy spełnione są przesłanki z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, a mianowicie nie zbadał, czy i kiedy ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg publicznych i na jakim odcinku, a w szczególności czy wskazana ulica w granicach w których obejmuje działkę skarżącego wydzieloną pod drogę (przedłużenie ulicy [...]), stanowi drogę publiczną.
Organ nie zbadał czy Wojewoda Mazowiecki wydał odnośnie przedmiotowej działki gruntu decyzję stwierdzającą ewentualne nabycie własności gruntu w trybie art. 73 wymienionej ustawy.
Generalnie, organ umorzył postępowanie bez zbadania jaki tryb ma zastosowanie w sprawie odszkodowania, którego domaga się skarżący, za działkę gruntu powstałą w wyniku podziału w 1985 roku z przeznaczeniem pod drogę.
Należy zauważyć, że skarżący po raz pierwszy wniosek o wypłatę odszkodowania złożył w dniu 23 maja 1990 r.
Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wyjaśnić pierwszej kolejności w jakim trybie skarżący domaga się odszkodowania.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. a i c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło