I SA/Wa 19/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-29
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, może zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli poprzedni wniosek dotyczył jedynie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata, podlega merytorycznemu rozpoznaniu, nawet jeśli wcześniej odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tylko zwolnienie od kosztów). Rozszerzenie zakresu żądania umożliwia nowe rozpoznanie sprawy. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co w tym przypadku zostało wykazane przez skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący L. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, zły stan techniczny posiadanych nieruchomości i brak oszczędności. Wcześniej odmówiono mu prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi L. L., A. T., H. D. i S. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]
Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę L. L., A. T., H. D. i S. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
Wnioskiem z dnia 14 listopada 2011 r. L. L. wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i miesięcznie osiąga dochody w wysokości [...] zł. Skarżący podkreślił swoją trudną sytuację mieszkaniową wskazując, że stary, przedwojenny dom drewniany, w którym mieszka, o pow. [...], jest w bardzo złym stanie. Oświadczył również, że w skład jego majątku wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz wymagające remontu budynki gospodarcze (stodoła, obora, szopa i komórka). Skarżący nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, a także nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Trudną sytuację wnioskodawcy, przedstawioną we wniosku o prawo pomocy, poświadczył [...].
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Rozpoznając złożony wniosek na wstępie należało stwierdzić, że jest on kolejnym już wnioskiem skarżącego w sprawie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2010 r., po rozpatrzeniu wniosku o prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Postanowienie to, na mocy art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej jako: p.p.s.a., wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). Okoliczność ta nie stoi jednak na przeszkodzie do rozpoznania wniosku o prawo pomocy z 14 listopada 2011r., skoro przedmiotem poprzedniego postępowania w sprawie prawa pomocy był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, zaś w obecnie rozpoznawanym wniosku strona wnosi zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i o ustanowienie pełnomocnika procesowego. Rozszerzenie przez skarżącego zakresu żądania dotyczącego przyznania prawa pomocy ma ten skutek, że umożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku jako nie będącego tożsamym przedmiotowo z uprzednio złożonym wnioskiem o prawo pomocy. Obecnie prowadzone postępowanie zmierza do rozstrzygnięcia o zasadności udzielenia skarżącemu prawa pomocy w dwóch, mogących być przyznanie równocześnie lub niezależnie od siebie ze względu na różny charakter i cel pomocy, formach tej pomocy. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi bowiem inną, komplementarną wobec ustanowienia pełnomocnika z wyboru, formę prawa pomocy. Należy też mieć na uwadze okoliczność, że przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem postanowienia z 8 lipca 2010 r. była ocena sytuacji finansowej strony na tle kosztów postępowania występujących na innym etapie postępowania sądowego, tj. przed rozpoznaniem skargi. W obecnie prowadzonym postępowaniu należy zaś uwzględnić fakt złożenia przez wnioskodawcę wniosku o prawo pomocy w innych okolicznościach procesowych, tj. po wydaniu przez Sąd I instancji wyroku oddalającego skargę, co ma wpływ na odmienne ukształtowanie potencjalnych kosztów postępowania w sprawie.
Uwzględniając zatem wszystkie okoliczności sprawy - rozszerzenie podstawy żądania oraz złożenie wniosku w innych okolicznościach procesowych - należy stwierdzić, że nowo złożony wniosek obejmujący swym zakresem żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu podlega rozpoznaniu na podstawie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ocena spełnienia przez wnioskodawcę warunków przyznania prawa pomocy następuje zatem przez pryzmat przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W odniesieniu do okoliczności faktycznych przedstawionych przez wnioskodawcę w rozpoznawanym wniosku oraz tak ukształtowanych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym należało uznać, że wykazana przez skarżącego sytuacja majątkowa może być obiektywnie oceniona jako spełniająca przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zarówno szacunkowa wartość majątku nieruchomego skarżącego, na który składa się niewielki stary, drewniany dom oraz budynki gospodarcze, także będące w złym stanie technicznym, jak również miesięczna wysokość dochodu osiąganego przez stronę nie uprawnia do przyjęcia, że skarżący ma możliwość poczynienia oszczędności w celu samodzielnego pokrycia kosztów postępowania sądowego. Wysokość dochodu, który pozostaje do dyspozycji skarżącego – [...] zł – niewątpliwie uniemożliwia mu zabezpieczenie środków finansowych na poniesienie opłat sądowych w sprawie, jak i działanie pełnomocnika procesowego z wyboru. Okoliczność, że w dotychczasowym postępowaniu sądowym skarżący uiszczał należności z tytułu należnych opłat sądowych, w tym 2000 zł tytułem wpisu od skargi, jak również do sporządzenia skargi umocował we własnym zakresie adwokata, nie może stać na przeszkodzie do uwzględnienia rozpoznawanego wniosku w świetle wyjaśnień skarżącego, który w piśmie z dnia 10 marca 2010 r. (k. 31) podnosił, że środki finansowe niezbędne na uiszczenie wpisu od skargi pożyczył, kierując się obawą utraty prawa do rozpatrzenia skargi.
Z powołanych względów, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło