I SA/Wa 1901/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. i B. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 23/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz M. S. i B. S. sumę pieniężną w wysokości po 1000 (jeden tysiąc) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. S. i B. S. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. S. i B. S. (dalej jako "skarżący") pismem z 31 sierpnia 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 23/15, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo dwukrotnego wymierzenia przez Sąd organowi grzywny z uwagi na niewykonanie powyższego wyroku (wyrok z 16 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 47/16 i wyrok z 14 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 236/17) oraz ponownego wezwania do jego wykonania w dniu 4 kwietnia 2018 r. i 22 sierpnia 2018 r., Prezydent [...] nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny; przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 22 605,40 zł, na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a."; zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej skarżący wskazali, że przyznanie takiej sumy ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką skarżący ponieśli wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Skarżący w związku z długotrwałą bezczynnością organu ponoszą bowiem wiele negatywnych konsekwencji, które oddziałują na ich zdrowie. Stres spowodowany długotrwałym postępowaniem postępowania źle wpływa na ich kondycję psychiczną i fizyczną. Zasądzona na ich rzecz suma pieniężna stanowiłaby swego rodzaju rekompensatę za krzywdę wywołaną długim okresem oczekiwania na zakończenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania gromadzono dokumenty mające na celu ustalenie daty utraty władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Dokumentacja dotycząca gruntu oraz jego losów po II wojnie światowej jest jednak bardzo skromna. Na podstawie nadesłanych w dniu 4 maja 2018 r. zdjęć lotniczych wykonanych w 1960 r. ustalono, że teren dawnej nieruchomości hipotecznej mógł być już od dłuższego czasu wykorzystywany w pracach budowlanych osiedla oraz przygotowywany do wznoszenia na nim budynku. Istotnym dokumentem do dalszego badania jest również uzyskana publikacja, z której wynika, że osiedle [...] zostało zaprojektowane w połowie lat 50-tych ubiegłego wieku. Organ wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są, m.in. bardzo dużą liczbą wpływającej do urzędu korespondencji w sprawach dotyczących odszkodowań za nieruchomości [...]. Waga tych spraw i stopień skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 24 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 23/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M. S. i B. S. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 24 marca 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu 18 czerwca 2015 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 18 sierpnia 2015 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, tj. do 14 grudnia 2018 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajdują się bowiem pisma skarżących z 4 kwietnia 2018 r. i 22 sierpnia 2018 r., którymi wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 24 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 23/15. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 24 marca 2015 r., okoliczność że jest to już trzecia skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z 16 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 47/16 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 500 zł, zaś wyrokiem z 14 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 236/17 – 2000 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi w szczególności sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania, bądź podejmuje je opieszale. Jak wynika natomiast z akt sprawy organ po otrzymaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. prawomocnego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 marca 2017 r. wymierzającego drugą już grzywnę w związku z niewykonaniem wyroku z 24 marca 2015 r., jedyną czynność jaką pojął było wystąpienie w dniu 19 stycznia 2018 r. do Wojskowego Biura Historycznego o przesłanie kopii zdjęć lotniczych dla rejonu przedmiotowej nieruchomości, wykonanych w latach 1955 i 1960. Powyższe wynika przy tym jedynie z oświadczenia zawartego w odpowiedzi na skargę, bowiem do akt administracyjnych sprawy pisma tego już nie dołączono. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał również za zasadne przyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej w wysokości po 1000 zł dla każdego z nich. Orzeczenie w tym zakresie uzasadnione jest tym, że organ, mimo dwukrotnie już wymierzonej grzywny za niewykonanie wyroku Sądu, nie proceduje w sprawie, nie podejmuje też czynności zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i wydania decyzji kończącej postępowanie. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.