I SA/Wa 1881/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-12
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy potrącenia sądowe związane z upadłością konsumencką oraz zobowiązania alimentacyjne ojca dziecka mogą stanowić podstawę do pomniejszenia dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jeśli dochód ten został uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy?Ratio decidendi
Potrącenia sądowe związane z upadłością konsumencką oraz zobowiązania alimentacyjne ojca dziecka nie stanowią utraty dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a tym samym nie mogą być uwzględnione przy ustalaniu dochodu rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Prawo do świadczenia wychowawczego jest ustalane na podstawie dochodów z roku 2014, a jedynie ściśle określone w ustawie przypadki utraty dochodu mogą wpłynąć na obniżenie kwoty dochodu.Stan faktyczny
P. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna A. K., opierając się na dochodach z 2014 r. Prezydent odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie progu dochodowego 800 zł na osobę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom nieuwzględnienie potrąceń sądowych związanych z upadłością konsumencką oraz zobowiązań alimentacyjnych ojca dziecka, które pomniejszały jej faktyczny dochód. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], o odmowie przyznania P. K. świadczenia wychowawczego na syna A. K.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] maja 2016r r. P. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna A. K., urodzonego [...]. Do wniosku dołączone zostały dokumenty dotyczące dochodów rodziny w roku 2014 r.
Decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] orzeczono o odmowie przyznania Wnioskodawczyni świadczenia wychowawczego na syna, A. K. – B. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. 2016, poz. 195 – u.p.p.), świadczenie na pierwsze dziecko w rodzinie przysługuje, jeśli dochód rodziny w
2014 r. w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Tymczasem dochód rodziny Wnioskodawczyni za ten okres wynosił [...] zł. netto na osobę, a więc przekraczał kwotę ustawową.
Od decyzji P. K., wniosła odwołanie. Strona wskazała, że "organ I instancji przy wyliczaniu rzeczywistego dochodu w rodzinie nie wziął pod uwagę, że dochód rodziny (w tym na osobę) jest co miesiąc pomniejszany o potrącenia sądowe. Ojciec dziecka jest w trakcie poszukiwania stałego zatrudnienia. Ponadto wyrokiem Sądu ze stycznia 2016 r. ma zasądzone alimenty na rzecz dwójki dzieci z poprzedniego małżeństwa.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że art. 5 u.p.p stanowi iż: świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł. miesięcznie na dziecko w rodzinie – art. 5 ust.1 (...)
Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. (art. 5 ust. 3).
Z kolei zgodnie ze słowniczkiem zamieszczonym w art. 2 u.p.p ilekroć mowa jest o:
1) dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
2) dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3; (...)
19) utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego (a), utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych (b), utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (c),utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej (d), wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. Id ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (e), utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia łub innej pracy zarobkowej (f), utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych (g), utratą świadczenia rodzicielskiego (h), utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników (i), utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (j).
Natomiast zgodnie z art. 2 ust.20 u.p.p uzyskanie dochodu - oznacza uzyskanie dochodu spowodowane: zakończeniem urlopu wychowawczego (a), uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych (b), uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (c), uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego łub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej (d),
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ wskazał, że zgodnie z przytoczonymi przepisami, dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Utrata dochodu ma miejsce w sytuacji, w której osoba otrzymuje dochód, a następnie go traci. W sytuacji Wnioskodawczyni nie doszło do utraty dochodu, o jakim mowa w przytoczonych przepisach. Zwiększenie wydatków nie jest zaś utratą dochodu.
Na powyższą decyzję P. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie.
Uzasadniając skargę strona wskazała, że organ I instancji (...) przy wyliczaniu rzeczywistego dochodu w rodzinie - nie wziął pod uwagę i nie uwzględnił faktu, że dochód rodziny (w tym na osobę) jest co miesiąc (poczynając od [...] 2014 r.) pomniejszany o potrącenie sądowe - w wysokości ok. [...]% dochodu, początkowo na rzecz komornika, a od [...] 2015 r. na rzecz syndyka (...) Zadłużenie i potrącenia sądowe powstały nie z winy Skarżącej, a z racji ciężkiej i skomplikowanej sytuacji rodzinnej z byłym mężem. W [...] 2015 r., postanowieniem Sądu [...] Wydz. Gosp. dla spraw upadłościowych i naprawczych, Skarżąca uzyskała upadłość konsumencką - co dowodzi tego, że do stanu niewypłacalności doszło z przyczyn niezależnych od niej.
Skarżąca wskazała, że obecnie przebywa na urlopie rodzicielskim. Jej dochód (i tak wypłacony w kwocie 80%) nadal pomniejszany jest o potrącenia sądowe na rzecz syndyka. Ojciec dziecka jest w trakcie poszukiwań stałego zatrudnienia zarejestrowany w UP jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Dodatkowo, sądownie od [...] 2016 r. ma zasądzone alimenty na rzecz dwójki dzieci z poprzedniego małżeństwa, w wysokości [...] zł miesięcznie.
Dlatego strona zarzuciła organom brak indywidualnego rozpatrzenie jej sprawy i nie wzięcie pod uwagę obecnej ciężkiej sytuację finansową w jakiej się znalazła.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...], odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz A. K.
Skarżąca P. K., jako matka małoletniego A., złożyła wniosek w oparciu o treść art. 4 ust. 1 – 3 u.p.p.
Warunkiem przyznania świadczenia jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 800 zł. (art. 5 ust. 3 u.p.p. ). W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, wówczas warunkiem przyznania świadczenia wychowawczego jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 1200 zł (art. 5 ust. 4 u.p.p.). Poza sporem jest, że syn Skarżącej nie jest dzieckiem niepełnosprawnym. Stąd też wobec niej miał zastosowanie próg dochodowy określony w art. 5 ust. 3 u.p.p. wynoszący
800 zł.
Podkreślenia wymaga, że pierwszy okres, na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie u.p.p. tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończy się dnia 30 września 2017 r. (art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 u.p.p. ). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014.
W sprawie niniejszej istotnym jest, że prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 1 u.p.p.), o których mowa w art. 7 tej ustawy.
Powyższe oznacza, że organ ma obowiązek ustalić dochód rodziny w 2014 r., a jedyne pomniejszenie które może być uwzględnione i które może wpłynąć na obniżenie kwoty dochodu obliczanego na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego, to utrata dochodu wskazana w art. 7 ust.1 ustawy, która jest wynikiem zaistnienia jednej z sytuacji enumeratywnie wymienionych w słowniczku do ustawy zamieszczonym w art. 2 pkt.19 a-j.
Analiza treści wskazanych przepisów jednoznacznie dowodzi, że potrącenia sądowe związane z upadłością Skarżącej pozostają bez wpływu na ustalenie powyższego, podobnie jak zobowiązania alimentacyjne ojca dziecka na rzecz innych uprawnionych powstałe w 2016 r.
Zdaniem Sądu twierdzenia P. K., że ustalenia dokonane przez organy administracji są błędne ponieważ nie uwzględniają jej faktycznej sytuacji finansowej i nie odnoszą się do jej indywidualnej sytuacji, są zatem nieuzasadnione.
Ocena okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie prowadzi, zdaniem Sądu do wniosku, że indywidualne, osobiste odczucie Skarżącej, nie zmienia oceny decyzji wydanych przez organy, jako dokonanych z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa.
Wskazana wyżej ocena nie przesądza jednak o uprawnieniu Skarżącej do wnioskowanego świadczenia w następnym roku. Jeżeli jej obecna sytuacja finansowa nie ulegnie zmianie będzie mogła ubiegać się o pozytywne rozpatrzenie omawianego żądania.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło