I SA/Wa 1883/04
WyrokWSA w Warszawie2005-11-21
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Gabriela Nowak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy następca prawny użytkownika wieczystego, który nabył prawo użytkowania wieczystego po 26 maja 1990 r. i 24 października 2001 r. (w wyniku dziedziczenia lub darowizny), może nabyć z mocy prawa własność nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, jeśli nie był użytkownikiem wieczystym w obu wskazanych datach?Ratio decidendi
Sąd przychylił się do stanowiska, że użycie w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. spójnika "oraz" między datami 26 maja 1990 r. i 24 października 2001 r. uzasadnia wniosek, iż osobą uprawnioną do nabycia prawa własności będzie tylko ta osoba fizyczna, której przysługiwało prawo użytkowania wieczystego we wskazanym przedziale czasowym. Następca prawny w rozumieniu art. 1 ust. 2 tej ustawy to tylko osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego po 24 października 2001 r. od osób spełniających wymogi art. 1 ust. 1. W przedmiotowej sprawie żaden ze skarżących nie spełniał tych przesłanek.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, której użytkownikami wieczystymi byli skarżący. W toku postępowania ustalono, że pierwotni użytkownicy wieczyści nabyli prawo w 1964 r. Po ich śmierci i dziedziczeniu, w 1991 r. nastąpiło zbycie i darowizna udziałów w prawie użytkowania wieczystego na rzecz K. M. i jego żony A. M. Skarżący twierdzili, że byli użytkownikami wieczystymi w dniu 24 października 2001 r. i że zmiany udziałów nie wyłączają ich z kręgu uprawnionych do przekształcenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005r. sprawy ze skargi K. M., A. S., A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia własności nieruchomości z mocy prawa oddala skargę.
I SA/WA 1883/04
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu odwołania A. M., K. M. i A. S. od decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] - [...].07.2004 roku o odmowie wydania decyzji o nabyciu z mocy prawa własności nieruchomości, będącej w użytkowaniu wieczystym stanowiącej własność Gminy R., położonej w R., ul. [...] [...] oznaczonej nr [...] o pow. [...] m2 mającej Księgę wieczystą KW Nr [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż w dniu [...]stycznia 1964 roku S. i S. małżonkowie M. nabyli użytkowanie wieczyste działki gruntu nr [...], o obszarze [...] ary [...] metrów kwadratowych, położonej w R., przy ulicy [...] nr [...]. W dniu 05.05.1968 roku zmarł S. M., a spadek po nim nabyła : żona S. T. oraz dzieci B. S., K. M. i W. M. po [...] części spadku każde z nich. Tak więc na datę 26.05.1990 r, żona zmarłego S. M. miała udział wynoszący [...] części, a dzieci po [...] części w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. W dniu 04.09.1991 roku na mocy aktu notarialnego z dnia [...] .09.1991 roku S. T. i B. S. darowały K. M. i jego żonie A. swoje udziały w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości wynoszące [...] części, zaś W. M. sprzedał im cały swój udział wynoszący [...] część w prawie użytkowania wieczystego opisanej działki.
Jak wynika z odpisu skróconego Księgi Wieczystej Kw nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. jako właściciel przedmiotowej nieruchomości wpisana jest Gmina Miasta R., zaś jako użytkownicy wieczyści wpisani są K. M., A. M., A. M. i A. M. – na podstawie testamentu S. T. z dnia [...] marca 1991 roku, umowy sprzedaży z dnia [...].09.1991 roku i postanowienia z dnia [...].04.1991 roku.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wskazało, że wymagania wynikające z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2003 roku, o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. 01.113.1209), aby osoba fizyczna była użytkownikiem wieczystym 26 maja 1990 roku i 24 października 2001 roku, oznacza, że chodzi o tę samą osobę w obu datach. Zmiana podmiotu użytkowania wieczystego w tym czasie np. śmierć użytkownika wieczystego, zbycie użytkowania wieczystego oznacza, że następca prawny nie nabędzie z mocy prawa własności nieruchomości. Art. 1 ust. 2 ustawy z 26 lipca 2001 roku stanowi wyraźnie, że prawo własności nieruchomości uzyskują osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 tegoż art. 1, czyli następcy osób, które były użytkownikami wieczystymi zarówno w dacie [...].05.1990 roku jak i [...].10.2001 roku. Innymi słowy następstwo prawne zaistniałe po [...].10.2001 roku daje podstawę do stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym na rzecz tychże następców prawnych.
W niniejszej sprawie nie wszyscy użytkownicy wieczyści byli użytkownikami wieczystymi w datach [...].05.1990 roku i [...].10.2001 roku.
Skarżący K. M., A. M. i A. S. w uzasadnieniu skargi podnieśli, że postanowienia aktu notarialnego z dnia [...] września 1991 roku doprowadziły jedynie do zmiany wielkości udziałów w prawie użytkowania wieczystego. Skarżący wskazali, że po dacie sporządzenia aktu notarialnego, na dzień [...] października 2001 roku byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości. Ich zdaniem nie ma podstaw do stwierdzenia, że zamiarem ustawodawcy było wyłączenie z kręgu podmiotów uprawnionych do przekształcenia tych osób , które w okresie między dniem [...] maja 1990 roku a dniem [...] października 2001 roku lub po tej dacie, zmieniły wielkość swego udziału w prawie użytkowania wieczystego na skutek dziedziczenia lub rozporządzenia pomiędzy współuprawnionymi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę wnosiło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Kontrola sądowa sprawowana w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje wyłącznie ocenę dotyczącą zgodności z przepisami prawa zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności. W sprawie niniejszej nie zostało wykazane, by kwestionowane decyzje naruszały przepisy ustawy z dnia 26.07.2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz. U. 01.113.1209) lub przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w taki sposób, by zachodziły przesłanki do ich uchylenia, stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa, o których mowa wart. 145 § l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tylko zaś w takim przypadku możliwe byłoby uwzględnienie skargi.
W sprawie niniejszej spór sprowadza się do interpretacji art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
Dla możliwości stwierdzenia nabycia prawa własności na podstawie art. 1ust. 1 ustawy z dnia 26.07.2001 roku niezbędne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: a) odpowiedni wniosek powinni złożyć wszyscy użytkownicy (współużytkownicy) wieczyści oraz b) wszyscy użytkownicy (współużytkownicy) wieczyści powinni spełniać warunki umożliwiające uwzględnienie wniosku.
Istnieje spór w doktrynie w jaki sposób interpretować art. 1 cytowanej ustawy, a mianowicie czy art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26.07.2001 roku odnosi się do następców prawnych niezależnie od formy następstwa prawnego oraz czasu w którym ono nastąpiło, czy też następcą prawnym w rozumieniu art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy będzie tylko ta osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego po dniu [...].10.2001 roku od osób, które spełniały wymogi określone art. 1 ust. 1 tzn. legitymowały się prawem użytkowania wieczystego nieprzerwanie w okresie miedzy dniem [...] maja 1990 roku a dniem [...] października 200 l roku.
Sąd przychyla się do stanowiska, iż użycie w przepisie spójnika "oraz" między wskazanymi datami uzasadnia wniosek, iż osobą uprawnioną do nabycia prawa własności będzie tylko ta osoba fizyczna, której przysługiwało prawo użytkowania wieczystego we wskazanym przedziale czasowym.
Tak więc następcą prawnym w rozumieniu art. 1 ust. 2 ust. Ustawy z dnia 26.07.2001 roku będzie tylko ta osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego po [...].10.2001 roku od osób, które spełniały wymogi określone w art. 1 ust. 1 ustawy do wystąpienia o stwierdzenie nabycia prawa własności użytkowanej wieczyście nieruchomości.
W przedmiotowej sprawie żaden ze skarżących nie spełnia przesłanek z art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy.
Należy zauważyć, iż ustawa z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, na mocy której skarżący domagali się wydania decyzji o nabyciu z mocy prawa własności nieruchomości będącej w ich użytkowaniu wieczystym, utraciła moc w dniu 13.10.2005 roku, gdyż z tą datą weszła w życie ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz.U.05.175.1459), a do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26.07.2001 roku i niezakończonych decyzją ostateczną mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29.07.2005 roku.
Ustawa z dnia 26.07.2001 roku została uchylona i żadna decyzja nie może być już wydana w oparciu o tę ustawę.
Oznacza to, że osoby fizyczne będące użytkownikami wieczystymi w dniu wejścia w życie ustawy mogą domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku.
Skarga jest nieuzasadniona i należało ją oddalić na podstawie artykułu 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło