I SA/Wa 1896/11

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi W. G., E. K. i L. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania L. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W toku postępowania sądowego skarżący L. G. nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z czwórką dzieci (których dat urodzenia nie zna), i dwóją osób dorosłych. Skarżący ujawnił, że posiada majątek w postaci małego domu parterowego, który wymaga remontu, jest również właścicielem mieszkania składającego się z dwóch pokoi i kuchni. Wskazał również, że pracuje dorywczo, nie ma stałego dochodu. Z oświadczenia wynikało ponadto, że L. G. na stałe mieszka w K. W związku z wątpliwościami dotyczącymi złożonego oświadczenia o stanie majątkowym wezwaniem z dnia 18 października 2012 r., referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów, to jest zaświadczenia z właściwego urzędu k. o wysokości dochodów uzyskanych w ubiegłym roku podatkowym, oraz wyciągu z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, jak również do sprecyzowania ile osób pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z podaniem dokładnej daty urodzin tych osób. Powyższe wezwanie – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania - zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 października 2012 roku. Mimo jednak odebrania wezwania skarżący w wyznaczonym terminie do dnia sporządzenia niniejszego postanowienia nie nadesłał stosownych wyjaśnień i dokumentów w nim wymienionych. Rozpatrując złożony przez L. G. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na sytuację majątkową, stan rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez L. G. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy jego wniosek należy uwzględnić. Stanowisko takie jest w szczególności konsekwencją niewykonania przez wnioskodawcę wezwania referendarza sądowego do nadesłania wymienionych wcześniej dokumentów. Nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową skarżącego, stosownie do treści art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążyło na stronie. Wobec zatem niewykonania nałożonego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę sytuacji majątkowej L. G. na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.