I SA/Wa 1876/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister) postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] (Wojewoda) z [...] czerwca 2017 r., nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody z [...] sierpnia 2010 r., nr [...] o odmowie potwierdzenia B. K. (Skarżąca) prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. T. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości R., poz. [...], woj. [...]. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca pismem z [...] maja 2016 r., uzupełnionym pismem z [...] czerwca 2016 r., wniosła o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn zm., dalej : "K.p.a.") w sprawie zakończonej decyzją Wojewody z [...] sierpnia 2010 r. Wojewoda, rozpatrując powyższy wniosek postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ wyjaśnił następnie, że oświadczeniem z [...] grudnia 2016 r. złożonym do protokołu przesłuchania Skarżąca zeznała, że o wydaniu decyzji Wojewody z [...] sierpnia 2010 r. dowiedziała się od swojego męża pół roku temu. Z uwagi na to, że powyższe oświadczenie nie było wystarczające, organ zwrócił się do Skarżącej o wskazanie dokładnej daty oraz okoliczności, w jakich się dowiedziała o wydaniu ww. decyzji. Oświadczeniem z [...] kwietnia 2017 r. Skarżąca wskazała, że o wydaniu ww. rozstrzygnięcia dowiedziała się od swojego męża w czerwcu 2016 r., w chwili składania pisma w sprawie odszkodowania za inny majątek należący do jej dziadków, a pozostawiony poza granicami RP w miejscowości W. Wojewoda ustalił również, że [...] grudnia 2013 r. J. K. złożył pełnomocnictwo z [...] listopada 2013 r. upoważaniające go do reprezentowania żony B. K. we wszystkich sprawach prowadzonych w Urzędzie i w tym też dniu zapoznał się z aktami sprawy. Zdaniem Wojewody, z powyższego wynika, że już w dniu [...] grudnia 2013 r. J. K., działający jako pełnomocnik Skarżącej, został poinformowany o wydaniu decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. T. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości R., poz. [...], woj. [...]. Tym samym dzień ten należy uznać za dzień, w którym strona postępowania dowiedziała się o decyzji. W związku z powyższym Wojewoda uznał, że wniosek Skarżącej z [...] maja 2016 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a., a zatem należało odmówić wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2010 r. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej, Minister postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w całości postanowienie organu I instancji, podtrzymując zaprezentowane stanowisko Wojewody. Dodatkowo Minister wskazał, że oświadczeniem z [...] kwietnia 2017 r. Skarżąca wskazała, że o wydaniu decyzji z [...] sierpnia 2010 r. dowiedziała się w czerwcu 2016 r., a więc już po tym, jak złożyła wniosek o wznowienie postepowania administracyjnego. Minister uznał zatem, że Wojewoda prawidłowo ustalił, iż za termin, w którym strona dowiedziała się o wydaniu rozstrzygnięcia należy uznać [...] grudnia 2013 r., to jest dzień, w którym pełnomocnik Skarżącej został poinformowany o wydaniu decyzji. Dlatego też wniosek z [...] maja 2016 r. został złożony z uchybieniem terminu przewidzianym w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła skargę do tutejszego sądu. W uzasadnieniu wskazała, że nie odwołała się od decyzji Wojewody z [...] sierpnia 2010 r., gdyż o jej wydaniu nic nie wiedziała, a spowodowane to było faktem, że pod adresem, który podała organowi prowadzącemu sprawę trwał kapitalny remont. Dodatkowo wskazała, że z uwagi na ciężką sytuację rodzinną załatwienie jej spraw powierzyła mężowi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Ministra, utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody z dnia [...] czerwca 2017 r., odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z [...] sierpnia 2010 r. o odmowie potwierdzenia Skarżącej prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. T. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości R., poz. [...], woj. [...]. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie na zasadzie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej : "P.p.s.a.") kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji wykazała, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie odpowiadają prawu. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania takich jak zachowanie terminu czy wskazanie ustawowej podstawy wznowienia. Stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kończy już na tym etapie postępowanie w sprawie wznowienia i skutkuje wydaniem, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W wyniku odmowy organ zatem nie bada, czy rzeczywiście istniały powołane we wniosku o wznowienie postępowania podstawy wznowienia. Gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje takie postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Przenosząc przedstawione rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że odmowa wznowienia nastąpiła z przyczyn stricte formalnych, a więc wskutek uznania, że Skarżąca wniosek o wznowienie postepowania złożyła z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Przepisy bowiem ograniczają w czasie uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin stanowiący to ograniczenie wynosi jeden miesiąc, a początkowy moment jego biegu wyznaczony został w zależności od okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Z akt sprawy wynika, że zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je postanowienie zapadły w związku z pismem Skarżącej z dnia [...] maja 2016 r., w którym żądała wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty, dokonanej decyzją Wojewody z [...] sierpnia 2010 r. Organy obu instancji odmówiły wznowienia postępowania stwierdzając, że w sprawie nie został zachowany termin do wznowienia postępowania. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy sprawy potwierdza prawidłowość stanowiska organów w tym zakresie. Stosownie bowiem do treści art. 148 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§1). Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania musi być przez stronę udowodnione, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r., VII SA/Wa 1954/11, LEX nr 1139818). W toku postępowania Skarżąca podała w protokole przesłuchania z [...] grudnia 2016 r., że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się od męża pół roku temu. Z uwagi na to, że powyższe oświadczenie nie było wystarczające organ zwrócił się do Skarżącej o wskazanie dokładnej daty oraz okoliczności, w jakich się dowiedziała o wydaniu decyzji z [...] sierpnia 2010 r. Oświadczeniem z [...] kwietnia 2017 r. Skarżąca wskazała, że o wydaniu rozstrzygnięcia dowiedziała się od męża w czerwcu 2016 r. w chwili składania pisma w sprawie odszkodowania za inny majątek pozostawiony poza granicami RP. Treść powyższych oświadczeń Skarżącej oznacza, że od o fakcie wydania decyzji z [...] sierpnia 2010 r. dowiedziała się już po złożeniu wniosku z dnia [...] maja 2016 r., o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Organy ustaliły jednocześnie ( co potwierdziła sama Skarżąca w protokole przesłuchania z [...] grudnia 2016 r. przed [...] Urzędem Wojewódzkim w K., że mąż Skarżącej był kilka razy w urzędzie w 2013 r., działając na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 2013 r. upoważaniającego go do występowania we wszystkich sprawach prowadzonych w Urzędzie, gdzie zapoznał się z aktami prowadzonych postępowań, w tym poinformowany został o treści decyzji z [...] sierpnia 2010 r. Okoliczności te potwierdziła Skarżąca w protokole przesłuchania wskazując, że mąż był kilkakrotnie w urzędzie w 2013 roku, poinformowany został o treści rozstrzygnięcia, jednak z uwagi na sytuację rodzinną nie poinformował jej o tym. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że skutki podejmowanych przez pełnomocnika zarówno działań jak i zaniechań - tak pozytywne jak i negatywne - obciążają reprezentowanego. Tak więc, jeżeli np. pełnomocnik nie poinformował o wydaniu decyzji swojego mocodawcę, albo uczynił to znacznie później jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, to konsekwencje ponosi mocodawca. Wobec powyższego, sąd uznaje, że organy obu instancji prawidłowo oceniły, iż Skarżąca nie zachowała ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślenia wymaga, że zachowanie terminu do wznowienia postępowania jest okolicznością faktyczną, która powinna być w sposób obiektywny ustalona na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Taka ocena została przez organy orzekające dokonana, a ustalenia organów w tym zakresie są prawidłowe. W przedstawionych okolicznościach nie może budzić wątpliwości, że wniesienie przez Skarżącą w niniejszej sprawie podania o wznowienie postępowania w dniu [...] maja 2016 r. (data złożenia w siedzibie organu) nastąpiło z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. Stwierdzenie zaś niezachowania tego terminu obligowało obowiązek wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.