I SA/Wa 1891/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-26

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Dariusz Chaciński, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez park narodowy, wydana mimo istnienia ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu sądowym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez park narodowy, wydana przez Wojewodę mimo istnienia ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu sądowym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, stanowi rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 KPA. Organ administracji miał obowiązek zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. Niewykonanie tego obowiązku, w kontekście zakazu naruszania praw osób trzecich (art. 7 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody), prowadzi do wniosku o rażącym naruszeniu prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 2012 r., która stwierdziła nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez park narodowy. Minister Środowiska utrzymał w mocy własną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Skarżące zarzuciły naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na istnienie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu sądowym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r. Zasądził od Ministra Środowiska solidarnie na rzecz skarżących kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant specjalista Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. K., M. K. i Z. K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Środowiska solidarnie na rzecz B. K., M. K. i Z. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] lipca 2018 r., nr [...], Minister Środowiska, po rozpatrzeniu wniosku B. K., M. K. i Z. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2018 r., nr [... ], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Środowiska złożyły B. K., M. K., i Z. K. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Decyzją z [...] listopada 2012 r., nr [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 7 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2012 r. przez [...] Park [...] prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa położonych w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonych w ewidencji gruntów, jako między innymi działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...]. Wnioskiem z [...] listopada 2017 r. J. K., B. K., M. K. i Z. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...]kwietnia 2012 r. Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Minister Środowiska odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiły B. K., M. K. i Z. K. Decyzją z [...] lipca 2018 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2018 r. Organ wskazał w uzasadnieniu, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w nadzwyczajnym trybie wzruszenia decyzji ostatecznej, w którym organ nie rozstrzyga sporawy co jej istoty, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Minister podniósł, że stosownie do stanowiącego podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji ostatecznej art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, z dniem wejścia w życie tej ustawy, parki narodowe będące państwowymi osobami prawnymi nabyły z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych dotychczas w trwały zarząd parków narodowych będących państwowymi jednostkami budżetowymi oraz własność położonych na tych nieruchomościach budynków i innych urządzeń oraz lokali. Przy czym, nabycie praw w tym trybie nie może naruszać praw osób trzecich (art. 7 ust. 4). Następnie Minister przywołał uzasadnienie decyzji Wojewody [...], gdzie stwierdzono, że w księgach wieczystych mających zastosowanie w postępowaniu, ujawniono własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie [...] Parku [...], w tym dla nieruchomości gruntowych będących przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności. W ocenie organu nadzoru, źródło tych informacji i ich niepodważalność na dzień wydania ww. decyzji wynika z odpisów dokumentów w księdze wieczystej nr [...] i stan ten na dzień dzisiejszy nie uległ zmianie. Niezależnie od tych ustaleń posiadane informacje Wojewoda [...] skonfrontował ze Starostą [...] oraz Nadleśniczym Nadleśnictwa [...] w zakresie okoliczności mogących rzutować na wynik postępowania. Takich okoliczności nie ujawniono. Zdaniem organu nadzoru, w dokumentacji sprawy znajdują się materiały świadczące o podjęciu przez Wojewodę [...] wszelkich czynności umożliwiających załatwienie sprawy. Wobec powyższego organ uznał, że na dzień działania Wojewody [...] ujawniony stan faktyczny pozwalał na stwierdzenie, że Skarb Państwa był jedynym właścicielem spornych nieruchomości. Nie zmieniają tego przedłożone przez wnioskodawców decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzające nieważność przejęcia niektórych nieruchomości na cele reformy rolnej i wynikające z tego konsekwencje dla księgi wieczystej nr [...] (jako kontynuacji lwh [...] gm. [...]). Ponadto, w ocenie Ministra, nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym stanowisko wnioskodawców, że sporne nieruchomości na dzień wydania kontrolowanej decyzji znajdowały się w księdze wieczystej nr [...] nie zaś w księdze wieczystej nr [...] i dopiero ta właśnie decyzja była podstawą odłączenia spornych działek z pierwszej księgi i dołączeniu ich do drugiej. Z treści zebranych dokumentów wynika, że wpisu prawa własności do księgi wieczystej nr [...] dokonano na podstawie umów sprzedaży z 2006 r. oraz protokołu przejęcia majątku leśnego z [...] czerwca 1945 r., wydanego w trybie dekretu PKWN z [...] grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82, z późn. zm.), a nie wskazanego przez wnioskodawczynie dekretu o reformie rolnej. Ponadto, przyłączenie działek nr [...], [...], [...], [...] do księgi wieczystej nr [...] nastąpiło w dniu [...] grudnia 2011 r., a zatem na długo przed wydaniem kontrolowanej decyzji z [...] listopada 2012 r. Wobec powyższego, organ nadzoru uznał, że w dacie wydania kontrolowanej decyzji Wojewoda [...] posiadał dowody, które pozwalały ustalić, że własność spornych nieruchomości przysługuje Skarbowi Państwa. Wnioskowi temu nie zaprzeczają zarzuty wadliwego przyjęcia przez organ rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Choć rację mają wnioskodawcy, że zgodnie z art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, to zagadnienie to jest jednak przede wszystkim istotne z punktu widzenia prawa cywilnego. Organ nadzoru wskazał również, że ewentualną konsekwencją uznania przez sąd powszechny roszczenia wnioskodawców o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może być wznowienie właściwego postępowania administracyjnego. Takie postępowanie do dnia dzisiejszego nie zostało jednak wszczęte, nie zmieniła się również treść księgi wieczystej nr [...] stanowiąca podstawę ustalenia własności spornych nieruchomości. Inaczej mówiąc, w ocenie organu nadzoru, samo ostrzeżenie w księdze wieczystej nie przekreśla postępowania organu administracji publicznej, choć może powodować konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na dostrzeżenie zagadnienia wstępnego (art. 97 § 1 pkt 4 ust kpa). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Środowiska złożyły B. K., M. K. i Z. K. zarzucając tej decyzji naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 80 kpa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie względnie błędną wykładnię, która doprowadziła do ustalenia, że decyzja Wojewody [...] - wobec ujawnionych faktów - nie jest obciążona kwalifikowaną wadą w postaci wydania z rażącym naruszeniem prawa w części odnoszącej się do nieruchomości stanowiących własność wnioskodawców, tj. działek ewidencyjnych nr [...],[...], [...], [...] obr. [...], gm. [...], objętych lwh [...] hm. Kat. [...] Kw nr [...], które nie stanowiły w dacie ich "uwłaszczenia na użytkowaniu wieczystym na rzecz [...] Parku [...] własności Skarbu Państwa, a to wobec ich niepodlegania z mocy prawa przejęciu na rzecz Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej - dalej Dekretu rolnego, (fakt potwierdzony na podstawie ostatecznych i prawomocnych decyzji administracyjnych - z mocą wsteczną), tj. od dnia 13 września 1944 roku (data wejścia w życie i skonsumowania art. 2 ust. 1 lit e) Dekretu rolnego); b) art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 g 1 i § 2 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 76 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa i art. 80 kpa, poprzez ich niezastosowanie oraz błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, jak również bledną ocenę zgromadzonych w toku postępowania dowodów, w tym błędne ustalenie, iż nieruchomości objęte postępowaniem nadzorczym: i) kiedykolwiek stanowiły własność Skarbu Państwa, ii) nie pochodziły z księgi wieczystej lwh [...] gm. kat. [...] cd. Kw nr [...], w całości objęte decyzjami w przedmiocie stwierdzenia ich niepodlegania pod postanowienia Dekretu rolnego (z mocą wsteczną), a tym samym usankcjonowanie przez organ nadzorczy w oparciu o błędne przesłanki - tj. twierdzenie, iż w dacie wydania decyzji administracyjnej Wojewody [...], nieruchomości [...], [...], [...], [...] były własnością Skarbu Państwa, chociaż nie podlegały przejęciu na rzecz Skarbu Państwa, co zostało potwierdzone z mocą wsteczną, na drodze postępowania nadzorczego przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie decyzji - z mocą wsteczną - z [...] marca 2015 roku i [...] sierpnia 2015 roku, iii) błędną analizę i ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w postaci dokumentów, w tym odpisów z ksiąg wieczystych nr [...] i [...], w szczególności poprzez pominiecie faktu, że sporne nieruchomości nie zostały odłączone z księgi wieczystej [...] jako cd. Lwh [...] gm. kat. L., co do których było stwierdzone ich niepodleganie z mocy prawa przejęciu z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, tym bardziej, iż odłączenie w/w nieruchomości z dotychczasowej KW nr [...], jako cd. Lwh [...] gm. kat. [...] do księgi wieczystej nr [...], nastąpiło w toku w/w postępowania nadzorczego przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości przeciwko wpisowi własności Skarbu Państwa, na rzecz wpisu skarżących, oraz pomimo ostrzeżenia o w/w procesie ujawnionego w KW nr [...], przeniesionego wraz z w/w nieruchomościami do [...] nr [...] oraz istnienia ostrzeżenia w dacie wydania obciążonej kwalifikowaną wadą prawną decyzji Wojewody [...], jak również pominięcia faktu, że ww. decyzja Wojewody [...] (uwłaszczająca na użytkowaniu wieczystym nieruchomości nie stanowiących własności Skarbu Państwa) została wydana na podstawie niezgodnego oświadczenia/zaświadczenia, że co do przedmiotowych nieruchomości nie toczy się żadne postępowanie, gdy tymczasem postępowanie nadzorcze przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostawało w toku od 1993 roku, natomiast proces o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...], jako cd. LWH [...] gm. kat. [...] pozostawał w toku od 2003 roku - z udziałem w obu postępowaniach Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę [...] 2) wydanie z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 4 ustawy z 18 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Wojewody [...] w części obciążonej rażącym naruszeniem prawa, w zakresie zastosowania prawa materialnego, tj. stwierdzenia na ww. podstawie nabycia z mocy prawa przez [...] Park [...] prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...], [...], [...], [...], nie będących własnością Skarbu Państwa (zarówno przed wejściem w życie ww. ustawy, w dacie jej wejścia w życie, jak też po tej chwili, w tym w chwili wydania decyzji Wojewody [...]) oraz z naruszeniem praw osób trzecich (wnioskodawczyń), jako właścicieli przedmiotowych nieruchomości, a to m.in. wydanie ww. decyzji w trakcie procesu i zabezpieczenia nieruchomości w procesie przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydział Cywilny o usunięcie niezgodności pomiędzy treścią KW nr [...], a rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości przeciwko prawu własności Skarbu Państwa, przy jednoczesnym wyłączeniu rękojmi dobrej wiary ksiąg wieczystych oraz w toku administracyjnego postępowania nadzorczego w przedmiocie prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2015 roku, utrzymaną w mocy decyzją z [...] sierpnia 2015 roku, potwierdzającymi z mocy prawa moc obowiązującą orzeczenia [...] Urzędu Wojewódzkiego z [...] marca 1948 r., nr [...], stwierdzającego niepodleganie przejęciu na rzecz Skarbu Państwa, m. in. wszystkich nieruchomości objętych lwh [...] gm. kat. [...], stanowiących własność poprzedniczki prawnej skarżących Z. K., a tym samym stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przez podmiot trzeci - [...] Park [...], do działek [...],[...], [...], [...] objętych lwh [...] gm. kat cd. Kw nr [...], w okolicznościach niezaistnienia przesłanek wywołujących ten skutek z mocy samego prawa, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 4 ww. ustawy, albowiem niestanowiących własności Skarbu Państwa; b) art. 6 ust. 1 oraz art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece, poprzez zignorowanie ostrzeżenia w księdze wieczystej o toczącym się przeciwko wpisowi prawa własności Skarbu Państwa procesie, ujawnionym na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Cywilny, następnie wygasłego wobec wykreślenia Skarbu Państwa z rzeczonej księgi wieczystej w postępowaniu wieczystoksięgowym na rzecz wpisu prawa własności Skarżących; c) art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 2 i 3, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku, poprzez ich naruszenie, w tym uchybienie w procesie stosowania prawa standardom demokratycznego państwa prawnego, w tym poprzez niewyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji nieistnienia przesłanek ustawowych dokonania uwłaszczenia podmiotu trzeciego z mocy samego prawa, a więc usankcjonowania nieistniejącego stanu rzeczy. Powołując się na powyższe naruszenia, skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z [...] marca 2019 r. uczestnik postępowania [...] Park [...] wniósł o oddalenie skargi oświadczając, że w całości popiera stanowisko Ministra Środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018, poz. 1257), zwanej dalej "kpa". Jego przedmiotem była ocena czy decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r. o nieodpłatnym nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2012 r. przez [...] Park [...] prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa położonych w jednostce ewidencyjnej [...] obręb [...], obejmujących, między innymi, działki oznaczone w ewidencji gruntów nr [...], [...], [...] i [...], rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 kpa. Po przeprowadzeniu postępowania nieważnościowego Minister Środowiska odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r. uznając, że przy wydaniu tej decyzji nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, z czym nie zgodziły się skarżące. Zainicjowane wnioskiem skarżących postępowanie nieważnościowe dotyczyło decyzji Wojewody [...] wydanej na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2, 3, 4, 5, 6 i 7 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 224 poz. 1337), dalej zwanej "ustawą". Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, z dniem wejścia w życie ustawy parki narodowe będące państwowymi osobami prawnymi nabywały z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych dotychczas w trwały zarząd parków narodowych będących państwowymi jednostkami budżetowymi oraz własność położonych na tych nieruchomościach budynków i innych urządzeń oraz lokali. Stosownie zaś do art. 7 ust. 4 ustawy, nabycie przez park narodowy powyższych praw do nieruchomości nie mogło naruszać praw osób trzecich. Z powołanych regulacji wynika, że nabycie przez park narodowy praw, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, następowało niezależnie od woli organu mającego wydać decyzję potwierdzającą to nabycie. Jednocześnie jednak, choć w dacie wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 2012 r.) z woli samego ustawodawcy zaistniał na nieruchomościach oddanych dotychczas w trwały zarząd parku narodowego nowy stan prawny, to stan ten nie mógł naruszać praw osób trzecich (art. 7 ust. 4 ustawy). Oznacza to, że nowy stan prawny nie mógł na tych nieruchomościach zaistnieć, gdy konkurował lub wyłączał prawa przysługujące osobom trzecim. Jak wynika z akt sprawy, będące przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nieruchomości oznaczone ewidencyjnie nr [...], [...], [...], [...] zostały odłączone z księgi wieczystej nr [...], stanowiącej kontynuację dawnej lwh [...] gm. kat [...], i przyłączone do księgi wieczystej nr [...], w której prawo własności zostało wpisane na rzecz Skarbu Państwa w trwałym zarządzie [...] Parku [...]. Wraz z przeniesieniem powyższych nieruchomości z księgi wieczystej nr [...] do księgi wieczystej nr [...] zostało do tej ostatniej księgi przeniesione z urzędu ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu z powództwa M. K. przeciwko Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Starostę Powiatu [...], o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (Dział [...] księgi wieczystej nr [...]). Powyższe ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu uzgodnieniowym zostało uprzednio wpisane do księgi wieczystej [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Cywilny z [...] marca 2004 r., sygn. akt [...]. W ocenie Ministra Środowiska, widniejące w księdze wieczystej [...] w dacie wydania kontrolowanej decyzji z [...] listopada 2012 r. ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego spornych nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym nie przekreślało prawidłowości procedowania Wojewody [...] w sprawie zakończonej wydaniem tej decyzji, może natomiast rodzić potrzebę zmiany orzeczenia w przyszłości. Sąd stanowiska organu nadzoru nie podziela. Zdaniem Sądu, opisane wyżej okoliczności sprawy świadczą o tym, że kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Powołany przepis przewiduje, że organ administracji państwowej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Sądu, taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak już bowiem wskazano, w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z [...] listopada 2012 r. Wojewoda [...] dysponował informacją o zawartym w księdze wieczystej [...] ostrzeżeniu o niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym. Wojewoda miał zatem wiedzę, że przed sądem powszechnym toczy się - zainicjowane przed wszczęciem postępowania uwlaszczeniowego - postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w którym ocena prawidłowości wpisu Skarbu Państwa jako właściciela spornych nieruchomości stanowiła przesłankę rozstrzygnięcia sądowego. Niewątpliwie zagadnienie to było tzw. zagadnieniem wstępnym, oddziaływującym na wynik postępowania uwłaszczeniowego, zagadnieniem prawnym i otwartym w toku tego postępowania. Naruszenie przez Wojewodę [...] art. 97 § 1 pkt 4 kpa miało, w ocenie Sądu, charakter rażący ze względu na zawarty w art. 7 ust. 4 ustawy zakaz naruszania praw osób trzecich. Wydanie decyzji z [...] listopada 2012 r., z pominięciem zgłoszonego przed wszczęciem postępowania uwłaszczeniowego środka prawnego zmierzającego do odzyskania spornych nieruchomości, oznaczało zanegowanie przez Wojewodę [...] wskazanej wyżej zasady nienaruszania praw osób trzecich. Jak zaś wyżej wskazano, regulując ustawą z 18 sierpnia 2011 r. stan własności nieruchomości znajdujących się w parkach narodowych ustawodawca w sposób wyraźny zastrzegł, że nowy stan prawny nie mógł na tych nieruchomościach zaistnieć, gdy konkurował lub wyłączał prawa przysługujące osobom trzecim. Oznacza to, że celem art. 7 ust. 1 ustawy było przede wszystkim uregulowanie stanów prawnych gruntów Skarbu Państwa oddanych parkom narodowym w trwały zarząd, a więc swego rodzaju usankcjonowanie stanów na gruncie istniejących, a nie wyzucie z praw do nieruchomości byłych jej właścicieli. Wobec powyższego, Sąd uznał, że że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wydanie przez Wojewodę [...] decyzji z [...] listopada 2012 r. stwierdzającej nabycie przez park narodowy praw do spornych nieruchomości bez jakiegokolwiek wyjaśnienia - pomimo widniejącego w księdze wieczystej ostrzeżenia o toczącym się przed sądem powszechnym postępowaniu uzgodnieniowym - kwestii własności spornych nieruchomości nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Nieuwzględnienie zaś tego aspektu przez organ nadzoru stanowi o naruszeniu zaskarżoną decyzją art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż skutki jakie wywołało to naruszenie w sferze praw podmiotowych osób wywłaszczonych godzą w jedną z naczelnych zasad ustrojowych Państwa jaką jest (i była także w dacie wydawania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji) zasada ochrony własności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Prowadząc postępowanie ponownie Minister Środowiska uwzględni przedstawione powyżej zapatrywania prawne Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło