I SA/Wa 188/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Jolanta Rudnicka (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2009 r. sprawy ze skargi J.C. i B.C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia B. C., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] przekazujące do Starosty W. odwołanie B. C. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1997 r., nr [....], uznającej za mienie gminne grunt położony na terenie gminy W. we wsi L., oznaczony numerem ewidencyjnym jako działka nr [...] o powierzchni [...] m-. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ odwoławczy wskazał, co następuje: Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] listopada 1997 r., działając na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.), uznał za mienie gminne grunt położony na terenie gminy W. we wsi L., oznaczony jako działka nr [...]. Pismem z dnia 29 czerwca 2007 r. B. C. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. przekazał wskazane odwołanie Staroście W. jako organowi właściwemu. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (znowelizowanym na podstawie art. 22 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o podziale zadań i kompetencji organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa - Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) przedmiotowe sprawy należą do kompetencji starosty. Ponieważ ustawa nie określa organu właściwego do rozpatrywania odwołań od wydawanych w tych sprawach decyzji, zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślił, że Wojewoda [...] mając na uwadze treść art. 129 § 1 kpa, zgodnie z którym odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, prawidłowo przekazał odwołanie B. C. do Starosty W., jako organu właściwego. Organ zaznaczył jednocześnie, że stosownie do treści art. 65 § 1 kpa, gdy organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Skargę na powyższe postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. C. i J. C. podnosząc, że grunt objęty decyzją z dnia [...] listopada 1997 r. jest częścią ich działki, co wynika z aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1965 r., Repertorium [...]. Skarżący zarzucili, że decyzja z dnia [...] listopada 1997 r. wydana została bez powiadomienia stron. O jej wydaniu dowiedzieli się dopiero w dniu 20 lutego 2007 r. w Urzędzie Gminy W. Zdaniem skarżących grunt o powierzchni [...] arów zabrany im został z naruszeniem prawa i w związku z tym powinni otrzymać stosowną zapłatę. W piśmie z dnia 3 października 2008 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podnieśli dodatkowo, że wnoszą o "unieważnienie decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 1998 r., nr [...]", mocą której stwierdzono nabycie przez Gminę W. działki nr [...] o pow. [...] m-. Zdaniem skarżących część działki o powierzchni [...] m- stanowi ich własność, zgodnie z powołanym wcześniej aktem notarialnym z dnia 16 grudnia 1965 r. Skarżący zarzucili, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa, bowiem o uwłaszczeniu nie zostali powiadomieni ani oni, ani ich syn - jako strony, co uniemożliwiło im złożenie odwołania w określonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu powinno towarzyszyć należyte i wyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Pouczenie strony przy wszczęciu postępowania o jej prawach rozciąga się na każde stadium postępowania. Trzeba też zauważyć, że o charakterze żądania strony nie decyduje sam tytuł pisma (wniosku) lecz tytuł ten należy wiązać z treścią wniosku. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania B. C. w piśmie z dnia 29 czerwca 2007 r. skierowanym do Wojewody [...] zawarł stwierdzenie, że odwołuje się od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w . z dnia [...] listopada 1997 r., nr [...] o uznaniu działki nr [...] o pow. [...] m- za mienie gminne, gdyż decyzja ta nie została mu doręczona, czego efektem było nie złożenie odwołania w terminie. W uzasadnieniu powyższego pisma B. C. wskazał, że o wymienionej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. dowiedział się dopiero w dniu 20 lutego 2007 r. w Urzędzie Gminy W., podjął próbę wyjaśnienia zaistniałej sytuacji w gminie, lecz nie uzyskał informacji dlaczego podjęto decyzję o uznaniu za mienie gminne części działki stanowiącej jego własność, bez powiadomienia go o tym. Z kolei z pisma Starostwa Powiatowego w W. z dnia 11 czerwca 2007 r., którego adresatem jest skarżący, wynika że od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1997 r. o uznaniu za mienie gminne działki nr [...] nie zostały złożone żadne odwołania i stała się "prawomocna w dniu 31 grudnia 1997 r., w związku z tym od cytowanej decyzji nie przysługuje odwołanie" (k. 3 akt adm.). Zatem organ - Wojewoda [...], do którego wpłynęło pismo B. C. z dnia 29 czerwca 2007 r., mimo informacji, że kwestionowana przez skarżącego decyzja jest decyzją ostateczną, a z treści pisma skarżącego wynikało, że nie został powiadomiony o toczącym się postępowaniu, zakończonym kwestionowaną decyzją i intencją skarżącego jest wzruszenie decyzji ostatecznej z przyczyn opisanych w wymienionym piśmie, zakwalifikował pismo skarżącego jako odwołanie złożone w trybie zwykłym i przekazał je Staroście W. Również w zażaleniu na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. o przekazaniu odwołania skarżący wskazywał, że nie odwoływał się "w czasie" od kwestionowanej decyzji, gdyż nie wiedział o toczącym się postępowaniu. Organy orzekające w sprawie zakwalifikowały zatem pismo B. C. z dnia 29 czerwca 2007 r. jako odwołanie złożone w trybie zwykłym, co nie było intencją skarżącego, a co również potwierdzają jego pisma złożone w toku postępowania sądowego. W zaistniałej sytuacji obowiązkiem organów było pouczenie skarżącego o możliwościach prawnych wzruszenia decyzji ostatecznej z zakreśleniem skarżącemu terminu na zajęcie stanowiska. Należy mieć na uwadze, że organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy powinny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Przy załatwianiu sprawy organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). Są to podstawowe zasady postępowania administracyjnego, których w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie przestrzegały organy orzekające, a co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że rozpoznając niniejszą sprawę organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.