I SA/Wa 1892/08

WyrokWSA w Warszawie2010-01-20

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Bogdan Wolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem warsztatowo-usługowym może zostać przekształcone w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli po wejściu w życie ustawy nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntu na mieszkaniowo-usługowe?
Ratio decidendi
Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. jest możliwe tylko w przypadku nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub garażami, albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę. Kluczowe znaczenie ma stan faktyczny nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy (13 października 2005 r.), a nie późniejsze zmiany jej przeznaczenia. Nieruchomość zabudowana budynkiem warsztatowo-usługowym w dacie wejścia w życie ustawy nie spełniała wymogów do przekształcenia, nawet jeśli później nastąpiła zmiana jej przeznaczenia.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpili o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem warsztatowo-usługowym w prawo własności. Prezydent odmówił, wskazując, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nieruchomość była zabudowana budynkami warsztatowo-usługowymi, co wyklucza przekształcenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając znaczenie stanu nieruchomości na dzień 13 października 2005 r. Skarżący podnosili, że nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntu na mieszkaniowo-usługowy i że decyzja o warunkach zabudowy potwierdza ten fakt.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Bogdan Wolski Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. H. i P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. I SA/Wa 1892/09 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania A. H. i P. L. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] o powierzchni [...] m2 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Aktem notarialnym z dnia 14 lutego 2001 Rep. A Nr [...] opisana wyżej działka gruntu stanowiąca własność W. została oddana w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym J. W. i T. W. na 99 lat. Z treści umowy notarialnej wynika, że nieruchomość ta została zabudowana budynkiem warsztatowo – usługowym na podstawie pozwolenia z dnia 28 maja 1986 r. Przeznaczenie budynku na cele warsztatowo - usługowe potwierdza odpis z księgi wieczystej KW nr [...] z dnia 8 listopada 2007 r. W dniu 2 grudnia 2002 r. A. H. i P.L. (współużytkownicy wieczyści, spadkobiercy J. W.) wystąpiły o przekształcenie przysługującego im prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Prezydent W. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego A. H. do ¾ części oraz P.L. do ¼ części w prawo własności tej nieruchomości; z tego powodu, że na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości tj. 13 października 2005 r. była ona zabudowana budynkami warsztatowo – usługowymi. Zdaniem Prezydenta W. sytuacja taka spowodowała, że nie jest spełniony warunek wynikający z treści art. 1 powyższej ustawy. Od decyzji Prezydenta W. A. H. i P. L. odwołały się kwestionując zasadność takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem odwołujących się organ pierwszej instancji niedokładnie zbadał okoliczności sprawy i stan faktyczny (zwłaszcza przeznaczenie gruntu) czym naruszył art. 7 KPA., bowiem Zarząd Dzielnicy [...] wyraził zgodę na zmianę zapisu celu przeznaczenia gruntu położonego przy ul. [...] na mieszkaniowo – usługowy pod warunkiem spłacenia zadłużenia wobec gminy, co zdaniem odwołujących się nastąpiło. Natomiast zmianę przeznaczenia gruntu zdaniem skarżących potwierdza wydana w dniu [...] marca 2008 r. decyzja o warunkach zabudowy dla powyższej nieruchomości, w której przewidziano przeznaczenie tej nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową. Organ odwoławczy uznał ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji za prawidłowe, bowiem jego zdaniem zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma stan faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. tj. 13 października 2005 r. Natomiast zdaniem organu zmiany sposobu użytkowania lub charakteru budynku po jej wejściu w życie nie mają wpływu na dopuszczalność przekształcenia użytkowania wieczystego we własność na podstawie tej ustawy. W przedmiotowej sprawie w dacie 13 października 2005 r. na gruncie przy ul. [...] w W. znajdował się budynek warsztatowo – usługowy i na ten cel została oddana ta nieruchomość w użytkowanie wieczyste aktem notarialnym. Wprawdzie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] w Gminie W. wyraził zgodę na częściową zmianę funkcji przedmiotowej nieruchomości (tj. w 40% mieszkaniową, 60% usługową) jednakże nie doszło do zmiany zapisów aktu notarialnego z dnia 14 lutego 2001 r., co zdaniem organu oznacza, że postanowienie to nie ma mocy obowiązującej. Także za zupełnie bezpodstawne uznał organ powoływanie się przez A. H. i P.L. na decyzję o warunkach zabudowy dla terenu przy ul. [...] z dnia [...] marca 2008 r., skoro w rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie miał stan nieruchomości istniejący w dniu 13 października 2005 r. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. A. H. i P. L. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając tej decyzji: rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez niewłaściwą interpretację i subsumcję polegającą na przyjęciu, iż przepis ten nie obejmuje zmiany sposobu użytkowania lub charakteru budynku po wejściu w życie ustawy co miało ich zdaniem wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżących wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. moment wejścia w życie powyższej ustawy odnosi się do osób legitymowanych do wystąpienia z wnioskami o przekształcenie nie zaś do stanu nieruchomości w tej dacie. - rażące naruszenie przepisów prawa stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji tj. art. 156 § 1 pkt 2 KPA w związku z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. poprzez przyjęcie, że grunt przy ul. [...] w W. nie spełnia wymogów tego artykułu, - rażące naruszenie przepisu art. 7 KPA poprzez jego niezastosowanie polegające na niedokładnym zbadaniu okoliczności sprawy i stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie tego iż postanowieniem Nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] w gminie W. z dnia [...] lipca 2002 r. wyraził zgodę na zmianę zapisu celem przeznaczenia gruntu po usunięciu zadłużenia wobec gminy co nastąpiło. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie wydania zaskarżonej edycji z naruszeniem prawa z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ orzeczenie to nie narusza obowiązującego prawa. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 r., Nr 175, poz. 1459), która weszła w życie 13 października 2005 r., osoby fizyczne będące w dniu jej wejścia w życie użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Skoro ustawa powyższa nie zawiera ustawowej definicji co należy rozumieć przez sformułowanie "przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową lub zabudowę garażami" to zdaniem Sądu decydującą rolę dla ustalenia znaczenia tego sformułowania posiadają zapisy umieszczone w umowie notarialnej o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste. W myśl art. 62 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w umowie o oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste ustala się w sposób i termin jej zagospodarowania w tym termin zabudowy zgodnie z celem na który nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie wieczyste. Zauważyć bowiem trzeba, że zgodnie z art. 239 § 1 KC sposób korzystania przez użytkownika wieczystego z gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego powinien być określony w umowie o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy przyjąć, tak jak to uczynił organ, że decydujące znaczenie dla ustalenia czy nieruchomość, której dotyczył złożony wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności objęta została hipotezą art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. mają zapisy zamieszczone w umowie notarialnej z dnia 14 lutego 2001 r. zawartej pomiędzy Gminą W. a J. W. i T. W., którą to umową oddano tę nieruchomość w użytkowanie wieczyste oraz jej stan faktyczny w dniu 13 października 2005 r. Zgodnie z § 2 aktu notarialnego oddanie w trybie bezprzetargowym gruntu w użytkowanie wieczyste nastąpiło właśnie z tego powodu, że był on zabudowany obiektami warsztatowo – usługowymi i w takim celu był od 1986 roku dzierżawiony, bo tylko taką sytuację dopuszczało prawo – art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zatem bezspornym jest, że w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, skarżące były współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], a nieruchomość ta była faktycznie zabudowana budynkiem warsztatowo – usługowym. Funkcja usługowa wyklucza przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Wprawdzie w dniu [...] czerwca 2002 r. Zarząd Dzielnicy [...] w Gminie W, wydał postanowienie uwzględniające prośbę A. H. (dotyczącą możliwości zamieszkania w budynku warsztatowo – usługowym), wyrażając zgodę na zmianę funkcji przedmiotowej nieruchomości z warsztatowo – usługowej na usługowo – mieszkaniową (40% mieszkaniowej i 60 % usługowej) jednak jak słusznie zauważył organ nigdy nie doszło do zmiany zapisów aktu notarialnego z dnia 14 lutego 2001 r., co spowodowało, że postanowienie to nie ma mocy prawnej. Sąd podziela również stanowisko organu, że powoływanie się przez skarżące na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r. o warunkach zabudowy dla terenu położonego przy ul. [...] jest bezpodstawne ponieważ w przedmiotowej sprawie istotny jest stan faktyczny istniejący w dacie 13 października 2005 r. tj. dniu wejścia w życie powyższej ustawy. Zupełnie dodatkowo (bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy) Sąd zauważa, że w odróżnieniu od planu miejscowego, decyzja o warunkach zabudowy nie ustala przeznaczenia terenu, lecz określa sposoby jego zagospodarowania i warunki zabudowy. Sąd nie podziela także zarzutu skargi, iż data wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. odnosi się wyłącznie do osób legitymowanych do złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nie zaś do stanu nieruchomości w tej dacie. Z brzmienia art. 1 ust. 1 tej ustawy wynika wprost, że muszą zostać spełnione łącznie przesłanki tj. trzeba być użytkownikiem wieczystym takiej nieruchomości i musi być ona zabudowana na cele mieszkaniowe lub garażami, albo (gdy nie ma na niej żadnej zabudowy) być przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Przyjęcie innej interpretacji zdaniem Sądu mogłoby prowadzić do ominięcia prawa. Intencją ustawodawcy było, żeby prawem przekształcenia objąć nieruchomości przeznaczone na cele mieszkaniowe i związaną z tym celem zabudowę garażową. Należy przy tym zauważyć, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oznacza odjęcie własności gminy. Powoduje to zdaniem Sądu konieczność ścisłej interpretacji art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., który ogranicza samodzielność majątkową gminy. Dlatego też Sąd podzielił argumentację prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zarzuty skargi uznał za nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło