I SA/Wa 1900/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-03-13

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Joanna Skiba, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w przedmiocie skargi na decyzję kasacyjną organu odwoławczego powinno zostać umorzone, gdy organ pierwszej instancji wydał już nową decyzję merytoryczną w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w przedmiocie skargi na decyzję kasacyjną organu odwoławczego staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, gdy organ pierwszej instancji wydał już nową decyzję merytoryczną w tej samej sprawie. Od nowej decyzji organu pierwszej instancji stronie przysługuje odwołanie na zasadach ogólnych, co czyni ocenę zgodności z prawem poprzedniej decyzji kasacyjnej nieaktualną.
Stan faktyczny
M. G. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na żywność. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy z powodu braku współdziałania strony i nieuzupełnienia dokumentacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. M. G. złożyła skargę do WSA na decyzję Kolegium. W trakcie postępowania sądowego organ pierwszej instancji wydał nową decyzję przyznającą M. G. świadczenie.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania M. G., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 127 § 2 k.p.a. uchyliło w całości decyzję Prezydenta W. z [...] listopada 2007 r. nr [...] o odmowie przyznania ww. pomocy finansowej na żywność i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. We wrześniu 2007 r. M. G. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w W. z prośbą o przyznanie pomocy finansowej na żywność. W trakcie wywiadu środowiskowego M. G. zobowiązała się do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do ustalenia zasadności i celowości przyznania jej pomocy. Z podjętych ustaleń wywiązała się częściowo przedstawiając zaświadczenie lekarskie o problemach zdrowotnych oraz ponowne oświadczenie o nieskładaniu deklaracji podatkowych w Urzędzie Skarbowym. Pismem z dnia 5 października 2007 r. M.G. została poinformowana o konieczności nawiązania pilnego kontaktu z pracownikiem socjalnym w terminie 7 dni od otrzymania wezwania jak również o konieczności dostarczenia zaświadczenia z Urzędu Skarbowego potwierdzającego składanie lub nieskładanie deklaracji podatkowych, jak również wpłacanie lub niewpłacanie zaliczki na podatek dochodowy za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku o pomoc, to jest za sierpień 2007 r. Organ pierwszej instancji waśnił, że do dnia 9 listopada 2007 r. strona nie skontaktowała się z Ośrodkiem pomimo, że wezwanie odebrała osobiście 15 października 2007 r. Tym samym ośrodek nie miał możliwości ustalenia faktycznej sytuacji materialnej rodziny, w tym sposobu zakończenia sprawy ze zleceniodawcą oraz ustalenia, czy M. G. otrzymała bądź nie otrzymała wynagrodzenie za czas kierowania i nadzorowania robót budowlanych. Powołując się na treść art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) statuujący obowiązek współdziałania osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, oraz art. 11 ust. 2 tej ustawy stanowiący, iż brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, Prezydent W. uznał, że brak kontaktu klientki z pracownikiem socjalnym, jak również brak pełnej dokumentacji uniemożliwił ustalenie faktycznej sytuacji rodziny, a w rezultacie pozytywne rozpatrzenie prośby M. G. o udzielenie pomocy materialnej na żywność. Wobec powyższego Prezydent W. decyzją z [...] listopada 2007 r., nr [...] odmówił przyznania M.G. pomocy finansowej na żywność. Od powyższej decyzji M. G. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Rozpoznając odwołanie Kolegium zauważyło, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie administracyjne nie ustalił wysokości dochodu M. G. stwierdzając jedynie, że nie uzupełniła ona dokumentów niezbędnych do ustalenia zasadności i celowości przyznania pomocy. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej uznał, że skoro wnioskodawczyni nie przedłożyła zaświadczenia potwierdzającego składanie lub nie deklaracji podatkowych, jak też wpłacanie czy nie zaliczki na podatek dochodowy za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku o pomoc, to jest za sierpień można mówić o braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Organ odwoławczy uznał, że niedostarczenie przez M. G. zaświadczenia zwłaszcza w kontekście treści złożonego wniosku o udzielenie pomocy na zakup żywności (względnie w formie żywności) nie mogło stanowić jedynej i wystarczającej przesłanki zastosowania trybu przewidzianego w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i tym samym jedynej przesłanki odmowy udzielenia pomocy, tym bardziej w świetle dokumentów, jakie miał w swojej dyspozycji organ pierwszej instancji, w tym składanych przez stronę oświadczeń. Kolegium podkreśliło, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] przeprowadzając wywiad środowiskowy nie ustalił w jakiej wysokości i formie strona oczekuje pomocy i nie odniósł się do tego również w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uwzględniając powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta W. z [...] listopada 2007 r., nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] października 2008 r. M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie określając przedmiotową decyzję jako niezgodną z prawem. Strona zaznaczyła, że wbrew ustaleniom zamieszczonym w uzasadnieniu dostarczyła dokumenty, których żądały organy rozpoznające jej wniosek. Do skargi M. G. dołączyła również obszerne pismo z 27 listopada 2008 r. zawierające wyjaśnienie szeregu kwestii związanych z jej sprawą. Ponadto w toku postępowania sądowego skarżąca nadesłała do akt sprawy pismo procesowe z dnia 10 marca 2009 r., w którym ponowiła zarzut niezastosowania przez Kolegium art. 156 § 1 k.p.a. w stosunku do decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., wskazując, że w odwołaniu domagała się unieważnienia tej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji. Organ zaznaczył również, że w skardze nie podniesiono żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. W sprawie niniejszej przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uchylająca decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Przedmiotowa decyzja Kolegium jako mająca charakter kasacyjny nie rozstrzyga sprawy ani merytorycznie, ani niemerytorycznie ograniczając się jedynie do ponownego otwarcia drogi postępowania w sprawie przed organem pierwszej instancji. Tym samym sprawa administracyjna zainicjowana złożonym w dniu 17 września 2007 r. wnioskiem M. G. o udzielenie pomocy wraca do etapu postępowania przed organem pierwszej instancji. Z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2008 r. Prezydent W. wydał decyzję nr [...], którą przyznał M. G. świadczenie w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 200 zł. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyraźnie zaznaczył, że przyznanie pomocy nastąpiło w wyniku rozpoznania wniosku M.G. z września 2007 r. o przyznanie pomocy finansowej na żywność. Nie ulega zatem wątpliwości, że mamy do czynienia z tożsamą pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawą administracyjną. Taka sytuacja, zdaniem sądu, powoduje, że ocena przez wojewódzki sąd administracyjny decyzji kasacyjnej z dnia [...] października 2008 r. wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., pod kątem jej zgodności z prawem przestała być aktualna. Od decyzji wydanej ponownie przez organ pierwszej instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy służy bowiem stronie odwołanie na zasadach ogólnych. Uznać zatem należy, że rozpoznanie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd pragnie zauważyć, że nie jest zasadny zarzut strony, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powinno wydać decyzję z dnia [...] października 2008 r. na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., gdyż w odwołaniu skarżąca domagała się unieważnienia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2007 r. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych reprezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym o charakterze danego pisma (wniosku) nie decyduje jego forma (nagłówek, nazwa), ale treść (por. wyrok z dnia 2.03.1987 r., sygn. akt III SA 92/87). Zgodzić się zatem należy z Kolegium, że skoro treść pisma z dnia 23 stycznia 2008 r. i termin jego złożenia przemawiały za zakwalifikowaniem go jako odwołania, nie było podstaw do uruchomienia trybu z art. 156 § 1 k.p.a. Takie postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. ponadto realizuje zasadę wynikającą z art. 7 k.p.a. nakładającą na organ administracji publicznej obowiązek załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes obywatela. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło