I SA/Wa 1893/10

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 listopada 2010 r. oddalił skargę K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, uzupełniającym wniosek o prawo pomocy złożony w dniu 23 grudnia 2010 r., skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia wynika, że skarżący nie posiada środków pozwalających na pokrycie kosztów postępowania. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem z żoną i pasierbicą (uczennica). Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie otrzymywane przez żonę w wysokości [...] zł, powiększone o kwotę [...] zł wypłacaną z tytułu premii uznaniowej. Skarżący pozostaje bez zatrudnienia i nie osiąga żadnych dochodów jako osoba bezrobotna. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest natomiast możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Formułowana w rozpoznawanej sprawie ocena zasadności wniosku oparta została na skonfrontowaniu sytuacji majątkowej skarżącego z wymienionymi wyżej przesłankami przyznania tego prawa. Wymaga jednakże zauważenia, że ocena ta, pomimo żądania przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zawężona została do kosztów ustanowienia w sprawie pełnomocnika, albowiem w świetle art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wobec tego, że skarżący w niniejszym postępowaniu sądowym przedmiotem swojej skargi uczynił decyzję wydaną w przedmiocie pomocy społecznej, z mocy prawa zwolniony jest od ponoszenia kosztów sądowych. Zwolnienie powyższe nie wygasa po wydaniu przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku orzekającego o legalności zaskarżonego aktu, a zatem skarżący w dalszym ciągu musi być traktowany jako osoba, na którą nie nałożono obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, w rozstrzyganej sprawie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zwolnienia na mocy orzeczenia sądu, co stanowi o oddaleniu wniosku w analizowanym zakresie. Przy rozpoznawaniu wniosku w pozostałej części wzięto pod uwagę, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy jest w stanie zgromadzić środki potrzebne na prowadzenie sprawy w postępowaniu sądowym (w odniesieniu do opłacenia we własnym zakresie kosztów pełnomocnika). W ramach niniejszego postępowania uwzględniono, że w formularzu wnioskodawca nie zamieścił informacji, które by wskazywały, że obciążają go wydatki szczególnego rodzaju, wyższe niż przeciętne. Posiadane przez skarżącego zadłużenie wynikające z wypłacania na rzecz osób uprawnionych świadczeń z funduszu alimentacyjnego potwierdza trudną sytuację materialną skarżącego, niemniej nie stanowi samodzielnej podstawy do przyznania prawa pomocy. Ze złożonego oświadczenia wynika bowiem, że gospodarstwo domowe, pomimo że skarżący deklaruje się jako osoba bezrobotna, posiada dochody o charakterze stałym. Muszą być one traktowane jako wystarczające do poczynienia określonych oszczędności, skoro w toku toczącego się postępowania przed Sądem, skarżący dokonał wpłaty 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej. W związku z tym, iż w przypadku przyznania prawa pomocy koszty udzielonej pomocy pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, ograniczonych do sytuacji, gdy strona skarżąca nie ma jakichkolwiek możliwości pokrycia tych kosztów z posiadanych dochodów lub z dochodów możliwych do osiągnięcia. Z uwagi na to, że z akt sprawy wynika, iż sytuacja skarżącego nie może być kwalifikowana w taki właśnie sposób, wymóg ustanowienia przez wnioskodawcę we własnym zakresie pełnomocnika w celu sporządzenia środka zaskarżenia, został uznany za obiektywnie możliwy do spełnienia, a przy tym nieobarczony ryzykiem, do którego nawiązuje ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.