I SA/Wa 1884/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-08
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Dariusz Chaciński, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta W. dopuścił się niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 749/14, a jeśli tak, jakie konsekwencje prawne należy z tego wyciągnąć?Ratio decidendi
Prezydent Miasta W. dopuścił się niewykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2015 r. poprzez brak podjęcia jakichkolwiek czynności zmierzających do zakończenia postępowania administracyjnego w wyznaczonym terminie. W związku z tym, sąd wymierzył Prezydentowi Miasta W. grzywnę w wysokości 1500 zł, przyznał skarżącemu Z.J. sumę pieniężną w wysokości 6000 zł oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący Z.J. wniósł skargę na Prezydenta Miasta W. z powodu niewykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2015 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od doręczenia odpisu wyroku. Akta sprawy wraz z wyrokiem wpłynęły do organu 3 czerwca 2015 r., jednak Prezydent Miasta W. nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Skarżący wezwał organ do wykonania wyroku, a po bezskutecznym upływie terminu wniósł skargę, domagając się wymierzenia grzywny, przyznania odszkodowania oraz stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi Miasta W. grzywnę w wysokości 1500 zł, przyznał od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżącego Z.J. sumę pieniężną w wysokości 6000 zł, stwierdził, że bezczynność Prezydenta Miasta W. w niewykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżącego Z.J. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z.J. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 749/14 1. wymierza Prezydentowi Miasta W. grzywnę w wysokości 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 2. przyznaje od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżącego Z.J. sumę pieniężną w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych; 3. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta W. w niewykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżącego Z.J. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z.J. wniósł skargę na Prezydenta W. w przedmiocie niewykonania przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2015r. sygn. akt I SAB/Wa 749/14.
Jak wynika z akt administracyjnych, wnioskiem z dnia 18 lipca 1998 r. H.J. wystąpiła o przyznanie odszkodowania m.in. za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), której właścicielem przeddekretowym był jej ojciec – W.M.
Po wpłynięciu wniosku, pismem z dnia 11 marca 2002 r. organ zwrócił się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o przesłanie odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po W.M. oraz dokumentu potwierdzającego prawo własności wyżej wymienionego do spornej nieruchomości. Żądana dokumentacja wpłynęła do organu w dniu 1 lipca 2003 r. Z przesłanego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 5 marca 2003 r., sygn. akt [...] wynikało, że spadek po W.M. nabyli synowie: C.M. i S.M. oraz córki H.J. i M.S. w ¼ części każde z nich. W związku z powyższym Prezydent W. pismem z dnia 1 sierpnia 2003 r. wystąpił do wnioskodawczyni o dostarczenie adresów pozostałych uprawnionych osób – C.M., S.M. i M.S. lub poinformowanie ich o toczącym się postępowaniu i o konieczności złożenia przez nich odpowiedniego wniosku celem przyłączenia się do postępowania. W odpowiedzi na powyższe H.J. pismem z dnia 7 maja 2004 r. wyjaśniła, że jej bracia – C.M. i S.M. nie żyją, wskazała ich spadkobierców (odpowiednio T.M. i M.M. oraz W.M.) oraz podała adresy osób uprawnionych do uczestniczenia w toczącym się postępowaniu. W dniu 21 listopada 2005 r. do organu przesłane zostało postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia 12 października 2005 r., sygn. akt [....], z którego wynika, że spadek po H.J. nabyli Z.J. i A.K.. Pismem z dnia 13 stycznia 2006 r. organ I instancji wystąpił do Archiwum Państwowego W. o przesłanie materiałów z lat 1945-1965 dotyczących inwentaryzacji zniszczeń B.O.S., budynków na gruncie oraz kopii Ogólnego Planu Zabudowania W. zatwierdzonego dnia [...] sierpnia 1931 r. Kopie ww. dokumentów przesłane zostały przy piśmie Kierownika Oddziału Archiwum Państwowego W. z dnia 22 lutego 2006 r. Następnie pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. Prezydent W. ponownie zwrócił się do Archiwum Państwowego W. Prośba dotyczyła przesłania decyzji lokalizacyjnej wydanej dla Zarządu Dróg Miejskich pod poszerzenie ulicy [...]. Żądana dokumentacja wpłynęła do Prezydenta W. w dniu 8 maja 2009 r. W odpowiedzi na kolejne wystąpienie organu (pismo z dnia 13 października 2009 r.), Archiwum Państwowe W. przesłało w dniu 30 listopada 2009 r. wyjaśnienie, iż nie odnaleziono księgi meldunkowej domu przy ul. [...] w W..
W aktach sprawy znajduje się operat szacunkowy określający wartość nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. sporządzony w dniu 18 września 2009 r.
Pismem z dnia 23 lipca 2010 r. do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu W. w [...] organ zwrócił się o przesłanie informacji dotyczącej daty meldowania pierwszych lokatorów w budynku przy ul. [...], informacji, do jakiej daty stosownych wpisów dokonywano oraz wskazania nazwisk wszystkich osób zameldowanych w tym budynku. W odpowiedzi przesłanej pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r. wyjaśniono, iż Delegatura Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w [...] nie posiada akt ewidencyjno-adresowych.
Pełnomocnik A.J., T.M., W.M., Z.J. i M.S., pismem z dnia 3 października 2011 r. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W podstawie prawnej wskazał art. 37 § 1 k.p.a. Z uwagi na brak właściwości, Kolegium ww. zażalenie, działając w trybie art. 65 § 1 k.p.a., przekazało Wojewodzie [...] przy piśmie z dnia 28 lutego 2012 r. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy.
Postanowienie Wojewody [...] wraz z aktami administracyjnymi wpłynęło do Prezydenta W. w dniu 3 sierpnia 2012 r.
W międzyczasie, Prezydent W. pismami z dnia 5 lipca 2012 r. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] oraz do Zarządu Dróg Miejskich o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na spornym gruncie (w tym pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych wraz z załącznikiem graficznym oraz protokołów zdawczo-odbiorczych). Pismem z tej samej daty organ poinformował adw. J.R. – w trybie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie oraz o przewidywanej dacie wydania decyzji do dnia 30 listopada 2012 r. W zawiadomieniu tym Prezydent W. wezwał jednocześnie do przedłożenia dokumentu, z którego wynika zmiana nazwiska M.S. (z M.) oraz do przedłożenia prawidłowych pełnomocnictw procesowych do działania w postępowaniu odszkodowawczym. Odpowiedź Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] na ww. wystąpienie z dnia 5 lipca 2012 r. wpłynęła do organu w dniu 7 sierpnia 2012 r.
Pismem z dnia 7 listopada 2012 r. Prezydent W. ponownie poinformował pełnomocnika A.J. o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie oraz o przewidywanej dacie wydania decyzji do dnia [...] marca 2013r.
Pełnomocnik A.J., T.M., W.M., Z.J. i M.S., pismem z dnia 8 lipca 2013 r. wniósł zażalenie do Wojewody [...]. Wojewoda uznając zażalenie za uzasadnione postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2014 r. Ten sam termin zakończenia postępowania wskazał Prezydent W. w kolejnym zawiadomieniu wystosowanym do stron na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. w dniu 19 listopada 2013 r.
Pismem z dnia 12 grudnia 2014 r. Prezydent W. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w [...] o przesłanie decyzji komunalizacyjnej dotyczącej wymienionych w piśmie działek. Pismem z tego samego dnia, tj. 12 grudnia 2014 r. organ poinformował strony, że rozpatrzenie wniosku w terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2013 r. nie było możliwe z uwagi na konieczność wykonania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań. Organ wskazał, że postępowanie o odszkodowanie zostanie zakończone do dnia 31 marca 2015 r.
Z.J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta W. postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 lipca 1998 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z.J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 18 lipca 1998 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie wpłynęły do organu w dniu 3 czerwca 2015r. Prezydent W. nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2015r. Z.J., A.J., T.M., J.S., M.M. reprezentowani przez adw. P.D. zwrócili się do organu z wezwaniem do wykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2015r. I SAB/Wa 749/14.
Pismem z dnia 16 września 2015r. Z.J. reprezentowany przez adw. P.D., wniósł skargę w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku WSA w warszawie z dnia 9 marca 2015r. I SAB?Wa 749/14.
Skarżący wnosił o :
1) wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej;
2) orzeczenie o przysługującym skarżącemu i uczestnikom prawa do odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip [...];
3) przyznanie skarżącemu oraz uczestnikom postepowania sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej;
4) stwierdzenie, iż przewlekłość postepowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący podnosił, że organ nie tylko nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie lecz nie podjął też żadnych merytorycznych działań zmierzających do zakończenia postępowania administracyjnego. Przede wszystkim nie zostało zlecone sporządzenie operatu szacunkowego. Skarżący wskazywał, że wszystkie dokumenty potrzebne do zakończenia postępowania zostały już skompletowane, natomiast z rozmów z urzędnikami wynikało, że nie ma środków na ewentualne wypłaty odszkodowań i to wstrzymuje bieg sprawy.
Organ pismem z dnia 22 października 2015r. poinformował, że z uwagi na konieczność wykonania operatu szacunkowego oraz bardzo duża ilość spraw tego rodzaju, postępowanie zostanie zakończone do dnia 29 lutego 2016r.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "ppsa"). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast zgodnie z art. 154 § 7 ppsa uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2015r. zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 18 lipca 1998 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie wpłynęły do organu w dniu 3 czerwca 2015r. Po wpłynięciu akt Prezydent W. nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania administracyjnego.
Skoro, Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu, nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie grzywny jest uzasadniony.
W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał, iż funkcję represyjno-dyscyplinującą spełni grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Należy wskazać, że pomimo upływu 2 miesięcznego terminu do rozpoznania wniosku organ nie zakończył postępowania. Nie podjął też żadnych widocznych czynności zmierzających do jego zakończenia. Okoliczności te wpłynęły na wymiar grzywny ale jednocześnie Sąd miał na uwadze to, że najważniejszym elementem tego typu postępowania jest funkcja dyscyplinująca organ, mająca spowodować jak najszybsze zakończenie postępowania administracyjnego. Podobnie Sąd orzekł o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy [...] zł. Skarżący żądał wprawdzie sumy znacznie wyższej, tym nie mniej rozmiar naruszenie prawa poprzez niewykonanie wyroku WSA w Warszawie nie uzasadniał przyznania kwoty w maksymalnej wysokości. Sąd przyznał, żądaną kwotę jedynie na rzecz skarżącego, dyspozycja art. 154§ 7 ppsa przewiduje bowiem możliwość przyznania wzmiankowanej kwoty jedynie na rzecz skarżącego a nie uczestników postepowania. W ocenie Sądu nie było również podstaw do zastosowania dyspozycji art. 154 § 2 ppsa bowiem nie pozwalała na to charakter sprawy oraz okoliczności stanu faktycznego i prawnego. Sprawy dotyczące odszkodowań dochodzonych w trybie art. 215 ustawy o gospodarce gruntami są niezwykle skomplikowane i złożone, wymagają gromadzenia szeregu dokumentów oraz dokładnej ich analizy, poza tym przedmiotowa sprawa najprawdopodobniej będzie wymagała sporządzenia operatu szacunkowego. Powyższe przesłanki nie pozwoliły w ocenie Sądu na zastosowania omawianej konstrukcji prawnej.
Sądu uznał jednocześnie, że w sprawie występuje bezczynność organu w przedmiocie wykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2015r. o charakterze rażącego naruszenia prawa. Organ nie podjął bowiem żadnych działań zmierzających do zakończenia postępowania, co wyczerpuje jednocześnie znamiona bezczynności a nie przewlekłości. Sąd był zatem zobligowany do orzeczenia zgodnie z właściwą dla stanu faktycznego wykładnią prawną.
Nawiązując do realiów spraw tego typu, jak przedmiotowa, w ocenie Sądu działanie podjęte w tej skali dolegliwości, istotnie prowadzi do rozpoznania wniosku przez organ w możliwie szybkim terminie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł, jak sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło