I SA/Wa 1871/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] , utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...]. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1951 r., nr [...] odmawiającego M. i Z. W. przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego nr hip. [...] "[...]". Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. Wyrokiem z dnia 16 lipca 2002 r., sygn. akt I SA 227/01 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę od powyższych decyzji. W dniu [...] listopada 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek L. W. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. oraz z dnia [...] stycznia 2001 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji i wskazało, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że kwestionowane orzeczenia wydane zostały z naruszeniem prawa. W sprawie nie budzi bowiem wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości złożony został po upływie 6-miesięcznego terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Brak również podstaw do uznania, że ww. termin do złożenia wniosku nie zaczął biec. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest związanie organu treścią wyroku z dnia 16 lipca 2002 r., sygn. akt I SA 227/01, w którym NSA wskazał, że w przypadku nieruchomości położonej przy ul. [...], objęcie gruntu w posiadanie nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1948 r., a tym samym bezspornym jest, że wniosek dekretowy złożony został po terminie, bo w dniu [...] maja 1949 r. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. i wskazało, że nie podziela poglądu wnioskodawcy, iż organ nie jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 16 lipca 2002 r., gdyż skutki tego wyroku dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy. Ze względu na to brak jest podstaw do przyjęcia, że termin do złożenia wniosku dekretowego nie zaczął biec, a wniosek złożono skutecznie. Organ wskazał, że nie dopatrzył się również realizacji innych przesłanek stwierdzenia nieważności kwestionowanych orzeczeń. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła L. W. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 157 § 2 kpa poprzez pominięcie, gdyż organ powinien w postępowaniu uwzględnić z urzędu wszystkie przyczyny nieważności, nawet bez wniosku strony; 2. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 1, 4, 5 w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) poprzez błędną wykładnię i pominięcie zakazu rozszerzającej interpretacji przepisów ograniczających lub nacjonalizujących prawo własności, a także błędne ustalenie, że wniosek dekretowy został spóźniony; 3. art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 6 i 8 kpa poprzez pominięcie i nierozpoznanie istoty wniosku skarżącej, także w zw. z art. 140 kpa poprzez nieuwzględnienie; 4. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez pominięcie; 5. art. 154 § 1 kpa w zw. z art. 2, 7 i 64 Konstytucji RP poprzez pominięcie. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, a które w zasadzie czynią bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] naruszyło przepisy postępowania ze skutkiem mogącym mieć wpływ ma wynik sprawy. Przepis art. 10 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Należy stwierdzić, że stroną postępowania administracyjnego jest stosownie do art. 28 kpa każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia odmawiającego ustanowienia prawa własności czasowej na rzecz byłego właściciela, jest zatem właściciel nieruchomości, bądź jego następcy prawni, jak również właściciel wykupionego lokalu znajdującego się w budynku mieszkalnym posadowionym na gruncie przejętym w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. W tej sytuacji obowiązkiem organu jest ustalenie prócz kręgu osób, które są byłymi właścicielami lub spadkobiercami właścicieli nieruchomości, także osób będących aktualnie właścicielami lokali wykupionych w budynkach zlokalizowanych na nieruchomości. Z akt postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że pomimo tego, iż organ był w posiadaniu "Informacji z ewidencji gruntów" dla nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], właściciele lokali nr [...] i [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...] tj. R. P. (lokal nr [...]) oraz I. S. (lokal nr [...]), mimo iż przysługiwał im przymiot strony w niniejszej sprawie, nie brali udziału w postępowaniu, przy czym brak ich udziału sprowadzał się do tego, że nie zostali zawiadomieni, że toczy się przedmiotowe postępowanie, jak również nie doręczono im decyzji organu I i II instancji. Obowiązkiem organu jest zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie tej zasady jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Tego rodzaju uchybienie wypełnia jednocześnie przesłankę upoważniającą Sąd zgodnie z art. 119 pkt 1 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. Obowiązkiem organu będzie ponowne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności własnych decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. oraz z dnia [...] stycznia 2001 r., z uwzględnieniem wszystkich stron postępowania, tj. aktualnych właścicieli mieszkań w budynku położonym przy ul. [...]. Organ uwzględni również fakt, że w dniu [...] listopada 1996 r. zmarł uczestnik postępowania – H. M. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, art. 152 oraz 119 pkt 1 w zw. z art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.