I SA/Wa 1875/17

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego postanawia : I. przyznać M. G. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu [...] grudnia 2017 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielne prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni nie podała żadnego źródła dochodu z którego się utrzymuje. Zaznaczyła, że nie posiada nieruchomości, w tym domu, mieszkania, innych nieruchomości, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Jako posiadane wierzytelności wnioskodawczyni wskazała alimenty w stosunku do których egzekucja jest bezskuteczna. Jako stałe zobowiązania oraz wydatki wnioskodawczyni podała koszty utrzymania lokalu wynoszące ok. [...] zł na dwie osoby, co stanowi na jedną osobę kwotę w wysokości [...] zł, opłaty za energię elektryczną oraz gaz w wysokości około [...] zł oraz koszty leczenia w wysokości około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że jej zadłużenie wobec matki z tytułu bieżącego czynszu za mieszkanie w miesiącu listopadzie 2016 r. wynosiło [...] zł, natomiast zadłużenie w stosunku do Zarządu Transportu Miejskiego z tytułu nieopłaconych kar za jazdę bez ważnego biletu wynosiło w miesiącu lipcu 2016 r. około [...] zł. Zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2017 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawczyni nie wskazała żadnego źródła dochodu z którego się utrzymuje. Zapytano wnioskodawczynię czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z matką lub innymi osobami, jeśli tak, należało podać z kim wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wskazać wysokość dochodu uzyskiwanego przez tą osobę i tytuł z jakiego dochód ten jest uzyskiwany (np. emerytura, renta, zatrudnienie, itp.). Zapytano czy wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, a jeśli tak, to czy ma przyznany zasiłek dla osób bezrobotnych, czy też nie, jeśli ma przyznany zasiłek, należało podać jego wysokość. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy podejmuje jakiekolwiek prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak, to należało wskazać jakiego rodzaju prace podejmuje i jaki uzyskuje z nich dochód oraz skąd posiada środki finansowe na bieżące utrzymanie siebie, w tym na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych. Zapytano, kto ponosi koszty utrzymania lokalu, w którym wnioskodawczyni mieszka i w jakiej wysokości miesięcznie oraz czyją własnością jest ten lokal. Wezwano wnioskodawczynię do wyjaśnienia kto i wobec kogo jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz w jakiej wysokości i dlaczego egzekucja jest bezskuteczna, co podniosła w formularzu. Zwrócono się do wnioskodawczyni o podanie bieżącego stanu zadłużenia wobec matki z tytułu czynszu oraz z tytułu nieopłaconych kar za jazdę bez ważnego biletu, bądź też (w przypadku uregulowania zaległości) potwierdzenia spłacenia zadłużenia. Zapytano, czy wnioskodawczyni otrzymuje jakąkolwiek pomoc od organizacji społecznych czy państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, jakiego rodzaju pomoc i w jakiej wysokości lub formie. Ponadto, wezwano wnioskodawczynię do nadesłania wyciągów z konta bankowego z dwóch ostatnich miesięcy, bądź też złożenia oświadczenia, że nie posiada kont bankowych. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu [...] stycznia 2018 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane informacje. Z nadesłanych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych dochodów, nie ma prawa do renty, ani prawa do zasiłku. Oświadczyła, że utrzymuje się z pomocy osób obcych oraz instytucji charytatywnych. Podała, że jest osobą dorosłą, samotną, nie ma dzieci, ani męża i samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Oświadczyła, że mieszka ze schorowaną matką, która obecnie jest na rencie. Matka utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu renty w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni oznajmiła, że ojciec jej nie pomaga i nie utrzymuje z nim żadnych relacji. Wyjaśniła, że ojciec do dnia dzisiejszego ma zaległości alimentacyjne, które nie zostały wyegzekwowane przez Komornika sądowego z powodu braku środków. Dodała, że nie ma innych bliskich osób. Wnioskodawczyni oznajmiła, że nie szuka pracy, gdyż stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie zatrudnienia. Wnioskodawczyni oświadczyła, że zarówno ona jak i matka posiada problemy ze zdrowiem, na potwierdzenie czego dołączyła zaświadczenie lekarskie o swoim stanie zdrowia. Dodała, że ze względu na brak dochodów nie jest w stanie regulować na bieżącą kosztów utrzymania mieszkania komunalnego, takich jak czynsz, prąd, i gaz. Oświadczyła, że nie jest w stanie także regulować swojego zadłużenia wobec matki z tytułu wspólnego zamieszkiwania oraz z tytułu niezapłaconych kar za jazdy bez ważnego biletu. Podała, że nie ma własnego rachunku, a jedyny rachunek który posiada to rachunek założony przez Ośrodek Pomocy Społecznej, na którym jest kwota [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uznano, że sytuacja majątkowa i życiowa wnioskodawczyni jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.