I SA/Wa 1899/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-28

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia ustalającego opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jest zgodne z prawem, w sytuacji gdy skarżąca podnosiła, że orzeczenie to jest wadliwe i powinno podlegać stwierdzeniu nieważności na podstawie przepisów k.p.a. dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, mimo odpowiedniego stosowania niektórych przepisów k.p.a., ma charakter cywilnoprawny i nie jest postępowaniem administracyjnym. Orzeczenie wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w tym trybie nie jest decyzją administracyjną, a zatem nie mogą do niego mieć zastosowania nadzwyczajne tryby postępowania przewidziane w k.p.a., takie jak stwierdzenie nieważności. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiego orzeczenia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest prawidłowa.
Stan faktyczny
E.M. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) ustalającego opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie można do niej stosować przepisów k.p.a. o stwierdzeniu nieważności. Po utrzymaniu w mocy postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania przez SKO, E.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E.M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.) Sędzia WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi E.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO) postanowieniem z dnia [...] (KOC/7302/Ni/12), na podstawie art. 61 a § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., po rozpoznaniu wniosku E.M., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnego orzeczenia z dnia [...] ([...]) ustalającego, na mocy art. 79 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej u.g.n., opłatę roczną w wysokości [...] zł z tytułu użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...] w [...] lokal [...]. SKO podało, że zgodnie z wykładnią art. 78 - 80 u.g.n. sprawa związana z aktualizacją opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, czy zmianą stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter sprawy cywilnej. Na gruncie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego następuje w drodze wypowiedzenia, na które przysługuje odrębny tryb zaskarżenia tj. złożenie wniosku do kolegium, a następnie sprzeciwu do sądu powszechnego, co kasuje orzeczenie kolegium powodując taki stan, jakby orzeczenie nie było wydane. Organ dodał, że w sprawie podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, nie stosuje się przepisów regulujących zwykłe środki zaskarżenia tj. odwołań i zażaleń, jak stanowi art. 79 ust. 7 u.g.n. Wyłączenie ww. uregulowań jest konsekwencją braku administracyjnoprawnej formy działania organu, tj. decyzji administracyjnej. Odpowiednie stosowanie niektórych przepisów k.p.a. nie nadaje sprawie charakteru sprawy administracyjnej. Spór wywołany ustaleniem ww. opłaty jest typowym sporem cywilnym, dotyczącym należności pieniężnej. Powołane przepisy, regulujące tryb wypowiedzenia i możliwości zakwestionowania opłaty rocznej, wyłączają możliwość wszczęcia postępowania, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. co potwierdza orzecznictwo. W takiej sytuacji zastosowanie znajdował art. 61 a § 1 k.p.a., z którego wynika, że organ odmawia wszczęcia postępowania, gdy z uzasadnionych przyczyn, nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Zważywszy na cywilny charakter sprawy, jak i określony w ww. przepisach tryb kwestionowania wypowiedzenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste SKO odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem dnia [...] ([...]), po rozpoznaniu wniosku E. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie podzielając argumentację przedstawioną w postanowieniu pierwszoinstancyjnym. SKO dodało, iż zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie istnieje rozbieżność co do możliwości stosowania w postępowaniach tego rodzaju trybów nadzwyczajnych. Zwolennicy tego poglądu uznają, iż do orzeczeń kolegium dopuszczalne (czy niewykluczone) jest stosowanie nadzwyczajnych trybów postępowania z k.p.a. Pogląd ten oparty jest na literalnym brzmieniu art. 79 ust. 7 u.g.n. i przyjmuje, że skoro ustawodawca dopuścił odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. m.in. o postępowaniu z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń, to przepisy te mają zastosowanie. Zwolennicy tego poglądu argumentują, że istnieje wyraźne wyłączenie stosowania tylko przepisów dotyczących odwołań i zażaleń, co nie odnosi się do nadzwyczajnych trybów. Przyjmują, iż gdyby wolą ustawodawcy było wyłączenie stosowania tych przepisów, to znalazłoby to wyraz, jak w przypadku odwołań i zażaleń Przeciwnicy tego poglądu, do którego SKO zaliczyło skład orzekający, podnoszą, iż opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny. SKO rozstrzygając sprawę cywilną nie działa władczo, a zatem nie ma mowy o możliwości zastosowania do tych orzeczeń trybów nadzwyczajnych z k.p.a. przewidzianych dla decyzji. Na poparcie swego stanowiska SKO powołało obszernie orzecznictwo sądowe oraz piśmiennictwo, zgodnie z którymi odmowa przyjęcia podanej w wypowiedzeniu nowej wysokości opłaty rocznej połączona ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona bądź uzasadniona w innej wysokości, uruchamia postępowanie przed SKO. Zapadające orzeczenie nie jest jednak decyzją administracyjną wydaną przez organ władczo rozstrzygający sprawę, a strony postępowania niezadowolone z rozstrzygnięcia mogą wnieść w stosownym terminie sprzeciw od tego orzeczenia do sądu powszechnego. W wyniku wniesienia sprzeciwu sprawę aktualizacji opłaty przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. W konsekwencji Kolegium uznało za niezasadny zarzut żalącej się, iż postanowienie z dnia [...] sygn. [...] narusza art. 61 a ust. 1 k.p.a. i art. 79 ust. 7 u.g.n. Skargę na powyższe postanowienie złożyła E.M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia wskutek błędnego uznania, że w sprawie dotyczącej wniosku o ustalenie niezasadności podwyżki opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, zakończonej orzeczeniem SKO nie mają odpowiedniego zastosowania przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji usytuowane w Rozdziale 13 k.p.a. - art. 79 ustęp 7 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że przepis ten wyłącza stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących nadzwyczajnych środków zaskarżenia - zawartych w dziale "Postępowanie" rozdział 13 "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji" w sprawach jak niniejsza. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Wskazała, że z brzmienia art. 78 ust. 1 u.g.n. wynika jednoznacznie, iż wypowiedzenia dokonuje właściwy organ, którym zgodnie z art. 4 pkt 9 u.g.n. jest organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa, a więc w tej sprawie Prezydent [...]. Wypowiedzenie opłaty przez Zarząd Dzielnicy [...] zostało więc dokonane przez organ niewłaściwy, a zatem nie wywołuje żadnych skutków prawnych, co oznacza, że orzeczenie SKO dotknięte jest wadą nieważności. Art. 79 ustęp 7 u.g.n. zaś stanowi, że "do postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach." W ocenie skarżącej, stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia nie mieści się w pojęciu odwołania, ani zażalenia. Rozdział 13 dotyczący uchylenia, zmiany oraz stwierdzenia nieważności decyzji zawiera się w dziale II zatytułowanym: "postępowanie". Zgodnie z art. 79 ustęp 7 u.g.n. z działu II pt. Postępowanie wyłączono jedynie stosowanie przepisów rozdziału 10 pt. "odwołania" oraz rozdziału 11 pt. "zażalenia". Przepisy rozdziału 13 pt. "uchylenie, zmiana, stwierdzenie nieważności decyzji" należy zatem stosować odpowiednio. Skarżąca na poparcie ww. stanowiska powołała orzeczenie SKO z dnia [...] (SKO [...]), w którym wskazano, że dopuszczalne jest badanie prawidłowości orzeczenia SKO w takiej sprawie jak analizowana z odpowiednim zastosowaniem przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji. Przepisy te jednak — zgodnie z art. 79 ust. 7 u.g.n. - należy stosować odpowiednio, co oznacza, że w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia powinno zapaść orzeczenie, a nie decyzja administracyjna. Dodała, że wprawdzie orzeczenia wydane w oparciu o art. 77 — 81 u.g.n. podlegają co do zasady zaskarżeniu w drodze sprzeciwu do sądu powszechnego, jednak w sytuacji, gdy orzeczenie obarczone jest wadą kwalifikowaną i strona nie wniesie w terminie sprzeciwu do sądu powszechnego, to wówczas winno przysługiwać prawo do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 79 ust. 7 u.g.n. Niedopuszczalne było zatem w niniejszej sprawie stosowanie wykładni rozszerzającej, prowadzącej do konkluzji, że skoro ustawodawca wyłącza stosowanie zwyczajnych środków zaskarżenia do orzeczeń wydawanych w postępowaniu wszczętym z wniosku o ustalenie, że podwyżka opłaty jest niezasadna, to należy także wykluczyć stosowanie nadzwyczajnych środków zaskarżenia do tych orzeczeń. Taka wykładnia prowadzi do nieuprawnionego pokrzywdzenia stron i pozbawia możliwości skorzystania z nadzwyczajnych środków postępowania administracyjnego. Zarówno procedura administracyjna jak i cywilna przewiduje możliwość zaskarżania w trybie nadzwyczajnym orzeczeń obarczonych najcięższymi wadami. Dwustopniowa konstrukcja procedury aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nie może powodować negatywnych konsekwencji dla stron tego postępowania. Skarżąca podkreśliła, że gdyby zamiarem ustawodawcy było wyłączenie możliwości skorzystania przez użytkownika wieczystego z nadzwyczajnych środków przewidzianych w przepisach działu II, to wprost wyłączyłby taką możliwość. Pozbawienie strony możliwości zaskarżenia orzeczenia w trybie nadzwyczajnym powoduje, że w systemie prawnym funkcjonuje orzeczenie obarczone rażącą wadą prawną, narusza bowiem przepisy o właściwości. Organy administracji publicznej są zobowiązane do działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 k.p.a.), a pozostawienie w obrocie oświadczenia o aktualizacji opłaty złożonego przez organ nieuprawniony stanowi o ich naruszeniu. Skarżąca zaznaczyła, że fakt, iż podwyższenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego zostało przez Sąd Rejonowy oraz Sąd Okręgowy w [...] potwierdzone w licznych orzeczeniach. Na dowód czego dołączyła przykładowe orzeczenie wydane w analogicznym stanie faktycznym (w zakresie procedur wypowiedzenia opłaty) w której użytkownicy wieczyści skorzystali z prawa złożenia sprzeciwu do sądu powszechnego. W dalszej części skargi skarżąca kontynuowała zarzuty merytoryczne co do opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w nowej, podwyższonej wysokości. Zdaniem skarżącej, tylko stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia może spowodować przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Taka sytuacja jest jawnym pogwałceniem konstytucyjnych zasad równości, proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej wyrażonych w szczególności w art. 32 ustęp 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ma jakichkolwiek uzasadnionych podstaw różnicowania obowiązków użytkowników wieczystych, którzy złożyli sprzeciw do sądu powszechnego i tych, którzy nie złożyli takiego sprzeciwu w przepisanym terminie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej ppsa. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec tego skarga podlegała oddaleniu. Poddanym kontroli Sądu postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie własne odmawiające - w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. - wszczęcia na wniosek E.M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia SKO aktualizującego, na mocy art. 79 ust. 3 i 4 u.g.n. opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego opisanego na wstępie gruntu. Zdaniem organu wskazane we wniosku skarżącej orzeczenie SKO nie było decyzją administracyjną, a zatem nie mógł mieć w stosunku do takiego rozstrzygnięcia zastosowania nadzwyczajny tryb postępowania przewidziany w procedurze administracyjnej. Odnosząc się do powyższego stanowiska przede wszystkim wskazać trzeba, że postępowanie o aktualizację rocznej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, uregulowane zostało w art. 78 – 81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jest to postępowanie szczególne, którego istota polega na tym, że przed planowaną aktualizacją opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej właściwy organ powinien wypowiedzieć na piśmie użytkownikowi wieczystemu wysokość opłaty dotychczasowej. Natomiast użytkownik wieczysty nie akceptując zaproponowanej wysokość nowej opłaty może wnieść do samorządowego kolegium odwoławczego, właściwego ze względu na położenie nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja ww. opłaty jest nieuzasadniona, bądź jest uzasadniona, jednak w innej wysokości. Jak wskazuje art. 78 ust. 3 u.g.n. taki wniosek użytkownik wieczysty składa przeciwko właściwemu organowi. Kolegium zaś po doręczeniu odpisu wniosku, wyznacza rozprawę, podczas której powinno dążyć do ugodowego załatwienia sprawy. Jeżeli jednak nie dojdzie do porozumienia organ wydaje orzeczenie, od którego nie przysługuje odwołanie, gdyż użytkownikowi wieczystemu i właściwemu organowi – stosownie do art. 81 ust. 1 u.g.n. – przysługuje sprzeciw. Złożenie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego. W takiej sytuacji wniosek – złożony w trybie art. 78 ust. 1 u.g.n. – jest traktowany jak pozew a orzeczenie kolegium traci moc. Zgodnie z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych. Brak jest również przepisu szczególnego, który by rozstrzyganie sporów o wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego przekazywał do właściwości innych organów, a tym samym wyłączał od rozpoznawania w postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym (art. 3 § 3 k.p.c.). Z powołanych regulacji wynika zatem, że postępowanie o aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przebiega w dwóch fazach. W pierwszym etapie, postępowanie to prowadzi sko, w drugim zaś – jeżeli zostanie złożony sprzeciw - toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego. Podkreślić jednak trzeba, że pomimo, iż pierwszej fazie – zgodnie z art. 79 ust. 4 u.g.n. - postępowanie to toczy się przed kolegium, w którym odpowiednio znajduje zastosowanie część przepisów k.p.a., to jednak sprawa o aktualizację opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, pozostaje sprawą o charakterze cywilnym. Odpowiednie stosowanie przed kolegium części przepisów k.p.a. nie oznacza bowiem, że sprawa mająca za przedmiot opłaty z tytułu użytkowania wieczystego staje się sprawą administracyjną (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1457/10, LEX nr 1082652) Złożoność procedury w sprawach tego typu może wprawdzie powodować trudności – niemniej rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie, dotyczy w zasadzie tylko zagadnień o charakterze incydentalnym, bowiem tylko w tym zakresie rozstrzygnięcia kolegium nie są orzeczeniami, od których przysługuje sprzeciw. Natomiast – wbrew zarzutom skargi – stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie możliwości wszczynania i prowadzenia postępowań nadzwyczajnych w stosunku do orzeczenia wydanego w trybie art. 78 ust. 2 u.g.n. jest jednolite i wskazuje, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w trybie nadzwyczajnym w stosunku do rozstrzygnięcia kolegium, stanowiącego w/w orzeczenie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 6/12, z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 367/11; z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 843/05 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1996 r., sygn. akt OPK 10/96 - ONSA 1997 r. nr 1, poz. 8). uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 1994 r., sygn. akt III CZP 188/93 – niepubl.; z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt III CZP 23/97, LEX nr 236557 oraz wyroki NSA z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 843/05 i z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 708/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Argumentacja przedstawiona w orzecznictwie odnośnie niedopuszczalności stosowania w omawianych sprawach trybów nadzwyczajnych oparta jest przede wszystkim na kryterium braku decyzji administracyjnej. Zauważyć trzeba, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami ustawodawca nie posłużył się terminem "decyzja", ale określeniem "orzeczenie". Należy zatem przyjąć, że zamiarem racjonalnego ustawodawcy było odróżnienie decyzji od orzeczenia. Każda decyzja jest bowiem rodzajem orzeczenia, ale nie każde orzeczenie jest decyzją administracyjną. Na odmienność analizowanego trybu wskazuje ponadto art. 79 ust. 9 u.g.n. zgodnie z którym orzeczenie lub ugoda, której kolegium nadało klauzulę wykonalności, podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej, jak również art. 78 ust. 3 u.g.n. wskazujący, że uprawniony składa wniosek "przeciwko właściwemu organowi", a więc tak, jak pozew żądanie kieruje do strony przeciwnej. Charakterystyczne jest również to, że po wniesieniu sprzeciwu, kolegium przekazuje całe akta sprawy sądowi powszechnemu. Nadto, ustawa o gospodarce nieruchomościami oprócz właściwości organu i rodzaju zaskarżenia reguluje właściwość miejscową sądu. Podobny, dwuetapowy charakter ma tryb uregulowany w art. 160 k.p.a. dotyczącym odszkodowań, a zatem również roszczeń o charakterze cywilnym. Niemniej w art. 160 § 5 k.p.a. prawodawca wskazał jednoznacznie, że rozstrzygnięcie w kwestii odszkodowania ma formę decyzji. Dlatego też, orzecznictwo dopuszcza prowadzenie postępowań nadzwyczajnych w tego rodzaju sprawach. W świetle przedstawionej argumentacji, dokonując wykładni art. 79 ust. 7 u.g.n., nie można było podzielić poglądu skarżącej. Dokładne wymienienie rozdziałów i działu "postępowanie" k.p.a., które mają jedynie odpowiednie zastosowanie, prowadzi do wniosku, że przepisy te stanowią katalog zamknięty. Stanowisko to potwierdza art. 78 ust. 1 u.g.n. przewidujący, aby do doręczenia wypowiedzenia stosowano przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym nie stosuje się więc w sposób odpowiedni całego kodeksu postępowania administracyjnego, w tym całego rozdziału pt. postępowanie, a jedynie wybrane przez ustawodawcę przepisy k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że - jak podkreśla się w orzecznictwie - stosowanie prawa nie może ograniczać się wyłącznie do dokonywania literalnej wykładni przepisu. Wykładnia gramatyczna jest tylko jednym ze sposobów wykładni i winna być uzupełniana w zależności od charakteru danej regulacji wykładnią historyczną, funkcjonalną oraz systemową. Powyższe prowadzi do wniosku, że w działaniach organów administracji szczególną rolę powinna odgrywać wykładnia systemowa, a wykładnia językowa winna być dokonywana z dużą ostrożnością (zob. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2000 r., publ. ONSA 2001/1/2). Postępowania nadzwyczajne przewidziane w k.p.a. dotyczą – co do zasady - decyzji administracyjnej lub – na podstawie art. 144 k.p.a. – zażalenia (tryb nadzwyczajny może być bowiem stosowany nie tylko w stosunku do decyzji administracyjnej i zażalenia, ale wyłącznie na mocy przepisu szczególnego). Niewątpliwie orzeczenie wydawane w omawianym trybie nie jest decyzją administracyjną, a skoro tak, to zbędne było wskazywanie przez ustawodawcę w art. 79 ust. 7 u.g.n., że nie mają zastosowania przepisy o trybach nadzwyczajnych, jak wywodziła skarżąca. Z podanych przyczyn złożenie wniosku przez E. M. o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia SKO z dnia [...] aktualizującego opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego, skutkować musiało odmową wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a. ze względu na przeszkody o charakterze przedmiotowym. W konsekwencji chybione były zarzuty skargi dotyczące pogwałcenia konstytucyjnych zasad równości, proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej wyrażonych w szczególności w art. 32 ustęp 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zważywszy przy tym, że skarżącej przysługiwało prawo wniesienia sprzeciwu od przedmiotowego orzeczenia. Tylko z tego powodu - wbrew wywodom skarżącej - doszło do różnicowania jej obowiązków, z sytuacją użytkowników wieczystych, którzy złożyli sprzeciw do sądu powszechnego w przepisanym terminie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło