I SA/Wa 1908/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-07
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Anna Lech, Anna Łukaszewska – Macioch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące projekt podziału nieruchomości, wydane z urzędu w celu realizacji celu publicznego, może zostać utrzymane w mocy, jeśli nie ustalono i nie wezwano do udziału w postępowaniu wszystkich współwłaścicieli nieruchomości?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie opiniujące projekt podziału nieruchomości oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału. Brak było w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie potwierdzających własność nieruchomości i krąg współwłaścicieli, co skutkowało pozbawieniem części z nich możliwości udziału w postępowaniu. Naruszenie to stanowi podstawę do uchylenia postanowień, niezależnie od wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi współwłaścicieli nieruchomości na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta opiniujące projekt podziału nieruchomości z urzędu. Podział miał na celu wydzielenie części działki pod poszerzenie drogi publicznej. Skarżący zarzucili m.in. nieodpowiednie poinformowanie o podziale i brak możliwości wypowiedzenia się w początkowej fazie postępowania. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta W. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi B. S. i E. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie opinii o projekcie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]. 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 1908/06
U Z A S A D N I E N I E
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu zażalenia B. S. i E. T. postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] pozytywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW [...], położonej przy ul. [...] (obecnie [...]) na terenie [...] W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewid. nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] ha, na działki [...] z przeznaczeniem pod realizację układu drogowego ulicy [...] oraz działkę nr [...], w sposób przedstawiony na wstępnym projekcie podziału.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, iż zaopiniowanie wstępnego projektu podziału powyższej działki nastąpiło z urzędu w oparciu o przepisy art. 93 ust. 1, 4 i 5 oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 tejże ustawy podziału nieruchomości można dokonać z urzędu jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych, przy czym stosownie do przepisu art. 93 ust. 1 ustawy podział ów musi być zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego.
Prezydent W. wskazał, że podział przedmiotowej nieruchomości ma na celu wydzielenie części działki przeznaczonej pod poszerzenie drogi publicznej – ulicy [...], a projektowana działka nr [...] zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dawnej wsi K., zatwierdzonego Uchwałą Nr 165 Rady Gminy Warszawa – Ursynów z dnia 16 listopada 1999 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego Nr 115, poz. 2726, przeznaczona jest pod realizację układu drogowego ulicy [...]. Projektowana działka nr [...] położona jest w strefie przedpola [...] [...], oznaczonej na rysunku planu symbolem [...], a niewielki fragment południowo – zachodniego narożnika działki znajduje się w liniach rozgraniczających ciągu pieszo – jezdnego [...]. Dla tego terenu plan ustala przeznaczenie pod funkcje: mieszkaniowe, handlowo usługowe i administracyjne, kultury, nauki i oświaty oraz turystyczne.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2006 r. B. S. i E. T. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując m.in. na fakt uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2006 r. orzekającej o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...], oraz wskazując na możliwość wyrażenia zgody na podział pod warunkiem "pilnego wypłacenia rynkowej wartości działki nr [...] oraz dopuszczenia na działce nr [...] do budownictwa mieszkaniowego".
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydenta W. w mocy, podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji o dopuszczalności wszczęcia z urzędu postępowania o podział nieruchomości z uwagi na konieczność realizacji celu publicznego jakim jest rozbudowa drogi publicznej tj. ulicy [...], oraz stwierdzając zgodność projektowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego.
Organ odwoławczy podkreślił, iż postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. ma wyłącznie charakter opinii, której celem jest jedynie ocena czy zaproponowany podział jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatwierdzenie projektu podziału następuje dopiero w drodze decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wnieśli współwłaściciele przedmiotowej działki B. S. i E. T.. Skarżący powołując się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] podnieśli, iż "Urząd W." w nieodpowiedni sposób poinformował właścicieli nieruchomości o projektowanym podziale, ani nie pouczył o przysługujących środkach zaskarżenia". Skarżący podnieśli, iż jako właściciele działki ewidencyjnej nr [...] znaleźli się w sytuacji bez możliwości wypowiedzenia się w początkowej fazie podziału nieruchomości.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organ administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszył prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dokonując powyższej oceny Sąd nie jest związany ani treścią zarzutów zawartych w skardze, ani jej wnioskami czy też powołaną podstawa prawną.
Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. zapadły z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i przede wszystkim zaskarżone postanowienia i poprzedzające je postępowanie naruszają prawo w sposób dający podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.
Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było w pierwszej kolejności ustalenie z urzędu kręgu osób będących stronami postępowania. Akta administracyjne sprawy złożone w Sądzie, nie zawierają dokumentów, z których w sposób niebudzący wątpliwości wynikałoby komu przysługują prawa rzeczowe do działki ewidencyjnej nr [...] położonej przy ul. [...] (obecnie [...]) w W. objętej postępowaniem podziałowym. Brak w aktach sprawy odpisu z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości.
Nie zostało więc wyjaśnione, czy wszystkie osoby posiadające interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. wzięły udział w postępowaniu.
Sąd stwierdza, iż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się jedynie wypis z rejestru gruntów sporządzony wg stanu na dzień 21 lutego 2006 r., oraz niepoświadczony dokument określony jako "badania hipoteczne", wg stanu na dzień 11 października 2005 r., z których wynika, iż nieruchomość powyższa stanowi współwłasność czterech osób: B. S. i L. S. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej oraz E. T. i P. T. również na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej.
Obecna działka ew. nr [...] odpowiada dawnej działce [...] z obrębu [...], która jak wskazują w pismach z dnia 24 listopada 2005 r. i 17 marca 2006 r. E. T. i B. S. była własnością ich ojca S. S..
Brak w aktach sprawy odpisu z księgi wieczystej oraz postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po wspomnianym właścicielu przedmiotowej nieruchomości uzasadnia ocenę, że przed zaopiniowaniem projektu podziału działki nie została dostatecznie wyjaśniona sprawa jej własności, a tym samym, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Organy orzekające były obowiązane do niewątpliwego ustalenia kręgu osób, którym przysługuje prawo do nieruchomości i umożliwienia wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu wszystkim współwłaścicielom. Tymczasem z akt sprawy wynika, że uczestnikami postępowania byli jedynie B. S. i E. T., a pozostali współwłaściciele, na których wskazuje m.in. wypis z ewidencji gruntów, czy wspomniany wyżej niepoświadczony dokument nazwany "badania hipoteczne" tj. L. S. i P. T. udziału w tym postępowaniu zostali pozbawieni.
Powyższe oznacza, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. Organy skupiły się na merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, zapominając o przepisach postępowania, przez co pozbawiły osoby posiadające w sprawie interes prawny udziału w postępowaniu administracyjnym, a co za tym idzie uniemożliwiły im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań.
Rozstrzygnięcie przez organ sprawy z naruszeniem zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. stanowi w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to powoduje, konieczność uchylenia przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. i to niezależnie od tego czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy czy też nie.
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien w sposób niebudzący wątpliwości ustalić wszystkie strony postępowania i powiadomić każdą z tych osób o wszczęciu postępowania, zapewniając im jednocześnie możliwość wzięcia w nim czynnego udziału stosownie do przepisów art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a., następnie zaś orzec co do istoty sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło