I SA/Wa 1896/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-26
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona posiada stałe dochody emerytalno-rentowe, ale nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, uznając, że koszt profesjonalnego pełnomocnika jest na tyle znaczny, iż przekracza dostępne środki finansowe skarżących po pokryciu koniecznych wydatków. Jednocześnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienia od kosztów sądowych), ponieważ skarżący posiadają stałe dochody emerytalno-rentowe i są w stanie, po poczynieniu niezbędnych ograniczeń w wydatkach, partycypować w kosztach postępowania do określonej kwoty.Stan faktyczny
Skarżący W.S. i Z.S. złożyli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawcy wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a ich źródłem utrzymania są świadczenia emerytalne i rentowe. Po odliczeniu stałych opłat, na pozostałe wydatki dysponują ograniczoną kwotą na osobę i nie posiadają oszczędności.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. i Z.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W.S. i Z.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W., 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części.
Wraz ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skarżący W.S. i Z.S. wystąpili o przyznanie prawa pomocy. W złożonym urzędowym formularzu PPF skarżący, występując o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podali, że prowadzą wraz z dorosłym synem wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania są otrzymywane przez wnioskodawców świadczenia emerytalne i rentowe (wnioskodawczyni – emerytura w wysokości [...] zł; wnioskodawca – renta w wysokości [...] zł). Syn skarżących pozostaje bez pracy i otrzymuje, jak wynika ze złożonego oświadczenia, również świadczenie rentowe (w wysokości [...] zł). Przedstawiając swoją sytuację materialną w zakresie ponoszonych wydatków, skarżący wskazali, że po odliczeniu stałych opłat czynszowych za utrzymanie mieszkania, zużycie gazu i elektryczności oraz opłat z tytułu używania telefonu, na pozostałe konieczne wydatki dysponują kwotą ok. [...] zł na osobę. Składająca wniosek, według złożonego oświadczenia, nie posiada żadnych oszczędności.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym wnioskodawców i porównując je z obciążeniem związanym z partycypowaniem w kosztach sądowych toczącego się postępowania oraz z zastępstwem profesjonalnego pełnomocnika należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania skarżącym prawa pomocy. Ocena ta odnosi się jednakże nie tyle do zakresu prawa pomocy wynikającego ze złożonego przez skarżących wniosku, ile prawa pomocy dotyczącego ustanowienia w postępowania pełnomocnika z urzędu. W tej części żądanie skarżących zasługiwało na uwzględnienie, mając na uwadze, że koszt ustanowienia we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika jest na tyle znaczny, iż – uwzględniając deklarowane dochody skarżących – wydatek ten przekracza środki finansowe, jakimi wnioskodawcy dysponują po pokryciu koniecznych zobowiązań gospodarstwa domowego.
Rozważenie sytuacji materialnej skarżących daje jednocześnie podstawę do przyjęcia, że składający wniosek nie znajdują się w sytuacji ubóstwa cechującej osoby pozostające bez jakiegokolwiek stałego dochodu. Argument ten stanowi przeszkodę do uwzględnienia złożonego w niniejszej sprawie wniosku w pełnym zakresie, a więc również w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący posiadają stałe źródło dochodu i o ile, ze względu na utrzymywanie się wyłącznie ze świadczeń emerytalno-rentowych, nie dysponują środkami pozwalającymi pokryć całość kosztów postępowania sądowego, to są w stanie, po poczynieniu niezbędnych ograniczeń w wydatkach, partycypować w postępowaniu do kwoty [...] zł. Przyjęte w postępowaniu sądowoadministracyjnym rozwiązania odnoszące się do kosztów sądowych w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia pozostaje postanowienie organu administracji, nie wiążą się z nałożeniem na podmiot wnoszący skargę ciężaru finansowego przekraczającego jednorazowo wskazaną wyżej kwotę, co daje podstawę, by przyjąć, że skarżący w różnicy deklarowanych dochodów i wydatków gospodarstwa domowego będą w stanie znaleźć realne źródło pokrycia tego rodzaju zobowiązania (§ 2 ust. 1 pkt 1 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm./; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz. U. Nr 221, poz. 2192/.)
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło