I SA/Wa 1878/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Maria Tarnowska WSA Bogdan Wolski Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Walnego Zebrania Studentów [...] Uniwersytetu [...] na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie uchwalenia nowego regulaminu samorządu studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2008 r. nr [...] o uchyleniu uchwały Walnego Zebrania Samorządu Studentów Instytutu [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie uchwalenia nowego Regulaminu Samorządu Studentów Instytutu [...] Uniwersytetu [...]. Powyższa decyzja zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy. Walne Zebranie Studentów [...] Dziennikarstwa Uniwersytetu [...], działając na podstawie § 75 pkt 1 Regulaminu Samorządu Studentów U. oraz § 7 pkt c Regulaminu Samorządu Studentów Instytutu [...] U., podjęło w dniu [...] czerwca 2008 r. uchwałę o zmianie Regulaminu Samorządu Studentów Instytutu Dziennikarstwa U. Pismem z dnia 8 września 2008 r. Zarząd Samorządu Studentów Instytutu [...] U. zwrócił się do Prorektora ds. spraw Studenckich U. o uchylenie powyższej uchwały zarzucając jej, wprowadzenie zmian niezgodnych z Regulaminem Samorządu Studentów U., a poszczególnym uregulowaniom uchwalonego Regulaminu Samorządu Studentów Instytutu [...] U. błędy merytoryczne i językowe. Ponadto wnioskodawcy zakwestionowali tryb w jakim zwołano na dzień 6 czerwca 2008 r. Walne Zebrania Studentów Instytutu [...] U. W następstwie rozpoznania powyższego wniosku Rektor Uniwersytetu [..] decyzją z dnia [...] września 2008 r., na podstawie art. 202 ust. 5 w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.; dalej: P.s.w.), uchylił ww. uchwałę z [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że uchwała ta zapadła przy braku wymaganego na Walnym Zebraniu quorum, co powoduje, że przyjęty Regulamin Samorządu Studentów Instytutu [...] U. został uchwalony niezgodnie z przepisami § 21 Regulaminu Studentów Samorządu U. Zdaniem organu już sam ten fakt oznacza, że nowy Regulamin powinien być wycofany z obrotu prawnego na uczelni, poprzez jego uchylenie w trybie art. 202 ust. 5 P.s.w. Ponadto sprzeczny z Regulaminem Studentów Samorządu U jest § 16 ust. 1 nowego Regulaminu. Powyższe zaś powoduje, że pozostałe wskazywane we wniosku naruszenia schodzą na plan dalszy. Niemniej takie kwestie jak właściwa reprezentacja w Zarządzie studentów z trzech różnych lat studiów i dwóch trybów studiów (§ 5 ust. 1) czy też termin wprowadzenia w życie nowych regulaminów (§ 19 ust. 1) są istotne i powinny być wzięte pod uwagę przy uchwalaniu nowego regulaminu. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił Przewodniczący Walnego Zebrania – M. D. Powołując się na § 21 ust. 3 Regulaminu Samorządu Studentów Instytutu [...] U., wywodził on, iż przy podejmowaniu zakwestionowanej przez Rektora uchwały nie istniał obowiązek uzyskania przez Walne Zebranie Studentów quorum. W następstwie rozpoznania tego wniosku Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z [...] września 2008 r. W ocenie organu procedura przyjmowania przez Walne Zebrania Studentów Instytutu [...] U. w dniu [...] czerwca 2008 r. r. nowego Regulaminu została przeprowadzona niezgodnie przepisami § 74 Regulaminem Samorządu Studentów U. Ponadto przepisy uchwalonego regulaminu są niezgodne z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2007 r., nr 68, poz. 449), gdyż nie zapewniono przynajmniej krótkiego vacatio legis dla wprowadzanych zmian. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosło Walne Zebranie Studentów Instytutu [...] U. – reprezentowane przez M. D., zarzucając ostatecznemu rozstrzygnięciu Rektora naruszenie: -art. 202 § 7 P.s.w. i art. 268 a k.p.a. przez wydanie obu decyzji przez organ do tego nieuprawniony, -art. 10 k.p.a. poprzez nie informowanie strony postępowania o jego przebiegu, uniemożliwienie udziału w stadiach postępowania oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się na temat zebranych dowodów, -art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieoznaczenie strony sprawy, -art. 4 § 1 w zw. z art. 8 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów, poprzez zastosowanie jej do aktów prawa, których nie dotyczy. Skarżący wskazywał, iż zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym, organem uprawnionym do uchylenia decyzji organów samorządu studentów uczelni jest Rektor uczelni. W Zarządzeniu nr [..] Rektora U. z dnia [...] września 2008 r. w sprawie określenia zakresu obowiązków prorektorów U. w kadencji 2008 – 2012, w § 1 ust. 4 wymienione są kompetencje Prorektor ds. Studenckich U. prof. dr hab. M. K. Zarządzenie to nie umieszcza w zakresie obowiązków Prorektor ustawowego uprawnienia do decydowania o uchylaniu uchwały organu samorządu studenckiego. Nie wynika też z treści kwestionowanych decyzji by były one wydane z upoważnienia, na podstawie art. 268 a k.p.a. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącego, obydwie decyzje (podpisane przez prorektora) podjęte zostały rzez organ do tego nieuprawniony. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 10 i art. 107 § 1 k.p.a. skarżący podnosił, iż Prorektor nie informował Walnego Zebrania Studentów Instytutu [...] U. o postępowaniu co uniemożliwiło skarżącym wzięcie udziału we wszystkich jego stadiach. Zaś w ostatecznym rozstrzygnięciu z dnia 21 października 2008 r. nie wskazano jako strony postępowania Walnego Zebrania Studentów, skutkiem czego uniemożliwiono skarżącym odbiór kwestionowanej decyzji, która doręczona została jedynie Zarządowi Samorządu Studentów Instytutu [...] U. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Walne Zebranie Studentów Instytutu [...] U. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2008 r. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 ust. 1 pkt 6 – ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi lub jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w ramach ww. kryteriów uznać należy, że skarga Walnego Zebrania Studentów Instytutu [...] Uniwersytetu [...] jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Postępowanie w sprawie uchylenia uchwały Walnego Zebrania Studentów Instytutu [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie zmiany Regulaminu Samorządu Studentów Instytutu [...] U. zainicjowane zostało wnioskiem Zarządu Samorządu Studentów Instytutu [...] Uniwersytetu [...] - będącego organem wykonawczym Samorządu Studentów ww. Instytutu. Rozpatrując sprawę po raz pierwszy, Rektor Uniwersytetu [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. uchylił ww. uchwałę jako niezgodną z przepisami prawa i statutem uczelni. Stroną tego postępowania, w rozumieniu art. 28 k.p.a., był samorząd jednostki organizacyjnej Uniwersytetu (Instytutu Dziennikarstwa) reprezentowany przez Zarząd Samorządu Studentów ww. Instytutu, do którego organ skierował swoją decyzję. Od powyższej decyzji, na mocy odesłania zawartego w art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przysługiwał stronie, przewidziany w art. 127 § 3 k.p.a., środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek taki w niniejszej sprawie złożyło Walne Zebranie Studentów Instytutu Dziennikarstwa U. Podmiot ten nie był uczestnikiem postępowania zakończonego decyzją Rektora z dnia [...] września 2008 r. Zaś jako organ uchwałodawczy Samorządu Studentów Instytutu [...] U. – co wynika z treści § 71 ust. 1 Regulaminu Samorządu Studentów Uniwersytetu [...] – nie jest on umocowany do reprezentowania samorządu tej jednostki organizacyjnej wobec władz uczelni. W tej sytuacji, przed merytorycznym ponownym rozpatrzeniem sprawy zakończonej ww. decyzją, obowiązkiem organu było zbadanie czy podmiot wnoszący podanie posiadał legitymację do wszczęcia postępowania odwoławczego. Tymczasem działający z upoważnienia Rektora Uniwersytetu [...] Prorektor ds. Studenckich (pełnomocnictwo z dnia 1 września 2008 r.), nie zbadał czy Walne Zgromadzenie Studentów Instytutu [...] U. posiada legitymację do występowania w sprawie w charakterze strony, lecz przystąpił do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, wydając w dniu [...] października 2008 r. decyzję utrzymującą w mocy poprzednie rozstrzygnięcie. Powyższe, w ocenie Sądu oznacza, że organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., art. 127 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy. Zważyć bowiem należy, iż przewidziane w art. 127 § 3 k.p.a. prawo do remonstrancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania administracyjnego. Nie oznacza to wprawdzie, że prawa tego pozbawione są podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu zakończonym decyzją od której wnoszony jest ten środek zaskarżenia, jednakże skuteczność tej czynności (a więc możliwości uruchomienia postępowania odwoławczego) uzależniona jest wówczas od posiadania przez te podmioty przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., tj. legitymowania się wywodzonym z prawa materialnego interesem prawnym lub obowiązkiem, którego dotyczy sprawa objęta kwestionowanym postępowaniem administracyjnym. Postępowanie odwoławcze może być bowiem wszczęte wyłącznie na skutek wniesienia środka zaskarżenia przez podmiot do tego legitymowany. Wniesienie zaś podania przez podmiot nie mający przymiotu strony prowadzić musi do umorzenia wszczętego takim wnioskiem postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego, stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119). Oznacza to obowiązek każdorazowego zbadania przez organ, czy podmiot wnoszący podanie, posiada przymiot strony postępowania czy też nie, czego w niniejszej sprawie Prorektor ds. Studenckich nie uczynił. Wskazane wyżej wady postępowania administracyjnego, prowadzonego po wniesieniu przez Walne Zebranie Studentów Instytutu [...] U. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, są na tyle istotne, że skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2008 r. Rozpatrując ponownie sprawę organ zbada przede wszystkim legitymację Walnego Zebrania Studentów Instytutu [...] do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2008 r. i dopiero w zależności od poczynionych w tym przedmiocie ustaleń podejmie stosowne rozstrzygniecie. Rozstrzygnięcie to zaś , niezależnie od jego treści, doręczy także ww. wnioskodawcy, który jako inicjator postępowania odwoławczego uzyskał formalną legitymację do otrzymania stanowiska organu w sprawie złożonego przez siebie wniosku i możliwość jego weryfikacji w trybie postępowania sądowo-administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.