I SA/Wa 1875/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Irena Wronka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę własności nieruchomości zajętej pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] Minister Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania S. F. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę-Miasto K. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, gminną - ul. [...] w K., położonej w jednostce ewidencyjnej [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m-, obręb [...], karta mapy nr [...], ujawnionej w księdze wieczystej [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) uzależnione jest od spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. wymienionych enumeratywnie w tym przepisie przesłanek. Przedmiotowa działka nr [...], która stanowiła własność S. F., w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym i była zajęta pod drogę - ulicę [...], która na podstawie uchwały nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. W związku z powyższym, zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 powołanej ustawy droga ta stała się drogą gminną z dniem 1 stycznia 1999 r. Dlatego w ocenie organu drugiej instancji, w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 powołanej ustawy, w związku z czym, decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. F. W powyższej skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz podniósł, iż zarówno decyzja Ministra Budownictwa, jak również decyzja Wojewody [...] są dla niego wysoko krzywdzące oraz są niezgodne z obowiązującym prawem. W ocenie skarżącego nie zostały spełnione łącznie przesłanki na nabycie własności nieruchomości z mocy prawa, wynikające z treści art. 73 powołanej ustawy, w związku z powyższym został on niesłusznie pozbawiony własności przedmiotowej nieruchomości. Według skarżącego powyższa działka nie była we władaniu Skarbu Państwa, lecz w jego własnym. Skarżący podkreślił, iż to on sprawował faktyczne i rzeczywiste władanie tą nieruchomością (kosił trawę, odśnieżał, sadził drzewa, usuwał liście) oraz opłacał podatki gruntowe i czyni to do dnia dzisiejszego (tj. [...] października 2006 r.). Według twierdzeń skarżącego wszelkie czynności zwykłego zarządu na powyższej nieruchomości były również sprawowane przez niego, czyli prawowitego właściciela. Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez należytego wyjaśnienia sprawy, a tym samym z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 ust. 1 kpa. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w myśl którego nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Użyte w cytowanym przepisie określenie "droga publiczna" należy rozumieć w znaczeniu, jakie wynikało z definicji zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z definicją drogą lub pasem drogowym jest wydzielony pas terenu przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wyodrębnionym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami, krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zasadnicze zatem znaczenie przy wydawaniu decyzji stwierdzającej nabycie własności gruntu zajętego pod drogę publiczną miało dokładne ustalenie i określenie obszaru znajdującego się pod drogą publiczną. Art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłankami tymi są: 1) władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. gruntem przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, 2) grunt zajęty został pod drogi publiczne, 3) grunt nie stanowi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niewystąpienie choćby jednej z tych przesłanek powoduje, że przedmiotowy grunt nie stał się z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym organ winien był więc wnikliwie zbadać, czy w dniu 1 stycznia 1999 r. wymienione wyżej przesłanki zostały spełnione. W ocenie sądu ustalenia poczynione przez organ w niniejszej sprawie nie były wystarczające do wydania decyzji. Ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej wyrysu z mapy zasadniczej nie wynika w sposób jasny przebieg granicy pasa drogowego ulicy [...] na odcinku obejmującym działkę nr [...] o pow. [...] m-, obręb [...]. Nie wskazano na mapie wyraźnie, która z linii stanowi linię rozgraniczającą pas drogowy w stosunku do przedmiotowej działki. Trudno uznać za właściwe wykreśloną linię zaznaczony na czerwono odcinek drogi, tym bardziej, że mapa nie zawiera legendy, z której w sposób bezsporny wynikałoby jakimi kolorami oznaczono na mapie pas drogi oraz linie rozgraniczające. Należyte wyjaśnienie tej kwestii było niezbędne zwłaszcza wobec kwestionowania przez skarżącego przebiegu granic gruntu zajętego pod ulicę. Nie ustosunkowano się także do podniesionych przez skarżącego okoliczności wskazujących w jego ocenie na brak przesłanki władania gruntem przez Gminę Miejską K. do dnia 31 grudnia 1998 r. Sąd rozstrzyga sprawę w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. W zebranym w aktach materiale dowodowym brak jest dokumentów, które potwierdzałyby faktyczne władanie gminy przedmiotową nieruchomością. Znajduje się jedynie pismo Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów z dnia [...] kwietnia 2006 r. skierowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego w odpowiedzi na pismo z dnia [...] marca 2006 r. żądające przesłania dokumentów dotyczących działki nr [...] z karty nr [...], obręb [...], z którego wynika, że dokumenty potwierdzające ponoszenie nakładów przez Miasto K. na utrzymanie drogi publicznej ul. [...] zostały przekazane do [...] Urzędu Wojewódzkiego przy piśmie z dnia [...] listopada 2001 r. oraz z dnia [...] grudnia 2001 r. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien wyjaśnić powyższe okoliczności, od których ustalenia zależy wydanie prawidłowej decyzji potwierdzającej przejście prawa własności gruntu na Skarb Państwa lub jak w rozpatrywanej sprawie na jednostkę samorządu terytorialnego. W rozpoznawanej sprawie warunki te nie zostały spełnione, co oznacza, iż organy orzekające uchybiły przepisom art. 7 i 77 ust. 1 kpa poprzez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności, zwłaszcza wobec twierdzenia skarżącego, że to on, a nie gmina faktycznie władał tą nieruchomością (kosił trawę, grabił liście, odśnieżał, sadził drzewa). Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.