I SA/Wa 188/10

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C., M. C. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania M. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. P O S T A N O W I E N I E Dnia 24 marca 2010 r. Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. i M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C., M. C. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania A. i M. C. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. P O S T A N O W I E N I E Dnia 24 marca 2010 r. Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C., M. C. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania M. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. U Z A S A D N I E N I E A. i M. C. oraz M. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] października 2009 r., nr [...]. M. K. do skargi dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...] zł (z tytułu emerytury). Ujawniła również, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek podała, że jest emerytką i wdową, jej mąż zmarł w 2008 r. zostawiając jej do spłacenia zobowiązania kredytowe (raty miesięczne to kwota koło [...] zł). Referendarz sądowy uznając za konieczne uzyskanie dodatkowych wyjaśnień w celu dokonania szczegółowej oceny sytuacji majątkowej skarżącej, wezwaniem z dnia 4 lutego 2010 r. zobowiązał ją do nadesłania, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dokumentu wystawionego przez bank z którego będzie wynikała wysokość miesięcznej raty kredytu, wskazania celu na jaki kredyt został zaciągnięty oraz podania okresu trwania umowy kredytowej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, że zostało ono odebrane przez adresatkę 17 lutego 2010 r. (k- 22) jednak w wyznaczonym przez referendarza sądowego terminie nie wpłynęła do Sądu jakakolwiek korespondencja od M. K. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że prawo pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jego celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powyższej zasady stanowi art. 214 § 1 powołanej ustawy zgodnie z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Takie stanowisko wielokrotnie akcentowały również w orzeczeniach sądy administracyjne. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez M. K. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy wniosek skarżącej należy uwzględnić. Jak wskazano wcześniej wnioskodawczyni wezwaniem z 4 lutego 2010 r. została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyszczególnionych w wezwaniu dokumentów. W wyznaczonym terminie dokumenty te nie zostały przez nią nadesłane. Jak wskazane zostało już wcześniej wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową stosownie do treści art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążyło na wnioskodawczyni. Wobec niewykonania nałożonego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej. K. na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji. P O S T A N O W I E N I E Dnia 24 marca 2010 r. Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. i M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C., M. C. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania A. i M. C. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. U Z A S A D N I E N I E A. i M. C. oraz M. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] października 2009 r., nr [...]. A. i M. C. do skargi dołączyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie ich od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy oświadczyli, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Uzyskują dochód miesięczny w wysokości [...] zł (dochód z tytułu umowy o pracę M. C.). Uzasadniając wniosek wskazali, że mają siedmioro dzieci, w tym dwoje dzieci posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Wyjaśnili, że A. C. nie pracuje, gdyż zajmuje się dziećmi, wobec czego M.C. jest jedynym żywicielem rodziny. Z powodu niepełnosprawności dwójki dzieci małżonkowie miesięcznie wydają na leki około [...] zł, ponadto spłacają kredyty w wysokości około [...] zł - rata, jak również mają debet w banku w wysokości [...] zł. Referendarz sądowy uznając za konieczne uzyskanie dodatkowych wyjaśnień w celu dokonania szczegółowej oceny sytuacji majątkowej skarżących, wezwaniem z dnia 4 lutego 2010 r. zobowiązał ich do nadesłania, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości uzyskanego dochodu za rok 2008 oraz do przesłania wyciągów z kont bankowych i lokat, których on i żona są właścicielami za okres ostatnich trzech miesięcy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, że zostało ono odebrane przez adresatów w dniu 17 lutego 2010 r. (k- 19 i k – 21) jednak w wyznaczonym przez referendarza sądowego terminie nie wpłynęła do Sądu jakakolwiek korespondencja od A. i M. C. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że prawo pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jego celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powyższej zasady stanowi art. 214 § 1 powołanej ustawy zgodnie z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Takie stanowisko wielokrotnie akcentowały również w orzeczeniach sądy administracyjne. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez A. i M. C. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę ich rzeczywistej sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy wniosek małżonków należy uwzględnić. Jak wskazano wcześniej skarżący wezwaniem z 4 lutego 2010 r. zostali zobowiązani do nadesłania dodatkowych wyszczególnionych w wezwaniu dokumentów. W wyznaczonym terminie dokumenty te nie zostały przez nich nadesłane. Jak wskazane zostało już wcześniej wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową stosownie do treści art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążyło na wnioskodawcach. Wobec niewykonania nałożonego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej A. i M. C. na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.