I SA/Wa 1892/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-22

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Gabriela Nowak, Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na cele określone w decyzji o lokalizacji szczegółowej, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi, jeżeli cel ten został zrealizowany, nawet jeśli nastąpiły późniejsze zmiany sposobu wykorzystania nieruchomości?
Ratio decidendi
Nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa w trybie wywłaszczenia może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi tylko w przypadku, gdy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zrealizowanie celu wywłaszczenia, potwierdzone dokumentacją i wizją lokalną, wyklucza możliwość zwrotu, nawet jeśli nieruchomość była później wykorzystywana na inne cele. Późniejsze zmiany sposobu wykorzystania nieruchomości lub jej stan nie mają znaczenia dla oceny wniosku o zwrot, jeśli pierwotny cel został zrealizowany w terminie.
Stan faktyczny
E. K. wystąpił o zwrot nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa w 1968 r. na podstawie umowy kupna-sprzedaży w trybie art. 6 ustawy z 1958 r. o wywłaszczaniu nieruchomości. Organy administracji odmawiały zwrotu, uznając, że nieruchomość została wykorzystana na cel określony w decyzji o lokalizacji szczegółowej (budowa [...]). Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organy ponownie rozpoznały sprawę, załączyły decyzję o lokalizacji i mapy, a także przeprowadziły wizję lokalną. Stwierdzono, że działki skarżącego znajdowały się w środkowej części terenu przeznaczonego pod inwestycję i były wykorzystane na cele związane z budową [...], co potwierdzały dokumenty z lat 1967-1971 oraz późniejsze protokoły przekazania. Skarżący zarzucał niewyjaśnienie stanu faktycznego, naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niewykonanie zaleceń sądu z poprzedniego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z dnia [...] lipca 2000 r. E. K. wystąpił o zwrot nieruchomości położonych w W. przy ul. [...] oznaczonych obecnie numerami [...] o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiących uprzednio jego własność i nabytych przez Skarb Państwa w drodze umowy kupna - sprzedaży z dnia [...] lutego 1968 r. w trybie art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1961 r., Nr 18, poz. 94). Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] odmówił zwrotu powyższej nieruchomości i decyzję tę utrzymał w mocy Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. Wyrokiem z dnia [...] października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez adwokata E. K., uchylił decyzję Wojewody [...] nr [...] r. z dnia [...] marca 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...]. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że z treści aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1968 r. rep. Nr [...] mocą, którego Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości, nie wynika na jaki cel objęta nim nieruchomość została nabyta, bowiem stwierdzono jedynie, że nieruchomość leży na terenie przeznaczonym pod inwestycje państwowe oraz odwołano się do decyzji lokalizacji szczegółowej nr [...]. W aktach przedmiotowej sprawy tej decyzji nie ma, podczas gdy dla prawidłowości oceny żądania zwrotu przedmiotowych nieruchomości niezbędne jest zbadanie celu określonego w decyzji o lokalizacji szczegółowej. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ załączył do materiału dokumentacyjnego szczegółową lokalizację nr [...] oraz ustalił, czy działki te, bądź ich część, stały się zbędne na cel określony w lokalizacji szczegółowej, czy też cel ten został na nich zrealizowany. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...], działając na podstawie art. 26 § 2 i 3 kpa wyznaczył do rozpoznania sprawy Starostę [...]., bowiem Prezydent W., reprezentujący miasto, którego aktualnie własnością jest przedmiotowy grunt, podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy. Starosta [...]. decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] odmówił zwrotu opisanej na wstępie nieruchomości, podnosząc że została ona zbyta Skarbowi Państwa w drodze umowy kupna – sprzedaży z dnia [...] lutego 1968 r. na cele określone w decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydanej przez Prezydium Rady Narodowej W. pod budowę [...] [...], na terenie położonym w W. [...] między ulicami [...], [...], [...] i [...] o powierzchni ca [...] ha. Z załącznika nr 1 do pisma Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. wynika, że nieruchomość oznaczona jako działki nr [...], [...], [...] (aktualnie nr [...], [...] i [...]) o łącznej powierzchni [...] ha została w całości zajęta pod inwestycję. Organ podał, że w dniu [...] grudnia 1970 r. w wykonaniu decyzji Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych oraz Przewodniczącego Rady Narodowej W. nr [...], Zjednoczenie Budownictwa [...] jako inwestor bezpośredni przekazał na rzecz Prezydium Rady Narodowej w W. Zespół Budynków [...] wraz z terenem [...] osiedle [...]. Przekazanie nastąpiło protokołem sporządzonym w dniu [...] grudnia 1970 r. Zgodnie z ustaleniami zawartymi w tym protokole przedmiotem przekazania były zrealizowane obiekty: [...]. W czasie przeprowadzonej w dniu [...] października 2005 r. wizji przedmiotowej nieruchomości stwierdzono, że działki nr [...], [...], [...] przylegają bezpośrednio do ulicy [...], od strony której znajduje się pas zieleni wraz z drzewami oraz betonowa budowla mająca charakter [...], a także dwie lampy oświetleniowe. Na pozostałym terenie działek nr [...], [...] i części działki nr [...] znajduje się plac utwardzony płytami chodnikowymi, pełniący dawniej funkcję [...]. Cały teren placu wraz z częścią działki nr [...] jest ogrodzony. Na działce nr [...] znajduje się [...], zaś od strony działek nr [...] i [...], działka ta stanowi pas zieleni oraz skarpę, przy której na podmurówce betonowej stoją słupy metalowe, na których obecnie wiszą tablice reklamowe. Za pasem zieleni położony jest chodnik z płyt betonowych oraz wewnętrzny ciąg komunikacyjny również z płyt betonowych. Teren objęty lokalizacją inwestycji budowy [...], zamykający się obecnie w granicach ulic: [...], [...], [...] i [...] stanowi całość, na którym znajdują się ciągi komunikacyjne z trylinki, place oraz stare budynki. Od strony ulicy [...] znajduje się wjazd od którego zaczyna się ciąg komunikacyjny między innymi do działek nr [...], [...] i [...] (dawniej dz. [...], [...] i [...]). Przy wjeździe znajduje się [...] oraz [...]. Naprzeciwko przedmiotowych działek położona jest [...] i [...]. W ocenie organu pierwszej instancji nie ma wątpliwości, że realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła w terminie wskazanym w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, skoro protokół przekazania nieruchomości, w którym wymienione są budynki znajdujące się na terenie [...], został sporządzony w dniu [...] grudnia 1970 r., to budynki musiały być wybudowane przed tą datą. Fakt zrealizowania celu wywłaszczenia wynika również z pisma Dyrekcji Rozbudowy [...] z dnia [...] czerwca 1971 r., znak [...]. Dokumenty powyższe potwierdzają, że działki, których zwrotu domaga się E. K., stanowią część kompleksu [...] o powierzchni [...] ha. Fakt wykorzystania tej części na cele związane z istnieniem [...] potwierdza jej zabudowa: [...] oraz ciąg komunikacyjny od bramy wjazdowej do [...] i elementy zieleni. Realizację celu potwierdza, według Starosty [...]., również i to, że po zrealizowaniu inwestycji w [...] [...] [...] [...] aż do czasu [...] w 1990 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. K. od powyższej decyzji Starosty [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty [...], że nieruchomości, których zwrotu domaga się E. K. znajdują się na terenie objętym decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] lipca 1967 r., nr [...] oraz, że na terenie tym została zrealizowana inwestycja, zgodnie z celem określonym w decyzji lokalizacji szczegółowej tj. pod budowę [...]. Przepis art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera legalną wykładnię pojęcia zbędności na cel wywłaszczenia. Wskazane w niej przesłanki nie obejmują sytuacji, w której nieruchomość była wykorzystana na cel, na który została wykupiona w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Kolejne zmiany sposobu wykorzystania nieruchomości oraz aktualny jej stan nie mają znaczenia dla oceny wniosku o jej zwrot. Realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła w terminie wskazanym w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co potwierdza protokół przekazania Zespołu Budynków [...] z dnia [...] grudnia 1970 r. oraz mapa z naniesionymi granicami działek (k. [...] akt administracyjnych). Fakt wykorzystania omawianego terenu na cele [...] potwierdza także pismo Urzędu Gminy W. z [...] czerwca 2001 r. (k. [...]) oraz jego zabudowa – [...], co wynika z protokołów oględzin z dnia [...] maja 2002 r. i [...] października 2005 r. oraz z mapy (k. [...]). Organ odwoławczy podkreślił również, że w świetle powyższych dowodów wskazywana przez odwołującego się opinia mgr inż. T. O. nie stanowi wystarczającej podstawy do orzeczenia o zwrocie nieruchomości. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2005 r. wskazany przez E. K. geodeta był obecny, lecz nie wnosił żadnych zastrzeżeń co do ustaleń przeprowadzonych w ich trakcie. Według Wojewody organ pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał za zbędne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania geodety T. O., tym bardziej, że okoliczności sprawy zostały w sposób bezsporny wyjaśnione w oparciu o zebrane dokumenty. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2006 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa przez wydanie decyzji, mimo niewyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W skardze podniesiono, że działki będące przedmiotem żądania zwrotu położone z boku terenu oddalonego od [...] nie były zabudowane oraz nie było na nich urządzeń [...], jak ustalił w swych opiniach z dnia [...] sierpnia 2001 r. i [...] czerwca 2005 r. geodeta T. O. i z tej przyczyny, w ocenie skarżącego, zachodzą podstawy do ich zwrotu. Skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji dokonał interpretacji przeznaczenia terenu działek, będących przedmiotem żądania zwrotu, jako miejsca [...], chociaż geodeta T. O. ustalił, że na terenie tych działek nie znalazł żadnych urządzeń technicznych i budowlanych, z wyjątkiem [...] na działce nr [...]. Ponadto skarżący podniósł zarzut niewykonania zaleceń Sąd zawartych w uzasadnieniu wyroku uchylającego poprzednie decyzje w sprawie, bowiem organy orzekające w sprawie nie przesłuchały geodety T. O. na okoliczność sporządzonych przez niego opinii. Według skarżącego zalecenie Sądu w sprawie ustalenia stanu faktycznego na podstawie decyzji lokalizacji szczegółowej nr [...] i opinii geodezyjnej T. O. nie mogło być zrealizowane, bo przesłana do akt lokalizacja nie dotyczyła planu inwestycji na jego działkach, a z opinią inż. T. O. organy obu instancji nie chciały się zapoznać, ani jej ocenić, to doprowadziło do niewyjaśnienia po raz kolejny stanu faktycznego sprawy. Skarżący podnosił również, że decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] ustala lokalizację pod budowę [...] na terenie ca [...] ha, a nie na działkach, których zwrotu żąda. Ponadto zauważył, iż z pisma Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. wynika, że [...] m2 gruntu pozostaje poza granicami lokalizacji i tym samym jest dla inwestora zbędna, co według skarżącego oznacza, że nie cały wywłaszczony teren został zajęty przez inwestora i okoliczność ta była znana organom już od czerwca 1971 r. W związku z tą okolicznością skarżący stawia zarzut, że organy nie wyjaśniły, czy działki, których zwrotu żąda nie znajdowały się na tej części nieruchomości, która został uznana przez inwestora za zbędną. Ponadto według skarżącego niedopuszczalne z punktu widzenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, było wnioskowanie z mapy przesłanej przez [...] Zarząd [...] Budowlany do innej sprawy, a pominięcie mapy sporządzonej przez geodetę T. O. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji zgodne są z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia [...] października 2004 r. uchylił decyzje będące wówczas przedmiotem zaskarżenia i w uzasadnieniu wyroku zalecił organom przy ponownym rozpoznaniu sprawy załączenie do materiału dowodowego szczegółowej lokalizacji nr [...], ustalenie na jej podstawie celu nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości będących własnością skarżącego oraz ustalenie, czy przedmiotowe działki, bądź ich część, stały się zbędne na cel określony w szczegółowej lokalizacji. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawomocne orzeczenie sądu wiąże sąd, który je wydał oraz inne sądy oraz organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Należy stwierdzić, iż wbrew twierdzeniom skargi, organy administracji publicznej orzekające w sprawie przy ponownym jej rozpoznaniu wykonały zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] października 2004 r. Odnaleziona została i załączona do akt sprawy decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] lipca 1967 r. (k. [...] tom [...]), którą powołano w sporządzonym w dniu [...] lutego 1968 r. (Rep. [...]) akcie notarialnym nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...] i [...] (odpowiadającym obecnym numerom ewidencyjnym: [...], [...] i [...]) położonych w W., a w oparciu o zgromadzone dokumenty (wymagające poniżej szerszego omówienia) organy orzekające sprawie dokonały ustaleń, czy przedmiotowe działki zostały wykorzystane na cel określony w decyzji o lokalizacji szczegółowej oraz, czy nie zachodzi przesłanka zbędności na cel określony w powyższej decyzji lokalizacyjnej. Stosownie do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] lipca 1967 r. teren położony między ulicami [...], [...], [...] i [...] powierzchni ca [...] ha został przeznaczony pod budowę [...]. Załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] była mapa sporządzona w dniu [...] lipca 1967 r. (k. [...] tom [..]), na której oznaczony został teren objęty decyzją o lokalizacji szczegółowej. Z porównania tej mapy (k. [...] tom [...], k. [...] i k. [...] tom [...]), a także z mapy sporządzonej w dniu [...] października 1967 r. (a stanowiącej załącznik do wniosku terenowego nr [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. –k.[...] tom [...]) bezspornie wynika, że działki o numerach [...], [...] i [...] znajdowały się w środkowej części terenu objętego decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] a przeznaczonego pod budowę [...]. Pozostaje zatem do rozstrzygnięcia ocena prawidłowości ustaleń organów orzekających w sprawie w kwestii zrealizowania na nieruchomościach będących przedmiotem żądania ich zwrotu celu określonego w decyzji o lokalizacji szczegółowej i ustaleń w zakresie zbędności na wskazany powyżej cel. Oceny tej należy dokonać w oparciu o uregulowania zawarte w art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2004 r., Nr 262, poz. 2603 ze zm.) Stosownie do art. 136 ust. 3 wskazanej ustawy – "Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu". Pojęcie "zbędności" definiuje zatem art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym: "Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany". Organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo, zdaniem Sądu, przyjęły że na działkach, których zwrotu domaga się skarżący, cel określony w decyzji o ustaleniu lokalizacji szczegółowej został zrealizowany. Za słusznością takiego stanowiska przemawiają dokumenty zgromadzone w sprawie, a wymagające szerszego omówienia. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na pismo Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. (k. [...] tom [...]) wraz z załącznikiem (k. [...] tom [...]). Z treści tego pisma wynika, że: "Dyrekcja Rozbudowy Miasta [...], działając jako inwestor zastępczy Zjednoczenia Budownictwa [...], nabyła w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w zarząd i użytkowanie Dyrekcji wymienione w załączniku nr 1 nieruchomości położone na terenie W. , przeznaczone decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] pod budowę [...]. Wykonane na nabytym terenie w trybie zastępstwa inwestycyjnego obiekty przekazano inwestorowi bezpośredniemu ZB [...], który wykonując decyzję Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych i Przewodniczącego Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1970 r. nr [...] przekazał obiekty na majątek i w administrację PRN W....". Następnie "Wydział Budżetowo - Gospodarczy PRN W. przejął od Zjednoczenia Budownictwa [...], na majątek i w administrację obiekty oraz teren inwestycji [...] w granicach wyznaczonych lokalizacją szczegółową nr [...]." Załącznik nr 1 do pisma Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] wymienia nieruchomości zajęte pod inwestycję, w tym działki o numerach [...], [...] i [...] oraz - w innej rubryce – działki, na których inwestycja nie była zrealizowana (k. [...], [...]). Działki będące przedmiotem sporu zostały wymienione w rubryce nieruchomości zajętych pod inwestycję. W tym kontekście za nieuzasadnione należy uznać twierdzenie skarżącego, że organ nie ustalił, czy działki skarżącego nie znajdowały się na tej części nieruchomości, o której mowa w piśmie Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1971 r., a która nie była wykorzystana pod realizację inwestycji. W dalszej kolejności trzeba mieć na uwadze, że według protokołu przekazania Zespołu Budynków [...] z dnia [...] grudnia 1970 r. Zjednoczenie Budownictwa [...] przekazało Prezydium Rady Narodowej w W. "majątek i w administracje teren [...] wraz z zabudowaniami (k. [...]). Według mapy załączonej do pisma [...] Urzędu [...] Budowlanego (k. [...] i k. [...] tom [...]) działki, o których zwrot występuje skarżący usytuowane były w środkowej części [...] i oznaczono ich wykorzystanie [...]. Na terenie [...] znajdowały się ponadto [...]. Za prawidłowe należy uznać stanowisko organów orzekających w sprawie, że działki będące przedmiotem żądania zwrotu, stanowią część [...], a fakt wykorzystania tej części na cele [...] potwierdza jej zabudowa: [...] oraz ciąg komunikacyjny od bramy wjazdowej do [...] i elementy zieleni. Zabudowę i wykorzystanie przedmiotowych działek na cele [...] potwierdzają również ustalenia wizji lokalnej odbytej w dniu [...] października 2005 r. (k. [...] tom [...]). Należy zatem stwierdzić, że organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że działki te były wykorzystywane na cele związane z istnieniem [...]. Wykorzystanie spornych działek na cele [...] zgodnie z celem określonym w decyzji lokalizacyjnej wynika również z treści protokołu przekazania terenu wraz z budynkami z dnia [...] września 1990 r. po byłej [...] przy ul. [...] (dawniej ulica [...] - k. [...] tom [...]). Według tego protokołu przekazaniu podlega nieruchomość stanowiąca teren zabudowany o powierzchni [...] ha, ogrodzenie, drogi i place z zaznaczeniem, że w całość terenu wkomponowana jest zieleń. Skarżący wywodzi w skardze, że na spornych działkach nie było zabudowy, a dowodzić ma tego opinia mgr inż. T. O. z dnia [...] czerwca 2005 r. (k. [...] tom [...]) i z tego wyprowadza wniosek, że przedmiotowe działki nie były wykorzystane na cel określony w decyzji lokalizacyjnej. Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. Należy bowiem stwierdzić, że celu wywłaszczenia na budowę [...] nie niweczy realizacja infrastruktury [...] w postaci: placów, dróg, chodników, wszelkich innych urządzeń przydatnych dla [...]. Przedmiotowe działki nie musiały być zabudowane dla przyjęcia, że nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia, bowiem celem wywłaszczenia była budowa [...] a zatem nie tylko zabudowania, lecz wszelkie urządzenia związane z [...], w tym drogi, chodniki, [...], instalacje podziemne lub naziemne. Można w tej kwestii wskazać orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wprawdzie realizacji celu wywłaszczenia pod budowę [...], lecz w ocenie Sądu zachodzi pewna analogia, gdyż w obu przypadkach cel wywłaszczenia realizowany jest jako pewne stanowiące całość zadanie inwestycyjne (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 2033/96, publ. Lex 47337). Nie można się też zgodzić z zarzutem niewykonania przez organy orzekające w sprawie zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] października 2004 r., a dotyczących opinii wydanej przez inż. T. O. Sąd bowiem jedynie stwierdził, że organy orzekające w sprawie w uzasadnieniu wydanych decyzji nie odniosły się do sporządzonej przez T. O. kserokopii mapy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zarówno organ pierwszej instancji, jak też organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zajęły stanowisko w kwestii przeprowadzenia dowodu z przesłuchania inż. T. O., uznając, że zgromadzone dokumenty z lat 1967 – 1971 są wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Z takim stanowiskiem organów orzekających należy się zgodzić, bowiem opinia T. O. znajduje się w aktach sprawy, a skoro organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił przyczyny nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania inż. T. O., to zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa jest niezasadny. Nadmienić też należy, że aktualne wykorzystanie nieruchomości nie ma znaczenia w kontekście zwrotu nieruchomości w oparciu o art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Również okoliczność, że nieruchomość, na której zrealizowany został cel wywłaszczenia, była następnie (jak w niniejszej sprawie po 1990 r.) wykorzystywana na inne cele nie oznacza powstania obowiązku zwrotu nieruchomości. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach (m.in. wyrok z dnia 6 września 1994 r., IV SA 1041/93, ONSA 1996/2/61; wyrok z dnia 23 grudnia 1999 r., IV SA 2140/97, publ. Lex 48695; wyrok z dnia 20 lutego 2001 r., I SA 2139/99, Lex 55331; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2004 r., SA/Bk 1444/03, Lex nr 173693). Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło