I SA/Wa 188/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. K. i J. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 listopada 2023 r. nr DAP-WN.727.29.2023/WWP w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Decyzją z 7 listopada 2023 r., nr DAP-WN.727.29.2023/WWP, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej również jako "Minister/organ") w punkcie pierwszym – uchylił własną decyzję z 24 marca 2023 r., nr DAP-WPK-727-1-430/2020/Kpu, umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92, oraz w punkcie drugim – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Decyzją z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92, Wojewoda [...] (dalej również jako "Wojewoda/organ komunalizacyjny") stwierdził nabycie z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej jako parcela budowlana nr [...], w obrębie [...], objętej księgą wieczystą Iwh [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...], wraz z budynkiem mieszkalnym, zgodnie ze sporządzonym spisem, opisaną w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część w/w decyzji. Decyzja komunalizacyjna stała się ostateczna 17 czerwca 1993 r. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody, wystąpili w piśmie z 10 listopada 2020 r. M. K. oraz J. G. (następcy prawni poprzedniego współwłaściciela skomunalizowanej nieruchomości – B. F.), reprezentowani przez radcę prawnego L. Z. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość nie mogła stanowić przedmiotu komunalizacji, ponieważ w dacie 27 maja 1990 r. nie stanowiła własności państwowej, na okoliczność czego wnioskodawcy wskazali, że Sąd Rejonowy w [...] prawomocnym postanowieniem z 23 maja 2018 r., sygn. akt [...], na skutek wznowienia postępowania zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] lutego 1990 r., sygn. akt [...], w ten sposób, że wniosek Skarbu Państwa o zasiedzenie parceli budowlanej nr [...] został oddalony. Decyzją z 24 marca 2023 r., nr DAP-WPK-727-1-430/2020/Kpu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał za poglądami orzecznictwa sądowego, że stroną postępowania administracyjnego o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości stanowiącej dotychczas własność Skarbu Państwa, prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 18 ust. 2 ustawy komunalizacyjnej, jest - poza daną gminą nabywającą mienie z mocy prawa i Skarbem Państwa przekazującym mienie tej gminie - jedynie podmiot, któremu do przedmiotowej nieruchomości przysługuje tytuł prawnorzeczowy albo prawo zarządu. Co równie istotne nie jest wystarczające powoływanie się na prawo własności lub inne prawo rzeczowe, ale koniecznym jest dysponowanie wiążącym prawnie dokumentem potwierdzającym istnienie praw rzeczowych według stanu na 27 maja 1990 r. Wobec powyższego Minister podkreślił, że twierdzenia wnioskodawców odnoszące się do kwestii dysponowania tytułem prawnym do spornej nieruchomości, który wywodzą z samego faktu wydania przez Sąd Rejonowy w [...] prawomocnego postanowienia z 23 maja 2018 r., sygn. akt [...], nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, w szczególności na datę komunalizacji, czyli 27 maja 1990 r., według zapisów w wykazie hipotecznym (lwh) właścicielem parceli budowlanej nr [...] był Skarb Państwa. Minister wskazał przy tym, że nie jest uprawniony do stwierdzenia zgodności ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym, ponieważ stan w nich uwzględniony jest co do zasady wiążący dla organu, do czasu jego ewentualnego podważenia we właściwym postępowaniu. Wobec powyższego Minister stwierdził, że wnioskodawcy nie legitymują się przymiotem strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji Wojewody z 1993 r. Organ uznał bowiem, że skoro wnioskodawcy nie wykazali, że postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego, to tym samym, nie posiadają oni legitymacji do zainicjowania postępowania w trybie art. 156 k.p.a. To z kolei skłoniło Ministra aby stwierdzić, że brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z 1993 r., co uzasadnia jego zdaniem, umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Z taką decyzją Ministra nie zgodzili się wnioskodawcy, którzy wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z 7 listopada 2023 r., nr DAP-WN.727.29.2023/WWP, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w punkcie pierwszym – uchylił własną decyzję z 24 marca 2023 r., nr DAP-WPK-727-1-430/2020/Kpu, umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92, oraz w punkcie drugim – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wyjaśnił, że na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 23 maja 2018 r. uznał M. K. i J. G. za strony postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92. Organ stanął bowiem na stanowisku, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym – gdy zostało zmienione postanowienie o zasiedzeniu (oddalające wniosek Skarbu Państwa o zasiedzenie) będące podstawą do wydania kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej – spadkobiercy poprzedniego właściciela nieruchomości mają interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Organ wyjaśnił również, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje pogląd, który podziela również organ odwoławczy, iż w przypadku ustalenia ostateczną decyzją administracyjną, że w danej sprawie nie istniały przesłanki do przejęcia nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, a tym samym Skarb Państwa nie nabył własności danej nieruchomości, to spadkobierca przeddekretowego właściciela nieruchomości ma interes prawny i może żądać stwierdzenia nieważności zapadłej w sprawie decyzji komunalizacyjnej. Organ uznał zatem, że wskazany pogląd orzecznictwa, aczkolwiek odnoszący się do przepisów dekretu o reformie rolnej, dotyczy jednak analogicznej sytuacji jak w niniejszej sprawie poprzez oddalenie wniosku Skarbu Państwa o zasiedzenie będącego podstawą wydania decyzji komunalizacyjnej. Ponowna analiza zgromadzonej dokumentacji wskazała jednak, zdaniem organu, że przy wydawaniu decyzji Wojewody [...] z 1993 r. nie zaistniała żadna z wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek, która skutkowałaby koniecznością orzeczenia nieważności kontrolowanej decyzji. Przede wszystkim Minister wskazał, że ze zgromadzonej dokumentacji sprawy wynika, że w wykazie hipotecznym [...] księgi gruntowej [...], obejmującym działkę budowlaną nr [...], na karcie B wpisano własność na rzecz Skarbu Państwa. Wpisu dokonano na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 8 lutego 1990 r., sygn. akt: [...], którym Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z 30 listopada 1989 r., parcelę budowlaną nr [...], o powierzchni 2 a 77 m2, położoną w [...]. Zatem, zdaniem organu, treść Iwh [...] świadczy o tym, że zarówno w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej, a także w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r., Skarb Państwa wpisany był jako właściciel skomunalizowanej nieruchomości oznaczonej jako parcela budowlana nr [...], w obrębie [...]. Wobec tego, w ocenie Ministra, brak jest podstaw do uznania, że decyzja Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zaprezentowane powyżej stanowisko znajduje, zdaniem Ministra, swoje uzasadnienie również w treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Natomiast w toku postępowania prowadzonego przez organ administracji państwowej, jakie przed nim się toczy, nie ma on możliwości, aby dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. W skardze na powyższą decyzję Ministra, dokładnie na punkt drugi tejże decyzji, tj. w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92, którą wnieśli M. K. oraz J. G. (dalej jako "Skarżący"), reprezentowani przez radcę prawnego L. Z., zarzucono, że narusza ona następujące przepisy prawa: 1) art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego a w konsekwencji do oceny skutków wynikających z dokonanego zgodnie z zawiadomieniem Państwowego Biura Notarialnego w [...] z 25 kwietnia 1990 r., dz. KW [...], w wykazie hipotecznym [...] księgi gruntowej [...], obejmującej działkę budowlaną nr [...], na karcie [...], wpisu własności na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 8 lutego 1990 r., sygn. akt: [...], zgodnie z którym Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość przez zasiedzenie z dniem 30 listopada 1989 r., podczas gdy w świetle § 2 ust. 1, § 3, § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. Nr 28, poz. 141), przedmiotowy wykaz hipoteczny, jako tzw. księga dawna, podlegał zamknięciu, a w konsekwencji wpis prawa własności dokonany w nim po dacie wejścia w życie rozporządzenia, jako niedopuszczalny, pozbawiony jest mocy prawnej i nie stanowi podstawy domniemań prawnych właściwych dla wpisów do księgi wieczystej; 2) art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego i niedostrzeżenie, że - abstrahując od braku mocy wiążącej wpisu w wykazie hipotecznym [...] księgi gruntowej [...], obejmującej działkę budowlaną nr [...], na karcie B, własności na rzecz Skarbu Państwa - kreowane nim domniemanie prawne podlegałoby wzruszeniu w następstwie wydanego po dokonaniu wpisu, w ramach postępowania o zasiedzenie, prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 23 maja 2018 r., sygn. akt [...], zmieniającego postanowienie tegoż Sądu z 8 lutego 1990 r., sygn. akt [...] poprzez oddalenie wniosku o zasiedzenie; 3) art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt. 1, art. 9 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92, spełnione zostały przesłanki nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto [...] spornej nieruchomości, podczas gdy w rzeczywistości w dacie wejścia w życie ustawy nie stanowiła ona mienia ogólnonarodowego (państwowego) należącego do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, lecz była przedmiotem własności prywatnej; 4) § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. Nr 28, poz. 141), poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji pominięcie znaczenia wpisu poprzednika prawnego wnioskodawców dokonanego w Iwh [...] księgi gruntowej [...], obejmującej działkę budowlaną nr [...], przed utratą przez nią mocy prawnej, jako dokumentu urzędowego; 5) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne rozpatrzenie materiału dowodowego, w konsekwencji czego odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji, która w sposób rażący narusza słuszny interes strony, w szczególności przyjęcie, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 4 i art. 18 ust. 1 ustawy zasada orzekania na podstawie stanu prawnego z daty wydania decyzji komunalizacyjnej i dokumentów znanych organowi, który wydał tą decyzję, oznacza, że organ nadzorczy nie może brać pod uwagę prawomocnego postanowienia Sądu powszechnego, które zapadło po wydaniu tej decyzji, a które wznawiając postępowanie sądowe i oddalając wniosek Skarbu Państwa o zasiedzenie, przesądza, że nieruchomość w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej nie była własnością Skarbu Państwa, a tym samym przesądzając, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, pomimo że prowadzi to do faktycznego zanegowania prawomocnego postanowienia sądu powszechnego, które wiąże sądy administracyjne i organy administracji publicznej o czym stanowi art. 365 k.p.c.; 6) art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie reguł obowiązujących podczas stosowania zasady swobodnej oceny dowodów; 7) art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie faktu wydania ostatecznej decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92 z rażącym naruszeniem prawa a w konsekwencji brak zastosowania w/w przepisów. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77//92, w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto [...], z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej jako parcela budowlana nr [...], w obrębie [...], objętej Iwh [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...] wraz z budynkiem mieszkalnym, zgodnie ze sporządzonym spisem, opisaną w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część w/w decyzji. Skarżący wnieśli również o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji, ze wskazaniem sposobu jej rozstrzygnięcia tj. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77//92, a w razie zaistnienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia jej nieważności - stwierdzenie, iż została ona wydana z naruszeniem prawa. Skarżący zażądali również skierowania sprawy do rozpoznania na rozprawie, oraz zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przewidzianych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: po analizie akt sprawy Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, aczkolwiek nie wszystkie wskazane w niej zarzuty okazały się niesłuszne. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny koniecznym jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Jeżeli w toku tak przeprowadzonego postępowania nie zostanie ustalone wystąpienie choćby jednej okoliczności, o których stanowią wymienione powyżej przepisy prawa, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest punkt drugi decyzji Ministra z 7 listopada 2023 r., nr DAP-WN.727.29.2023/WWP, w którym organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 17 maja 1993 r., nr GG.II.7228/77/182/II/92. W niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia z postępowaniem nadzorczym (nieważnościowym) w stosunku do deklaratoryjnej decyzji komunalizacyjnej z 1993 r. Odnosząc się do charakterystyki sprawy, wyjaśnienia wymaga, że postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 156 § 1 k.p.a. nie jest ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, lecz przeprowadzeniem weryfikacji czy dana decyzja jest dotknięta kwalifikowanymi wadami wskazanymi w art. 156 § 1-7 k.p.a., w tym wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ocena legalności decyzji dokonywana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji odnosi się do aktu już prawomocnego, funkcjonującego w obrocie prawnym i korzystającego z domniemania legalności. Celem przeprowadzenia postępowania nadzorczego przez organ jest zatem ocena czy w przeprowadzonym postępowaniu, podlegającym ocenie, zaistniały takie nieprawidłowości wynikające ze zgromadzonego w nim materiału dowodowego, które należy uznać za spełniające przesłanki do uznania ich za wadę kwalifikowaną postępowania, wymienioną w przywołanym powyżej artykule. Organ administracyjny nie jest zatem władny rozstrzygać sprawy co do jej istoty, jak może to uczynić w postępowaniu odwoławczym, może natomiast działać tylko jako organ kasacyjny. Minister, podobnie jak w 1993 r. Wojewoda, ustalając prawo własności spornej nieruchomości (parceli budowalnej nr [...] w [...]), opierał się na treści wpisu w wykazie hipotecznym (lwh) [...], aktualnego na dzień relewantny w świetle postanowień regulujących komunalizację mienia na podstawie art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Tamże na dzień 27 maja 1990 r. na karcie B jako właściciel parceli budowlanej nr [...] ujawniony był Skarb Państwa, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 8 lutego 1990 r., sygn. akt [...]. Sąd nie neguje przy tym, że zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. Nr 28, poz. 141), przedmiotowy wykaz hipoteczny, jako tzw. księga dawna, podlegał zamknięciu (w aktach sprawy brak jest natomiast jakiejkolwiek informacji na temat zamknięcia tejże księgi, oraz daty jej zamknięcia). Zgodzić się należy zatem ze Skarżącymi, że "prawem jawnym" w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece nie jest prawo, którego wpis zamieszczono w księdze zamkniętej. Do takiego prawa art. 3 ww. ustawy nie znajduje zastosowania, jak błędnie stwierdził Minister, ponieważ księga zamknięta utraciła moc prawną księgi wieczystej (Czech Tomasz, Księgi wieczyste i hipoteka. Komentarz. Tom I. Księgi wieczyste, wyd. II, Opublikowano: LEX/el. 2024). Faktem jednak jest, co wynika z zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w [...] z 25 kwietnia 1990 r., że w lwh [...] dokonano wpisu własności spornej parceli na rzecz Skarbu Państwa. Jeżeli nawet wpis do wykazu hipotecznego [...] był niedopuszczalny z powodu takiego że dawna księga podlegała zamknięciu, czego Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdzić nie może z uwagi na zakres kognicji sądów administracyjnych, to wpisu takiego faktycznie dokonano, czemu nie przeczą sami Skarżący. Z kolei, stosownie do treści § 6 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, księgi dawne, pomimo utraty mocy prawnej, zachowują znaczenie dokumentu urzędowego. Stanowi ona zatem dowód na to, co urzędowo w niej stwierdzono (art. 76 § 1 k.p.a.). Domniemanie zgodności treści dokumentu urzędowego z prawdą nakazuje zaś do czasu jego obalenia uznawanie, że zaświadczony tam stan prawny nieruchomości był zgodny z rzeczywistym. Stąd uprawnione jest wnioskowanie, że do chwili zamknięcia tej księgi (której to daty w sposób pewny nie da się ustalić, zaś nowa księga wieczysta dla nieruchomości o numerze [...] została założona w 16 listopada 1993 r.), tytuł prawnorzeczowy do objętej nią nieruchomości przynależał do Skarbu Państwa. Natomiast w świetle orzecznictwa NSA nie można organowi administracji zarzucić rażącego naruszenia prawa w sytuacji gdy orzekał będąc związany treścią wpisu w księdze wieczystej (lwh). Naruszenie prawa mające charakter rażący musi być oczywiste w dacie orzekania przez organ, a nie wygenerowane kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt lat później (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2019 r., I OSK 3703/18, Lex nr 2677671), a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wykluczył bowiem możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej opartej na ustaleniach poczynionych w oparciu o wpisy w powszechnie dostępnym i publicznym rejestrze ksiąg wieczystych. Podniósł przy tym, że wszelkie spory dotyczące ochrony własności i innych praw rzeczowych, jak i ochrona posiadania zostały w istocie wyłączone z postępowania komunalizacyjnego, nie powinny być zatem przedmiotem rozstrzygania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o czym w istocie przesądził ustawodawca w art. 19 ustawy. Jak wskazano, roszczenia takie mają charakter cywilnoprawny i mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Brak jest też podstaw do przypisania organom i sądom administracyjnym "odpowiedzialności" za skutki zróżnicowanego ujmowania problematyki dochodzenia roszczeń z zakresu ochrony własności i różnych stanowisk sądów powszechnych i Sądu Najwyższego w tym względzie. Nade wszystko Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie można mówić o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy w momencie orzekania przez organ stosuje on powołany przez niego przepis (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy), zgodnie z jego treścią i jednolitym orzecznictwem, biorąc pod uwagę stan prawny nieruchomości miarodajny dla oceny stanu własnościowego nieruchomości na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. W takiej zatem sytuacji jaka miała miejsce w chwili wydania kontrolowanej decyzji z 1993 r. nie sposób zarzucić Wojewodzie, że rażąco naruszył prawo, skoro w zakresie ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy komunalizacji parceli budowalnej nr [...] w [...], Wojewoda bazował na ujawnionym ówcześnie w lwh, niekwestionowanym stanie prawnym nieruchomości. Przywołać wypada również w tym miejscu stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 474/22, że (cyt.): "jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie (vide np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt SK 1/06 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1999 r. sygn. akt III RN 165/98) decyzja wydawana na podstawie § 5 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. ma charakter deklaratoryjny. Wynika z tego, że decyzja ta jedynie potwierdza stan istniejący w dniu wejścia w życie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Innymi słowy, okoliczność, że dana nieruchomość nie była nigdy własnością Skarbu Państwa, istniała zarówno w dacie komunalizacji, która następowała z mocy prawa (w dniu 27 maja 1990 r.) oraz w dacie wydawania w tej sprawie decyzji komunalizacyjnej (w dniu 29 maja 1992 r.), chociaż z racji wydania wspomnianej decyzji deklaratoryjnej dopiero (...) i z racji istnienia wcześniej w księdze wieczystej, prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, wpisu prawa własności Skarbu Państwa, okoliczność ta nie była znana organowi prowadzącemu postępowanie komunalizacyjne (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.)." Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że: "analogiczny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z 9 października 2007 r. (sygn. akt III CZP 46/07, OSNC 2008/3/30), zauważając, iż (cyt.): "W przypadku stwierdzenia, że mienie nie stanowiło własności Skarbu Państwa, decyzja komunalizacyjna nie może być wydana, a jeśli została wydana – postępowanie komunalizacyjne powinno zostać wznowione. Podkreśla się, że stronami postępowania komunalizacyjnego (art. 28 k.p.a.) są nie tylko Skarb Państwa i gmina, ale każdy kto wykaże swój interes prawny we wzięciu udziału w postępowaniu komunalizacyjnym względnie we wznowieniu postępowania." Pomimo oczywistych odrębności sprawy o podpadanie pod działanie dekretu PKWN o reformie rolnej, powyższy pogląd judykatury, zdaniem Sądu, znajduję zastosowanie także do niniejszej sprawy. Zauważyć bowiem wypada, że postanowienie stwierdzające nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie ma również charakter deklaratywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2012 r., II CSK 461/11, OSNC 2013, Nr 1, poz. 8). W przypadku zaś wznowienia postępowania w sprawie zasiedzenia, to stosownie do art. 412 § 1 k.p.c., sąd powszechny rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. W zakresie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sądowym sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu, nie jest natomiast sprawą rozstrzyganą od początku. Sprawa wraca do stanu sprzed uprawomocnienia się orzeczenia i kontynuowane jest jej rozpoznanie. Orzeczenie, jakie sąd może wydać po ponownym rozpoznaniu sprawy, wskazuje art. 412 § 2 k.p.c. Sąd może więc oddalić skargę o wznowienie albo uwzględniając ją i zmienić zaskarżone orzeczenie albo uchylić je i w razie potrzeby pozew odrzucić lub umorzyć postępowanie. W realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy w [...] prawomocnym postanowieniem z 23 maja 2018 r., sygn. akt [...], na skutek wznowienia postępowania, zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 8 lutego 1990 r., sygn. akt [...], w ten sposób, że wniosek Skarbu Państwa o zasiedzenie parceli budowlanej nr [...] został oddalony. Postanowienie wydane w tym trybie potwierdziło zatem poprzedni stan prawny nieruchomości, czyli że Skarb Państwa nie był właścicielem parceli budowalnej nr [...], ani na datę komunalizacji mienia (27 maja 1990 r.), ani tym bardziej na datę wydania kontrolowanej decyzji Wojewody (17 maja 1993 r.). Mając na uwadze powyższe poglądy, które Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni aprobuje, należy zatem dojść do wniosku, że w sytuacji, w której dla sprawy komunalizacyjnej zakończonej ostateczną decyzją Wojewody, zapadło wiele lat później postanowienie sądu powszechnego "eliminujące" podstawę nabycia przez Skarb Państwa własności spornej parceli nr [...], to jest to w istocie nowa okoliczność nie znana Wojewodzie w dacie orzekania. Przesłanka tego rodzaju stanowi natomiast podstawę do wzruszenia decyzji komunalizacyjnej Wojewody z 1993 r. – w trybie art. 145 i następne k.p.a., a nie do zastosowania względem niej trybu nieważnościowego (art. 156 i następne k.p.a.). Natomiast wobec jednoznacznie wyrażonego stanowiska Skarżących, reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, chcących stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji Wojewody, orzekający w sprawie Minister nie mógł dokonać odpowiedniej kwalifikacji i oceny przesłanki, jaką zgłosili wnioskodawcy inicjując postępowanie nieważnościowe, w kierunku ewentualnej oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego do przywołanego wyżej przepisu art. 145 k.p.a. Dlatego też w sprawie zostało wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wszak dysponentem wniosku jest wyłącznie strona postępowania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.