I SA/Wa 1876/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-10
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Iwona Kosińska, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, który nie jest jej faktycznie wypłacany z powodu decyzji o wstrzymaniu wypłaty, przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, mimo że decyzja o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego pozostaje w obrocie prawnym?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, nawet jeśli dodatek ten nie jest jej faktycznie wypłacany z powodu decyzji o wstrzymaniu wypłaty. Kluczowe jest samo istnienie prawomocnej decyzji przyznającej dodatek pielęgnacyjny, a kwestia faktycznej wypłaty lub decyzji o wstrzymaniu wypłaty należą do właściwości organów rentowych i nie podlegają kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu dotyczącym zasiłku pielęgnacyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca M.W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Organy odmówiły przyznania zasiłku, wskazując na prawomocną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 1999 r. przyznającą skarżącej dodatek pielęgnacyjny, co zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca podniosła, że prawo do dodatku pielęgnacyjnego zostało jej odebrane decyzją z 2005 r. o wstrzymaniu wypłaty, a nie decyzją ZUS, i że w związku z tym powinna otrzymać zasiłek pielęgnacyjny.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Monika Nowicka Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] odmawiającą przyznania M.W. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że organ pierwszej instancji odmówił przyznania M.W. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego podnosząc, że decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił na rzecz wnioskodawczyni prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Decyzja ta jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym, zaś Prezydent W. nie jest władny do jej wzruszenia. Organ pierwszej instancji stwierdził zatem, powołując art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), że wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji M.W. zarzuciła, że stosownie do art. 158 ustawy o pomocy społecznej, dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w domu pomocy społecznej, skierowanym do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. Skoro zatem prawo do dodatku z mocy powołanego przepisu jej nie przysługuje, to jest uprawniona do zasiłku pielęgnacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę wskazało, że zgodnie z treścią art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Przepis ten jest jednoznaczny. Ustalenie, że dana osoba ma uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego przesądza o odmowie przyznania tej osobie zasiłku pielęgnacyjnego.
Organ odwoławczy podkreślił, że z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jasno wynika, iż M.W. posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, co zostało ustalone ostateczną decyzją ZUS. Przepis art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza zaś możliwość przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Poza zakresem sprawy pozostaje natomiast kwestia faktycznego wypłacania bądź niewypłacania dodatku pielęgnacyjnego.
Organ drugiej instancji zaznaczył ponadto, że ani SKO, ani organ pierwszej instancji nie są organami właściwymi w sprawach ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodatek pielęgnacyjny jest dodatkiem do emerytury lub renty. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego oraz ustalenia jego wysokości prowadzi organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej (art. 115 ust. 1 cyt. ustawy). Skoro zaś organ rentowy wydał pisemne zaświadczenie, że M.W. posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego ustalone decyzją ZUS, to organy rozpatrujące niniejszą sprawę zobligowane były przepisem art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych do odmowy ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M.W.. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że stanowisko organów obu instancji z punktu widzenia prawa jest zrozumiałe, jednakże nie może się z nim zgodzić. Strona zaznaczyła, że prawo do dodatku pielęgnacyjnego zostało jej odebrane na mocy art. 158 ustawy o pomocy społecznej, nie zaś jak wskazał Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem skarżącej problemem w sprawie jest brak decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającej wprost odebranie prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. nie przewiduje również możliwości zawieszenia lub wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego. Skarżąca posiada zaś decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r., która mówi o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego.
Strona zaznaczyła, że do domu pomocy społecznej skierowana została decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. i ponosi częściową odpłatność za pobyt, na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej.
M.W. podkreśliła, że w świetle prawa posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, a w rzeczywistości go nie otrzymuje. Taka sytuacja pozbawia ją również prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2009 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie naruszają prawa.
Na wstępie podkreślić należy, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.).
Stosownie do treści art. 2 pkt 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są świadczenia opiekuńcze, tj. zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne.
W myśl art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 pkt 3 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie, która ukończyła 75 lat.
Stosownie jednakże do treści art. 16 ust. 6 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że M.W., urodzona w dniu 10 grudnia 1924 r., spełnia warunek określony w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych (ukończone 75 lat) uprawniający do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Zauważyć jednakże należy, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] wynika, iż decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. przyznany jej został, od dnia 1 grudnia 1999 r., dodatek pielęgnacyjny. Decyzja przyznająca powyższe świadczenie jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z powołanego przepisu jednoznacznie bowiem wynika, że osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Oznacza to, że odmawiając przyznania skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego organy obu instancji nie naruszyły prawa.
Dodatkowo podnieść trzeba, że analiza treści wniesionej do sądu administracyjnego skargi wskazuje, iż skarżąca nie podważa w zasadzie ustaleń organów administracji publicznej w kwestii posiadania przez nią prawa do dodatku pielęgnacyjnego. M.W. kwestionuje w istocie decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r., mocą której wstrzymano jej wypłatę przedmiotowego świadczenia. Skarżąca zarzuca, że mimo, iż posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, świadczenie to nie jest jej wypłacane. Zauważyć zatem należy, że wskazana decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. wstrzymująca wypłatę dodatku pielęgnacyjnego, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Decyzja ta wydana została przez organ rentowy (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) i może być kwestionowana jedynie w postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło