I SA/Wa 1886/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Asesor WSA Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: "Prezes") decyzją z 5 września 2023 r. nr 104976261/GSOL, po rozpoznaniu wniosku J. K. (dalej: "Skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z 25 lipca 2023 r. nr 104976261/GSOL, o odmowie przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Decyzja Prezesa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący w dniu 6 lipca 2023 r. zwrócił się do Placówki Terenowej KRUS w M. z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku dołączył oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa oraz zaświadczenie Wójta Gminy K. z 5 lipca 2023 r. potwierdzające, że Skarżący pełnił funkcję sołtysa w sołectwie [...] w okresie od 28 lutego 1999 r. do 22 lutego 2007 r. (2 pełne kadencje). Prezes decyzją z 25 lipca 2023 r., utrzymaną w mocy decyzją z 5 września 2023 r., na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1073) dalej: "ustawa", odmówił wnioskodawcy prawa do tego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy, który stanowi, że świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat; wskazał, że wprawdzie Skarżący udowodnił dwie kadencje pełnienia funkcji sołtysa w okresie od 28 lutego 1999 r. do 22 lutego 2007 r., jednak nie sprawował jej przez 8 lat. Odwołując się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes podkreślił, że cztery przesłanki do przyznania przedmiotowego prawa do świadczenia, wskazane ww. przepisach, musza być spełnione łącznie. Niespełnienie choć jednej z nich skutkuje odmową przyznania prawa do tego świadczenia. Wskazał, że Skarżący spełnia jedynie trzy z nich (wiek, liczba kadencji, funkcja sołtysa na podstawie ustawy o samorządzie gminnym). Podał, że liczba lat pełnienia przez Skarżącego funkcji sołtysa została obliczona zgodnie z art. 57 § 3a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775) dalej: "kpa": terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu poprzedzającym bezpośrednio ten dzień. Stwierdził zatem, że zgodnie z informacją zawartą w zaświadczeniu z 11 lipca 2023 r. Skarżący był sołtysem sołectwa [...] przez okres krótszy niż 8 lat, tj. w okresie 28 luty 1999 r. – 22 luty 2007 r., wobec powyższego nie legitymuje się wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa tj. przez co najmniej dwie kadencje, stanowiące nie mniej niż osiem lat i w związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Skarżący wniósł na decyzję Prezesa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 2 Konstytucji RP, polegające na nieuwzględnieniu jego sytuacji osobistej przy orzekaniu o uprawnieniach jego osoby do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy, co narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez niego prawa, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego; 2) art. 67 ust. 1 oraz ust. 2 oraz art. 69 Konstytucji RP polegające na nieuwzględnieniu jego sytuacji osobistej przy orzekaniu o uprawnieniach do świadczenia pieniężnego tytułu pełnienia funkcji sołtysa, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy, co stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione naruszenie przysługującego jego osobie prawa do zabezpieczenia społecznego oraz prawa osoby niepełnosprawnej do pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy; a w konsekwencji powyższych naruszeń: 1) art 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na naruszeniu jego osobistych praw majątkowych i prawa do poszanowania mienia, które podlegają równej dla wszystkich ochronie, na skutek nieproporcjonalnego naruszenia jego prawa do zabezpieczenia społecznego, co stanowi przejaw nieuzasadnionej represji ekonomicznej; 2) oparcie się na niepełnym materiale dowodowym dotyczącym okoliczności mających wpływ na przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w motywach skargi, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy, oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów podniesionych w treści uzasadnienia i rozpoznanie sprawy także w razie jego nieobecności. W uzasadnieniu podkreślił, że funkcję sołtysa sprawował przez dwie czteroletnie kadencje, co rocznikowo daje 8 lat. Natomiast brakujące 6 dni jest wynikiem wyłącznie związanym z rozłożeniem wyborów i nadzwyczajną sytuacją związaną z ich wcześniejszym przeprowadzeniem, na co nie miał najmniejszego wpływu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący nie wniósł sprzeciwu w przedmiocie wniosku organu o rozpoznanie w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa z 5 września 2023 r., utrzymującej w mocy decyzję z 25 lipca 2023 r. o odmowie Skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 ustawy zgodnie, z którym świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Z powołanego przepisu wynika, że przyznanie świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie wymienionych w nim przesłanek. Po pierwsze, zależne jest od stwierdzenia, czy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa przez co najmniej dwie kadencje. Po drugie, koniecznym jest ustalenie, że pełnienie funkcji sołtysa trwało nie mniej niż 8 lat. Po trzecie, wnioskodawca powinien osiągnąć odpowiedni wiek (kobieta 60 lat, a mężczyzna 65 lat). W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do stwierdzenia czy Skarżący spełnił przesłankę dotyczącą pełnienia funkcji sołtysa przez okres nie mniej niż 8 lat. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Skarżący pełnił funkcję sołtysa przez okres krótszy niż 8 lat. Swoje ustalenie organ oparł na znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniu wystawionym przez Wójta Gminy K. w dniu 5 lipca 2023 r., w którym wskazano, że w okresie od 28 lutego 1999 r. do 22 lutego 2007 r. Skarżący pełnił funkcję sołtysa w sołectwie [...] (karta nr 5 akt administracyjnych). Forma i treść tego zaświadczenia nie budzi wątpliwości Sądu. W tym dokumencie urzędowym stwierdzono, że Skarżący pełnił funkcję sołtysa w okresie od 28 lutego 1999 r. do 22 lutego 2007 r. Prezes przy obliczaniu liczby lat pełnienia funkcji prawidłowo zastosował art. 57 § 3a kpa, zgodnie z którym terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu poprzedzającym bezpośrednio ten dzień. Zatem aby Skarżący spełnił ustawowy warunek jego kadencja powinna zakończyć się w dniu 28 lutego 2007 r., a nie jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie w dniu 22 lutego 2007 r. W związku z tym brak było podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, bowiem Skarżący nie legitymował się wymaganym okresem 8 lat pełnienia funkcji sołtysa. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela przyjętą w zaskarżonej decyzji interpretację art. 2 ust. 1 ustawy. O możliwości przyznania omawianego świadczenia pieniężnego przesądza okoliczność czy Skarżący pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje nie mniej niż przez 8 lat. Takie rozumienie omawianego przepisu wynika wprost z językowego brzmienia przepisu, bowiem w pierwszym zdaniu powołanego przepisu określono, że warunki przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia wynika, że Skarżący pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje jednak poniżej wymaganego przez ustawę okresu 8 lat. W takiej sytuacji świadczenie Skarżącemu nie przysługuje, co prawidłowo ocenił organ w zaskarżonej decyzji. Skarżący w skardze od decyzji podniósł, że pełnienie przez niego funkcji sołtysa przez dwie kadencje nie obejmowało łącznie 8 lat z przyczyn od niego niezależnych bowiem wynikało z ustalonych terminów wyborów sołtysów. Zdaniem Sądu powyższa okoliczność nie mogła zostać przez Prezesa uwzględniona przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, albowiem stosownie do art. 6 kpa. Prezes jest zobowiązany stosować przepisy prawa w takiej formie i treści, w jakiej zostały uchwalone. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Subiektywne przekonanie Skarżącego o sfomułowaniu przepisów ustawy w sposób wadliwy, tj. wykluczający przyznanie świadczenia osobie, która nie legitymuje się okresem 8 lat pełnienia funkcji, pomimo sprawowania funkcji przez dwie kadencje, jak wskazano nie mogło zostać uwzględnione przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu ustalenie stanu faktycznego sprawy zostało dokonane w sposób prawidłowy na podstawie dokumentu urzędowego nie budzącego wątpliwości, wydanego przez uprawniony do tego organ w przepisanej formie. W orzecznictwie przyjmuje się, że szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego polega na tym, że organ nie może odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu. Nie jest to równoznaczne z koniecznością przyjęcia wynikających z niego okoliczności za udowodnione, lecz z koniecznością podjęcia inicjatywy w celu obalenia domniemania wynikającego z tego dowodu - jeśli okoliczność stwierdzona w dokumencie urzędowym, ocenionym przez pryzmat art. 80 kpa, budzi wątpliwości w świetle pozostałych okoliczności i dowodów, bądź jawi się jako niepełna czy niejasna (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 477/22). Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odmawiająca przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy.