I SA/Wa 1900/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła, na podstawie art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., o wydanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaświadczenia stwierdzającego, czy w stosunku do nieruchomości, których użytkownikiem wieczystym jest Spółka, położonych w W. przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej działkę gruntu nr [...] o powierzchni [...] m2 (KW [..]); przy ul. [...], obręb [...] stanowiącej działkę gruntu nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 (KW [...]) oraz przy ul. [...], obręb [...] stanowiącej działkę gruntu nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 ([...]) toczy się lub toczyło w przeszłości jakiekolwiek postępowanie reprywatyzacyjne, m.in. o zwrot nieruchomości przejętej niezgodnie z prawem, wywłaszczonej lub o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, oraz czy zostało zgłoszone jakiekolwiek żądanie wszczęcia takiego postępowania lub roszczenie o zwrot tej nieruchomości. Pełnomocnik Spółki wskazał, że uzyskanie zaświadczenia ma istotne znaczenie dla wnioskodawcy ze względu na prowadzone badanie prawne nieruchomości. Otrzymanie zaświadczenia jest niezbędne w celu ustalenia, czy tytuł prawny do nieruchomości nie jest wadliwy. Wnioskodawca podał, że interes prawny w dokładnym zbadaniu prawidłowości ustanowienia praw związanych z nieruchomością wynika bezpośrednio z tytułu prawnego przysługującego wnioskodawcy w stosunku do nieruchomości. Prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej załączonej do wniosku. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu, organ po przywołaniu treści art. 217 § 1 i § 2 oraz art. 218 § 1 k.p.a. wskazał, że prowadzony w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi rejestr spraw zawiera jedynie dane o oznaczeniu wnioskodawcy i jego adres oraz nazwę miejscowości, w której położona jest nieruchomość lub przedsiębiorstwo przemysłu rolnego. W razie istnienia danych o nazwie majątku ziemskiego lub nazwie przedsiębiorstwa przemysłu rolnego dane te również wpisywane są do rejestru. Rejestr nie zawiera natomiast szczegółowych danych adresowych nieruchomości oraz numerów działek w związku z czym nie można ustalić, czy nieruchomości objęte wnioskiem są lub były przedmiotem postępowań prowadzonych przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ze względu na brak ewidencji i rejestrów oraz innych danych będących w posiadaniu organu, które umożliwiałyby stwierdzenie, czy w stosunku do nieruchomości wymienionych we wniosku toczy się lub toczyło postępowanie reprywatyzacyjne, nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej treści. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy pełnomocnik Spółki wskazał, iż Minister posiada dane o miejscu położenia nieruchomości lub przedsiębiorstwa przemysłu rolnego, to dane w postaci nazwy ulicy oraz numeru porządkowego powinny być wystarczające do wydania żądanego zaświadczenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że rejestr spraw istotnie zawiera dane o miejscu położenia nieruchomości, jednak dane te ograniczają się jedynie do nazwy miejscowości, ewentualnie nazwy majątku ziemskiego lub nazwy przedsiębiorstwa przemysłu rolnego. Rejestr nie zawiera natomiast danych adresowych nieruchomości oraz numerów działek. W sprawie tej jedyną znaczącą dla ustaleń informacją jest nazwa miejscowości, tj. W. Pozostałych danych podanych przez wnioskodawcę, tj. nazwy ulicy, numeru porządkowego oraz numeru działki i obrębu prowadzony rejestr nie zawiera, a zatem nie ma podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści. Organ wskazał, że z prowadzonego rejestru wynika, że przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi toczyło się lub toczy kilkaset postępowań administracyjnych w sprawie roszczeń reprywatyzacyjnych dotyczących dawnych majątków ziemskich lub przedsiębiorstw przemysłu rolnego położonych na terenie miasta W. W większości toczących się postępowań na obecnym etapie nie jest możliwe określenie jakim działkom obecnie odpowiadają nieruchomości wymienione w poszczególnych wnioskach. Zweryfikowanie, czy prowadzone postępowania dotyczą przedmiotowej nieruchomości wymaga szczegółowego wyjaśnienia sytuacji, co jest niezgodne z charakterem postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Organ stwierdził, że wydanie zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści nie jest możliwe ze względu na brak ewidencji i rejestrów oraz innych danych będących w posiadaniu organu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienione postanowienie, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. i art. 218 § 1 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do niezasadnej odmowy wydania wnioskowanego zaświadczenia, a także art. 218 § 2 w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na tym, że organ nie przeprowadził w należytym stopniu postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do niezasadnej odmowy wydania zaświadczenia. Skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także rozpoznanie skargi łącznie ze skargami wniesionymi przez Spółki: [...] Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] oraz [...] Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...]. W uzasadnieniu podniósł, że przepis art. 218 § 1 k.p.a. wskazuje, iż organ obowiązany jest do wydania zaświadczenia, nie tylko gdy informacje do tego potrzebne znajdują się w rejestrze bądź innej ewidencji prowadzonej przez organ, ale także gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, np. z akt postępowań administracyjnych. Tym samym, w ocenie strony w posiadaniu organu znajdują się dane niezbędne do wydania zaświadczenia. Organ potwierdził to wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że zweryfikowanie, czy prowadzone postępowania dotyczą przedmiotowej nieruchomości wymaga szczegółowego wyjaśnienia sytuacji. Oznacza to, w ocenie skarżącego, że dane, o których mowa w art. 218 § 1 k.p.a. znajdują się w posiadaniu Ministra. Ustawodawca przewidział w art. 218 § 2 k.p.a. konieczność przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego. Organ nie został zwolniony z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sytuacji, gdy uzna, że wiązałoby się to dla niego z nadmiernym wysiłkiem. W sprawie niniejszej organ zaniechał przeprowadzenia tego postępowania, czym naruszył art. 218 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, powołując ustalenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazał, że na podstawie akt postępowań reprywatyzacyjnych nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy dotyczą one przedmiotowej nieruchomości. Zarówno w stosunku do toczących się jak i zakończonych postępowań należałoby sprawdzić, jakim obecnie działkom odpowiadają nieruchomości ujęte we wniosku, co wymagałoby zgromadzenia dodatkowych materiałów w sprawie. Na podstawie posiadanych ewidencji, rejestrów bądź innych danych nie jest możliwe ustalenie, czy w stosunku do nieruchomości wskazanej we wniosku toczyło się lub toczy jakiekolwiek postępowanie reprywatyzacyjne. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. Sąd oddalił wniosek o połączenie niniejszej sprawy do łącznego rozpoznania ze sprawą ze skargi spółki [...] Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] oraz [...] Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie naruszają bowiem prawa w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do art. 217 § 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni (art. 217 § 3 k.p.a.). Ustawodawca wskazał jednocześnie w art. 218 § 1 k.p.a., że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a, organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.). W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej organowi nie można zarzucić naruszenia art. 218 § 1 k.p.a. Rejestr spraw prowadzony przez Ministra zawiera dane o miejscu położenia nieruchomości, tj. wskazuje nazwę miejscowości (np. W.), ewentualnie nazwę majątku ziemskiego lub nazwę przedsiębiorstwa przemysłu rolnego. Rejestr nie zawiera natomiast danych adresowych nieruchomości (nazwy ulicy, numeru porządkowego) oraz numerów działek i obrębu (tak określonej nieruchomości dotyczy natomiast wniosek jej właściciela). Wobec tego, że rejestr spraw nie zawiera danych, które pozwalałyby na stwierdzenie, że konkretna zarejestrowana sprawa dotyczy nieruchomości, o której mowa we wniosku, organ nie znalazł podstaw do wydania zaświadczenia. W świetle tych ustaleń, w ocenie Sądu, organ zasadnie wydał postanowienie. Wobec tego, że na podstawie prowadzonych rejestrów, ewidencji i innych danych brak było możliwości stwierdzenia, czy prowadzone było, czy też jest aktualnie, postępowanie reprywatyzacyjne w stosunku do nieruchomości wskazanych we wniosku, organowi nie można zarzucić naruszenia art. 218 § 1 k.p.a. Niezrozumiały jest natomiast, a jednocześnie niezasadny, zarzut naruszenia art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., albowiem organ nie kwestionował interesu prawnego wnioskodawcy. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 218 § 2 k.p.a poprzez nieprzeprowadzenie w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, Sąd zarzut ten również uznał za nieuzasadniony. W sprawie jest bezsporne, co Minister przyznał w postanowieniu, że toczyło się lub toczy przed nim kilkaset postępowań administracyjnych w sprawie roszczeń reprywatyzacyjnych dotyczących dawnych majątków ziemskich lub przedsiębiorstw przemysłu rolnego położonych na terenie miasta W. Niewątpliwie inne dane znajdujące się w posiadaniu organu, o których mowa w art. 218 § 1 k.p.a. można odnieść do akt postępowań administracyjnych prowadzonych przez ten organ. Jednakże, potwierdzenia określonego faktu, czy stanu prawnego, do czego służy zaświadczenie, nie można utożsamiać z dokonywaniem ponownych ustaleń stanu prawnego. Wobec treści wniosku złożonego przez [...] Sp. z o.o., rola organu nie sprowadzałaby się jedynie do potwierdzenia faktu, czy stanu prawnego, albowiem jak wskazano już wyżej, rejestr i inne dane na to nie pozwalają. Działania organu zmierzałyby w rezultacie do ustalenia przedmiotu wszystkich dotychczas prowadzonych postępowań administracyjnych, poprzez ustalenie w każdym z tych postępowań numerów ewidencyjnych działek, obrębu, powierzchni nieruchomości oraz jej dokładnego położenia. Zaświadczenie służy zaś potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Wskazania wymaga przy tym, że postępowanie wyjaśniające spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających już z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, jak też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany. Postępowanie to ma na celu usunięcie wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów, czy stanu prawnego (v. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1139/10, Lex nr 1082571, wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r. sygn. akt I OSK 104/09, Lex nr 594852). Właściwy organ może wydać zaświadczenie wyłącznie na podstawie posiadanych danych, bez potrzeby ich kreowania (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1616/09). Dokonywanie ustaleń w zakresie przedmiotu (numeru działki, obrębu, powierzchni nieruchomości) wszystkich dotychczas prowadzonych postępowań administracyjnych nie może być, wobec treści wniosku Spółki, utożsamiane z postępowaniem wyjaśniającym, o którym mowa w dziale VII k.p.a. Skoro na podstawie posiadanych przez organ danych, zawartych w rejestrze, nie można ustalić, czy odnoszą się one do nieruchomości – określonych we wniosku w ściśle oznaczony sposób – to brak było podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (art. 218 § 2 k.p.a.). Tym samym organowi nie można zarzucić również naruszenia art. 7 k.p.a. Sąd stwierdza jednocześnie, że wniosek Spółki z dnia [...] czerwca 2012 r. nie stanowił wniosku o wydanie zaświadczenia o żądanej treści, jak przyjął organ (treści zaświadczenia nie wskazano w nim bowiem). Organ ustalając, iż posiadany rejestr nie zawiera danych pozwalających na wydanie zaświadczenia, powinien był odmówić wydania zaświadczenia, a nie zaświadczenia o żądanej treści (art. 219 k.p.a.). Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w wyroku.