I SA/Wa 1884/07
WyrokWSA w Warszawie2008-12-12
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Agnieszka Miernik, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w trybie art. 154 k.p.a. można zmienić lub uchylić decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności innej decyzji administracyjnej, jeśli taka zmiana leży w interesie strony, ale jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności innej decyzji administracyjnej, wydana w celu ochrony porządku prawnego, nie może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 154 k.p.a., nawet jeśli taka zmiana leży w interesie strony, o ile jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa. Interes strony sprzeczny z prawem nie może być uznany za słuszny interes strony w rozumieniu tego przepisu.Stan faktyczny
Spółka B. S.A. wniosła o zmianę decyzji Ministra Infrastruktury z 2004 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1950 r., które nie przyznało spółce prawa własności czasowej do gruntu. Minister Budownictwa odmówił zmiany, uznając, że orzeczenie z 1950 r. nie naruszało rażąco prawa, a jego zmiana byłaby sprzeczna z prawem i interesem społecznym. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister utrzymał w mocy swoją decyzję. Spółka wniosła skargę do WSA, powtarzając zarzuty o rażącej sprzeczności orzeczenia z 1950 r. z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki B. S.A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi "B." S. A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę.
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku B. S.A. z siedzibą w W. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] o odmowie zmiany decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1950 r. nr [....] nie przyznało Spółce Akcyjnej B. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Odmowa ustanowienia prawa własności czasowej spowodowana była złożeniem wniosku przez dawnego właściciela po upływie terminu do tego przewidzianego.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [....] odmówił stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia administracyjnego.
Spółka Akcyjna B. wniosła o zmianę, w trybie art. 154 k.p.a., decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nr [...].
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] odmówił zmiany decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. z tego względu, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1950 r. nie naruszało w sposób rażący przepisów prawa. Ponadto zmiana decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego odmawiającego przyznania prawa własności czasowej byłaby sprzeczna z prawem, ingerowałaby w dokonaną już ocenę legalności, co nie służy interesowi społecznemu.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniosła Spółka Akcyjna B. podnosząc, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1950 r. jest rażąco sprzeczne z przepisami prawa, nie zawiera bowiem obligatoryjnego elementu – uzasadnienia.
Minister Budownictwa, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że kwalifikowane wady decyzji m. in. rażące naruszenie prawa, nie mogą stanowić podstawy stosowania art. 154 k.p.a. Wady takie mogą być usunięte w trybie stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania. Minister Budownictwa wskazał także, że nie można uznać za słuszny w rozumieniu art. 154 k.p.a. interesu strony, jeżeli jest on sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa. Pozytywne ustosunkowanie się do wniosku skarżącego prowadziłoby właśnie do takiej sytuacji. W niniejszej sprawie Minister Budownictwa nie znalazł przesłanek wskazujących, że za zmianą przedmiotowej decyzji przemawiałby interes społeczny. Zmiana, właściwej z punktu widzenia prawnego decyzji administracyjnej naruszałaby kodeksową zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.), zasadę zaufania obywateli do organów państwa, a także zasadę praworządności.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka Akcyjna B. ponawiając zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przepis art. 154 § 1 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Celem powyższej zasady jest przede wszystkim ochrona porządku prawnego, a także ochrona nabytych praw strony.
W orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 1990 r. sygn. akt IV SA 224/90 wyrażony został pogląd, że w trybie art. 154 k.p.a. nie można orzekać o uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, która stwierdza nieważność innej decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji podejmowane jest dla ochrony porządku prawnego, a więc w interesie społecznym. Chodzi bowiem o wyeliminowanie takich władczych rozstrzygnięć organów administracji, które dotknięte są ciężką wadą tkwiącą w samym rozstrzygnięciu.
Podobnie rzecz się ma z sytuacją, kiedy organ nadzorczy odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Próba zmiany bądź uchylenia ostatecznej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia administracyjnego, niedopuszczalną ingerencją.
Jednym z niezbędnych warunków wydania decyzji w trybie art. 154 k.p.a. jest ustalenie, że za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Słuszny interes strony to taki, który nie koliduje z interesem społecznym. Jednakże interes społeczny, o jakim mowa w art. 154 § 1 k.p.a., nie będzie mógł przemawiać za uchylaniem lub zmianą decyzji wydanej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. o odmowie stwierdzenia nieważności innej decyzji, decyzja bowiem odmawiająca stwierdzenia nieważności została wydana dla ochrony porządku prawnego, a więc w interesie społecznym.
W niniejszej sprawie uchylenie decyzji ostatecznej leżałoby niewątpliwie w interesie strony, nie można jednak ocenić tego interesu jako słuszny. W ocenie sądu nie można uznać za słuszny - w rozumieniu art. 154 k.p.a. - interesu strony, jeżeli jest on sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa. W rozpatrywanej sprawie stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego odmawiającego przyznania prawa własności czasowej naruszałoby przepisy art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), które to przepisy nie przewidują przyznawania uprawnienia w razie złożenia wniosku po terminie.
W tej sytuacji wskazać należy, że prawidłowe jest stanowisko Ministra Budownictwa o braku przesłanek do zmiany decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1950 r. nr [...] nie przyznającego Spółce Akcyjnej B. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło