I SA/Wa 1877/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 569/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. S. skargą z dnia 29 września 2017r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015r.,sygn. akt I SAB/Wa 569/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. S. z dnia 2 lutego 2012r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] ([...]) stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności (pkt 2 wyroku) i bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 3 wyroku). W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Prezydent W., pomimo powyższego wyroku oraz nałożenia na organ grzywny w związku niewykonaniem powyżej wskazanego wyroku orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2017r. sygn. akt I SA/Wa 1361/16, jak i ponownego wezwania do jego wykonania, pismem z dnia 2 października 2017r., nadal pozostaje w bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego nie podejmując czynności zmierzających do jego zakończenia. W złożonej skardze skarżąca wniosła o: - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a.), - wymierzenie Prezydentowi W. grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a, stosownej do jego bezczynności przy rozpatrywaniu wniosku o odszkodowanie, - przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wymierzonej grzywny, - zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że z uwagi na konieczność dokonania analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji, czy w sprawie nieruchomości położonej w W. przy dawnej ul. [...] (d. [...]) ozn. hip. [...], dz. nr [...] dz. ew. nr [...] z obrębu [...] nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji. Wskazał, że z uwagi na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwości zakończenia niniejszej sprawy we wcześniejszym terminie. Wyjaśnił również, że opóźnienie w rozpatrzeniu sprawy jest spowodowane dużą ilością korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Organ podkreślił, że waga spraw odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu [...], stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Jednocześnie nadmienił, że o kolejności rozpoznania spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 p.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2015r. sygn. akt I SAB/Wa 569/15, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku M. S. z dnia 2 lutego 2012r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] ([...]) stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. 6 kwietnia 2016r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 569/15 (data stempla wpływu do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął 6 sierpnia 2016r. Następnie na skutek złożonej przez skarżącą skargi na niewykonanie ww. wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016r., sygn. akt I SA/Wa 1361/16 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 złotych, za niewykonanie wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...]. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent. W. nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem Skoro więc Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz to, że Prezydent W. został już ukarany grzywną w wysokości 500 złotych, która to sankcja jednak nie przyniosła skutku w postaci wykonania wyroku, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości dwóch tysięcy złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie Zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, w której organ nie podejmuje skutecznych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego. Prezydenta nie zmobilizował nawet fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ukarał już organ grzywną za niewykonanie wyroku zobowiązującego do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Sądowi znany jest z urzędu zarówno fakt, że sprawy gruntów [...] należą, ze względu na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak w niniejszym przypadku wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż zachowanie organu, trudno uznać za nakierowane na rozpoznanie sprawy. Jednocześnie w ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez organ nie mogą stanowić usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Funkcją powyższego przepisu jest niewątpliwie zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to funkcja jedyna. Przepis ten ponadto ma kompensować, doznaną przez stronę postępowania krzywdę z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Skarżąca uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej na podstawie omawianego przepisu powinien nawiązać do krzywdy wywołanej przewlekłością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana argumentacją strony skarżącej. Omawiany przepis stwarza jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej, co wymaga do jego uwzględnienia, wykazania przez stronę występującą z wnioskiem, istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). W przedmiotowej sprawie zawarto w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej, jednak uzasadnienie wskazuje jedynie na okoliczność bezczynności organu prowadzącego postępowanie. Skarżąca nie wykazała istnienia i rozmiaru szkody powstałej na skutek zwłoki w orzekaniu przez organ, przez co brak było warunków do uwzględnienia jej wniosku. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zawartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.