I SA/Wa 1879/07

WyrokWSA w Warszawie2009-04-30

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Iwona Kosińska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest prawidłowa, jeśli odszkodowanie zostało ustalone bez przeprowadzenia rozprawy z udziałem biegłych?
Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia o przyznaniu odszkodowania jest prawidłowa, gdy pierwotne orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na ustaleniu odszkodowania bez przeprowadzenia rozprawy z udziałem biegłych, co stanowiło wymóg bezwzględnie obowiązujący zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma na celu ustalenie, czy decyzja jest dotknięta wadami wskazanymi w art. 156 § 1 k.p.a., a nie merytoryczne rozpatrywanie sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Budownictwa, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność orzeczenia z 1964 r. o przyznaniu odszkodowania za lucernik. Wniosek o stwierdzenie nieważności złożył spadkobierca współwłaścicieli. Minister Budownictwa stwierdził nieważność orzeczenia z 1964 r., wskazując na brak przeprowadzenia rozprawy z udziałem biegłych przy ustalaniu odszkodowania, co stanowiło rażące naruszenie art. 21 ustawy z 1958 r. o wywłaszczaniu nieruchomości. Skarżący zarzucił błędne zastosowanie przepisów k.p.a. i ustawy z 1958 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o odszkodowaniu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2007 roku nr [...] Minister Budownictwa, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2007 roku nr [...] , stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Wydział Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1964 roku nr [...] orzekającą o przyznaniu odszkodowania na rzecz F. R., A. L. i K. S odszkodowaniu za lucernik. W uzasadnieniu orzeczenia organ naczelny wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Decyzją z dnia [...] sierpnia 1964 roku nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Wydział Spraw Wewnętrznych orzekło o przyznaniu na rzecz F. R. , A. L. i K. S. odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1963 roku nr [...]. Odszkodowanie powyższe zostało wypłacone za lucernik. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia wystąpił jeden ze spadkobierców współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości A. L. Decyzją z dnia [...] maja 2007 roku Minister Budownictwa stwierdził nieważność kwestionowanego orzeczenia z dnia [...] sierpnia 1963 roku. Wnioskiem z dnia 22 czerwca 2007 roku Prezydent Miasta G. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją z dnia [...] maja 2007 roku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wskazał, że ustalenie odszkodowania dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Pismem z dnia 24 stycznia 1964 roku Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. zawiadomiło strony o terminie i miejscu rozprawy odszkodowawczej, którą wyznaczono na dzień 16 lutego 1963 roku. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno być ustalone na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia biegłych winna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu rozprawy z dnia 16 lutego 1963 roku wynika, że organ wywłaszczeniowy nie powołał biegłych, a tym samym nie wysłuchał na rozprawie opinii, która była niezbędna przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Poza tym odszkodowanie przyznano na podstawie operatów szacunkowych wykonanych na zlecenie [...] Dyrekcji Budowli Osiedli [...] w G. co było niezgodne z art. 21 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. To powoduje, zdaniem organu, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Wydział Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1964 roku o przyznaniu na rzecz F. R. , A. L. i K. S odszkodowaniu za lucernik jest dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa. Skargę na powyższą decyzję Ministra Budownictwa wniosła Gmina Miasta G. oraz Prezydent Miasta G. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 roku wnosząc jednocześnie o wydanie wyroku o treści odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1964 roku. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego; 2) błędną interpretację art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku; 3) naruszenie art. 7,8,77 i 80 kpa; W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nie ma natomiast uprawnień do orzekania merytorycznego, o co w skardze wnosił skarżący. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na całkowitą bezzasadność skargi. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Wydział Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1964 r. dotyczącego przyznania odszkodowania za lucernik. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Z analizy akt sprawy wynika, że kwestionowane orzeczenie z dnia [...] sierpnia 1963 r. wydane zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj. Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94, z późn. zm.). W tej sytuacji istotnym zagadnieniem przy ocenie zgodności kwestionowanej decyzji z przepisami ustawy z 1958 r. było czy w decyzji odszkodowanie zostało ustalone zgodnie z przepisami tej ustawy. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania kwestionowanej decyzji, odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno być ustalone na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Z dokumentów załączonych do akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby w przeprowadzonej rozprawie wywłaszczeniowej brał udział biegły do spraw wywłaszczeń, co świadczy o tym, iż w tym zakresie kwestionowana decyzja Ministra, jak też decyzja ja poprzedzająca w przedmiocie stwierdzenia nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1963 roku były prawidłowe. Należy bowiem zauważyć, że z protokołu rozprawy wywłaszczeniowo- odszkodowawczej z dnia 24 stycznia 1963 roku wynika, że współwłaściciele wywłaszczanej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] i [...] wnosili m.in. o dodatkowe oszacowanie pominiętych składników nieruchomości takich jak lucernik. W wyniku tego wniosku w dniu [...] maja 1963 roku została wydana przez rzeczoznawcę M. P. na wniosek [...] Dyrekcji Budowy Osiedli [...] opinia szacunkowa lucernika na kwotę [...] zł. Następnie zostało wydane kwestionowane orzeczenie o odszkodowaniu z dnia [...] sierpnia 1963 roku. Z treści tych dokumentów wynika więc, że nie został zupełnie zachowany tryb przewidziany w art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, gdyż odszkodowanie zostało ustalone nie na podstawie wyników rozprawy . po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez wojewodę. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący i dotyczący procedury odnośnie zasad i trybu postępowania wywłaszczeniowego. W niniejszej sprawie organ ustalił wysokość odszkodowania na podstawie opinii biegłego , lecz bez przeprowadzenia w tym zakresie rozprawy. Rozprawa z dnia 16 lutego 1963 roku miała bowiem miejsce przed wydaniem opinii szacunkowej przez biegłą P. Organ zatem nie zachował trybu ustalenia odszkodowania określonego w art. 22 (poprzednio art. 21) powołanej ustawy. Odszkodowanie ustalił bowiem bez rozprawy odszkodowawczej. Tym samym rażąco naruszył prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zatem stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie nie jest tożsamy ze stanem faktycznym wynikającym z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2008 roku I OSK 1459/07. Te wszystkie okoliczności zdaniem sądu wskazują , że kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo tj. art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku. Zatem prawidłowe jest stanowisko wyrażone przez organ w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zaś wszystkie podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Z wyżej wyjaśnionych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło