I SA/Wa 1895/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-19
Skład orzekający: Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca w podeszłym wieku, schorowana i ponosząca wysokie koszty leczenia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jej dochody (emerytura) nie pozwalają na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że ze względu na wiek, stan zdrowia i związane z tym wysokie koszty leczenia, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza, powinien uwzględnić całokształt sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy.Stan faktyczny
L. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wniosek został początkowo odrzucony postanowieniem referendarza, jednak po wniesieniu sprzeciwu przez L. B., sprawa została rozpoznana ponownie. Wnioskodawczyni, osoba w podeszłym wieku i schorowana, wskazała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, z której znaczną część przeznacza na leczenie, co uniemożliwia jej pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
L. B., wnioskiem z dnia [...] października 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt. I SA/Wa 1895/12.
W dniu [...] listopada 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw L. B. od przedmiotowego postanowienia z dnia 31 października 2012 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to [...] nieruchomości o powierzchni [...] m² zabudowanej domem o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku, bardzo schorowaną, niezdolną do samodzielnego życia oraz że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na utrzymanie i leczenie. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że koszty leczenia i opieki pochłaniają [...] uzyskiwanej emerytury, w tej sytuacji nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie.
Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżąca nadesłała dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej podnosząc ponownie, że jest osobą bardzo schorowaną i ponosi wysokie koszty związane z leczeniem. Do pisma załączone zostały m.in. rachunki za zakup lekarstw w listopadzie 2012 r. na łączną kwotę około [...] zł oraz dwa paragony za konsultacje lekarskie w wysokości po [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, że traci ono moc, a wniosek skarżącego podlega rozpoznaniu na nowo.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 powołanej ustawy - ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w powołanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa.
W myśl art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że L. B. wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zaznaczyć trzeba, że skarżąca jest osobą bardzo schorowaną, w podeszłym wieku, w związku z czym ponosi wysokie koszty związane z leczeniem. W ocenie Sądu z posiadanych środków pieniężnych nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów sądowych w sprawie.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło