I SA/Wa 188/13

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J. L. o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. L. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych, w tym tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] ([...]) złotych. Adwokat J. L. została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego T. W. (por. postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 188/13). W następstwie powyższego pełnomocnik skierowała do Sądu wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (k- 61). Rozpoznając wniosek na wstępie stwierdzić należy, iż stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, a także stawki minimalne opłat za czynności adwokackie określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b. powołanego rozporządzenia stawki minimalne wynoszą za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł. W myśl zaś § 2 ust. 3 tego rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stosownie ponadto do § 20 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W rozpoznawanej sprawie adwokat J. L. została powołana do reprezentowania skarżącego jeszcze na etapie postępowania prowadzonego w pierwszej instancji. Jednak czynności jako pełnomocnik z urzędu podjęła po wydaniu przez Sąd wyroku z dnia 12 września 2013 r. Wówczas sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k- 61). W tej sytuacji uznać należy, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku i zasądzenie na jej rzecz kosztów w wysokości 50% stawki podstawowej to jest 120 zł powiększonej o stawkę podatku VAT (por. § 18 ust. 2 pkt a u.p.p.s.a.). Jednocześnie nie zasądzono kosztów za reprezentowanie skarżącej w pierwszej instancji, gdyż sam fakt wyznaczenia z urzędu pełnomocnika dla strony, której przyznano prawo pomocy nie oznacza, że takiemu pełnomocnikowi przysługuje wynagrodzenie automatycznie po złożeniu przez niego wniosku o którym mowa w przepisie. Jest to bowiem uzależnione od ustalenia czy pomoc taka była przez pełnomocnika faktycznie realizowana. Zważyć bowiem należy, że decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydawania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (vide: post. NSA z dnia 22.12.2004 r., OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93). Jak wskazano wcześniej mimo ustanowienia pełnomocnikiem jeszcze w pierwszej instancji adwokat J. L. nie wykonała na rzecz skarżącego na tym etapie postępowania realnej pomocy prawnej. W świetle powyższego w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.