I SA/Wa 1893/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-11
Skład orzekający: Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść część tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym. Ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
K. Z. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymującą w mocy decyzję o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Następnie K. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację materialną swojej rodziny, gdzie jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie żony. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednak K. Z. wniósł sprzeciw, podkreślając brak środków na pokrycie kosztów sądowych i utrzymanie rodziny. Sąd uznał, że K. Z. wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.Rozstrzygnięcie
Przyznano K. Z. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia: przyznać K. Z. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.
`
K. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. orzekającą o zwrocie kwoty [...] zł z tytułu wypłaconych na rzecz osób uprawnionych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zobowiązującą do zwrotu wypłaconych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od dnia spłaty.
W następstwie złożonej skargi wnioskodawca skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku ujawnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i pasierbicą (uczennicą), jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie otrzymywane przez żonę w wysokości [...] zł, powiększone o kwotę [...] zł wypłacaną z tytułu premii uznaniowej. Skarżący pozostaje bez zatrudnienia i nie osiąga żadnych dochodów jako osoba bezrobotna.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1893/10 odmówił przyznania K. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Od powyższego postanowienia K. Z. wniósł w terminie sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną i nie ma pieniędzy na zapłatę i pokrycie kosztów sądowych. Pieniądze, które otrzymuje żona w kwocie ok. [...] zł są – jak to określił – kwotą śmieszną na utrzymanie trzyosobowej rodziny i na opłacenie rachunków. Zaznaczył, że opłatę, którą zmuszony był uiścić tytułem wpisu od skargi musiał pożyczyć. Ponieważ w stosunku do niego orzeczono wyrok, do [...] października 2011 r. jako osoba karana nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia. Podkreślił, że rodzina "klepie biedę", czasami nie stać ich na zakup podstawnych rzeczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Prawo pomocy zgodnie z art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
Z powyższego wynika zatem, że jedynym kryterium oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawców, zaś wszelkie inne okoliczności podnoszone przez strony lub wynikające z akt sprawy mają znaczenie jedynie wówczas, gdy dotyczą lub mają wpływ na ocenę sytuacji majątkowej ubiegających się o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć również należy, że ciężar udowodnienia, iż spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy spoczywa na ubiegających się o taką pomoc.
Oceniając całokształt okoliczności w sprawie stwierdzić należało, że K. Z. wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Sytuacja skarżącego jest trudna bowiem on (jako osoba niepracująca), jego żona i córki utrzymują się z dochodu w wysokości około [...] zł. Zatem nie są w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło