I SA/Wa 1906/15

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. N. i P. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. N. i P. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia : I. przyznać E. N. i P. N. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 23 listopada 2015 r. (data stempla biura podawczego) wpłynęło pismo w którym E. N. i P. N. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do pisma dołączony został formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązujący w sądach powszechnych, w sprawach cywilnych. Z tego względu, przy piśmie z dnia 2 grudnia 2015 r. przesłano E. N. i P. N. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF obowiązujący w sądach administracyjnych, celem jego wypełnienia i odesłania do Sądu, w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 14 grudnia 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął formularz wniosku PPF, w którym P. N. zwany dalej wnioskodawcą wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymuje się z renty chorobowej otrzymywanej przez żonę oraz emerytury otrzymywanej przez siebie o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że oprócz domu o powierzchni [...] m ² i udziale w tym domu wynoszącym [...] zł nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł. Jako stałe zobowiązania i wydatki wnioskodawca podał : kwotę [...] zł - na zakup opału, tytułem opłat za energię elektryczną – [...] zł, gaz – [...] zł, wodę - [...] zł, szambo - [...] zł. Wnioskodawca podała, że koszty leczenia wynoszą [...] zł, rehabilitacji – [...] zł, koszty dojazdu – [...] zł, koszty porad prawnych i pism procesowych – [...] zł. Wnioskodawca wskazał, że koszt konserwacji dachu wyniósł – [...] zł oraz koszt konserwacji ogrodzenia – [...] zł. Wnioskodawca dodał, że ze względu na planowany w marcu 2016 r. zabieg w K. dochodzą koszty dojazdu i wizyt kontrolnych, które są w chwili obecnej nieobliczalne. Wnioskodawca zaznaczył, że oboje z żona są starszymi, schorowanymi ludźmi. Ze względu na to, iż w piśmie z dnia 23 listopada 2015 r. zarówno E. N., jak i P. N. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, natomiast w nadesłanym do Sądu w dniu 14 grudnia 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularzu w rubryce 2. zatytułowanej wnioskodawca i jego adres, jako wnioskodawca wpisany został tylko P. N. i tylko on złożył swój podpis w rubryce 15 formularza zatytułowanej podpis wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 28 grudnia 2015 r. wezwano E. N. do wyjaśnienia, czy ona także wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Poinformowano, że jeśli ww. wniosek składa także E. N. to należy podpisać nadesłany do Sądu w dniu 14 grudnia 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, bądź też nadesłać nowy podpisany i uzupełniony przez E. N. formularz wniosku PPF. Poinformowano, że w przypadku nie podpisania nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) lub nie nadesłania nowego wniosku uzupełnionego i podpisanego przez E. N. złożony wniosek będzie rozpoznany tylko wobec osoby która go podpisała, tj. P. N. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, od daty doręczenia zarządzenia. W dniu 25 stycznia 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo P. N. i E. N., w którym E. N. oświadczyła, że upoważnia męża do podpisywania pism i oświadczeń majątkowych, jak również do reprezentowania jej w tej sprawie. Skarżący wyjaśnili, że złożone do tej sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i uzyskiwanych dochodach jest ich wspólnym oświadczeniem, które skarżąca potwierdza i akceptuje. Skarżący zaznaczyli, że wnoszą o jednego wspólnego adwokata z urzędu dla nich obojga. Z tego względu uznano, że wniosek o przyznanie prawa pomocy wniósł zarówno P. N., jak i E. N. reprezentowana przez męża. Z uwagi na to, że wnioskodawcy są małżeństwem i prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe ich wnioski o przyznanie prawa pomocy postanowiono rozpoznać łącznie jednym postanowieniem. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Sprawą zainteresowanego jest natomiast wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawcy nie wykazali, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata z urzędu. Stwierdzono, że w sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że przy wysokości środków finansowych jakimi dysponują oraz przy ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem domu, leczeniem oraz bieżącymi potrzebami życia codziennego nie są oni w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż przekracza to ich obecne możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie uznano, że sytuacja finansowa wnioskodawców nie jest na tyle trudna, by nie byli oni w stanie z uzyskiwanych dochodów ponieść kosztów związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem sądowym. Zaznaczyć należy, iż na obecnym etapie postępowania sądowego wnioskodawcy są jedynie zobowiązani solidarnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100,00 zł. Zaznaczyć należy, że wpis sądowy w wysokości 100,00 zł jest jednym z najniższych wpisów jakie przewiduje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Ponadto, wnioskodawcy zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od skargi solidarnie. Oznacza to, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek z wnioskodawców zwania drugą osobę z obowiązku jego uiszczenia. Stwierdzono zatem, że wnioskodawcy przy wysokości posiadanych środków finansowych, tj. kwocie [...] zł netto miesięcznie będą w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Zauważyć bowiem należy, że niektóre z podanych wydatków tak jak, np. koszty konserwacji dachu, czy ogrodzenia, jak również koszty porad prawnych czy pism procesowych, jak również koszty zakupu opału na zimę nie są stałymi wydatkami miesięcznymi, lecz pojawiają się sporadycznie raz na jakiś czas (konserwacja dachu, ogrodzenia, czy porady prawne) bądź w określonym okresie (zakup opału na zimę). Z powyższych względów, uznano że wnioskodawcy przy wysokości uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatkach są w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w sprawie i zapewnić na ten cel odpowiednie środki finansowe poprzez ograniczenie niektórych wydatków nie będących niezbędnymi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § § 1 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.