I SA/Wa 191/08

WyrokWSA w Warszawie2008-05-13

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Iwona Kosińska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wpisie parku do rejestru zabytków, wydana na podstawie ustawy z 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach, może obejmować teren, który został włączony do parku po jego pierwotnym założeniu i wpisie do rejestru, a jego stan zachowania w chwili wpisu nie odpowiadał historycznym założeniom?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o wpisie parku do rejestru zabytków nie zawierała kwalifikowanych wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Wpis parku jako całościowego założenia urbanistycznego, uwzględniający jego stan zachowania w chwili wydania decyzji i ewentualne przekształcenia, był zgodny z przepisami ustawy o ochronie dóbr kultury i muzeach z 1962 r., która dopuszczała ochronę dóbr kultury niezależnie od ich stanu zachowania i pozwalała na uznanie za dobro kultury historycznych założeń parkowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 1992 r. o wpisie do rejestru zabytków Parku miejskiego im. [...] w Ł. Skarżący kwestionował objęcie ochroną rejestrową działki nr [...], która jego zdaniem nie stanowiła części pierwotnego parku i nie posiadała walorów zabytkowych. Organy administracji uznały, że działka ta została włączona do parku po II wojnie światowej i stanowiła integralną część jego układu kompozycyjnego w momencie wpisu do rejestru w 1992 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie Asesor WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wpisie do rejestru zabytków oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu wniosku A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...] w przedmiocie wpisu parku do rejestru zabytków. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 31 maja 2006 r. C. P. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [...] grudnia 1992 r. o wpisie do rejestru zabytków pod numerem [...] Parku miejskiego im. [...] w Ł., o pow. [...], obejmującego teren działki nr [...], zlokalizowanego w granicach ulic: [...]. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [..] listopada 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [...] grudnia 1992 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestionowaną decyzją z dnia [...] grudnia 1992 r. do rejestru zabytków został wpisany park pejzażowy założony w latach [...], według projektu starszego ogrodnika miejskiego L. G., ze zmianami z lat [...], według projektu S. R. W uzasadnieniu decyzji Ministra wskazano na niezwykle rzadko realizowaną w środowiskach miejskich koncepcję miejskiego parku pejzażowego. Park ten zaplanowano bowiem tak, aby uzyskać perspektywy wewnętrzne, z uwagi na brak możliwości uzyskania powiązań kompozycyjnych z otaczającym krajobrazem, spowodowanych zabudową miejską. Park został wpisany do rejestru zabytków w granicach ówczesnej działki [...] o pow. [...]. Rozpatrując zebrany w sprawie materiał dowodowy Minister stwierdził, że w granicach Parku określonych w [...] r. nie znajdował się teren obecnej działki nr [...]. Z map archiwalnych Parku (np. plan Parku wg rekonstrukcji w [...] r., kopia mapy z dnia 29 października 1935 r., mapa z okresu II wojny światowej oraz bezpośrednio po wojnie) wynika, że teren ten był zabudowany i jedynie przylegał do Parku od strony południowej. Nie stanowił on zatem w tamtym okresie części Parku. Po drugiej wojnie światowej budynki wyburzono (zarządzenie z dnia 12 maja 1945 r. Zarządu Miejskiego w Ł. o rozbiórce tych budynków), a teren włączono do zabytkowego Parku już w roku 1946, co potwierdzają materiały archiwalne (Sprawozdanie Wydziału Plantacyj Miejskich za m-c kwiecień i program prac na m-c maj 1946). Na początku lat 50-tych teren obecnej działki nr [...] stanowił już część parku. Jak wynika ze szkicu sytuacyjnego Parku [...] z 1951 r., przez przedmiotową działkę wytyczona była aleja parkowa, a na pozostałym terenie zaplanowano trawnik oraz drzewa i krzewy. Zgodnie z obowiązującą w chwili wydania badanej decyzji ustawą z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach (Dz. U. Nr 10 poz. 48 ze zm.) dobra kultury nieruchome, ruchome oraz kolekcje wpisuje się do rejestru zabytków w drodze decyzji. W myśl art. 2 tej ustawy dobrem kultury jest każdy przedmiot ruchomy lub nieruchomy, dawny lub współczesny, mający znaczenie. dla dziedzictwa i rozwoju kulturalnego ze względu na jego wartość historyczną, naukową lub artystyczną. Przy wykładni pojęcia "dobra kultury" należy mieć na uwadze art. 5 tej ustawy, który określa pod względem rzeczowym przedmiot ochrony. Stosownie do art. 5 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy przedmiotem ochrony mogą być dzieła budownictwa, urbanistyki i architektury, niezależnie od ich stanu zachowania, jak: historyczne założenia urbanistyczne miast i osiedli, parki i ogrody dekoracyjne, cmentarze, budowle i ich wnętrza wraz z otoczeniem oraz zespoły budowlane o wartości architektonicznej, a także budowle mające znaczenie dla historii budownictwa. Mając na uwadze powyższe organ nadzoru stwierdził, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. właściwie określił granice wpisu do rejestru zabytków dobra kultury Parku miejskiego im. [...]. W ocenie Ministra, Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. prawidłowo uznał, że Park w granicach 1992 r., tj. w granicach ówczesnej działki nr [...] jest przedmiotem nieruchomym mającym znaczenie dla dziedzictwa i rozwoju kulturalnego, ze względu na jego wartość historyczną, naukową i artystyczną. Za takim stanowiskiem przemawiają okoliczności wymienione w "Ewidencji Parku im. [...] w Ł.". Organ zauważył, że dokument ten został co prawda sporządzony we wrześniu 1993 r., jednakże okoliczności, które zostały w nim wskazane niewątpliwie istniały w dacie wydania kwestionowanej decyzji. W rozdziale 3 poświęconym analizie stopnia zachowania układu zabytkowego zapisano "Porównując dzisiejszy obraz parku z materiałami historycznymi stwierdzić należy, iż dawny układ kompozycyjny zachował się w znacznym stopniu. Niezmienione praktycznie zostało rozplanowanie głównych alei parkowych i związanych z nimi elementów układu przestrzennego w postaci trawników, czy klombów. Zachował się również staw; Powierzchnia parku uległa pewnym zmianom. Niewielki jej ubytek odnotować można od strony zachodniej, co związane jest z poszerzaniem ulicy Uniwersyteckiej. Zwiększeniu uległa natomiast od strony południowej. Ostatecznie powierzchnia parku wzrosła z [...] do [...]. Układ kompozycyjny zieleni zachował się również bez większych zmian. (...) Reasumując, należy ponownie stwierdzić, iż obecny układ parku w znacznym stopniu odzwierciedla jego historyczny kształt." Jak wyżej wskazano, teren obecnej działki nr [...] w chwili wpisu stanowił część Parku. Przez przedmiotową działkę wytyczona została aleja parkowa, a na pozostałym terenie urządzono trawnik oraz nasadzono drzewa i krzewy. Przedmiotowa działka była w dniu wpisu integralną częścią Parku i stanowiła część układu kompozycyjnego. Za przyjętymi przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. granicami wpisu do rejestru zabytków dobra kultury - parku miejskiego im. [...], przemawia także redakcja art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie dóbr kultury i muzeach z dnia 15 lutego 1962 r. Literalne brzmienie tego przepisu w powiązaniu z art. 2 tej ustawy prowadzi do konstatacji, iż pod pojęciem "przedmiotu nieruchomego", o którym mowa w art. 2 cytowanej ustawy rozumieć trzeba: historyczne założenia urbanistyczne miast i osiedli, parki i ogrody dekoracyjne, cmentarze, budowle i ich wnętrza wraz z otoczeniem oraz zespoły budowlane o wartości architektonicznej, a także budowle mające znaczenie dla historii budownictwa. W rozpatrywanej sprawie za "przedmiot nieruchomy" w rozumieniu art. 2 ustawy o ochronie dóbr kultury i muzeach uznać zatem należy Park miejski im. [...], jako cały układ kompozycyjny. Art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie dóbr kultury i muzeach z dnia 15 lutego 1962 r. posługuje się wyrażeniem "niezależnie od ich stanu zachowania". Sformułowanie to prowadzi do ważnych dla niniejszej sprawy konstatacji, a mianowicie: 1) przedmiotem ochrony (tj. dobrem kultury objętym ochroną prawną) może być dzieło budownictwa, urbanistyki i architektury, w tym założenie parkowe, zmodyfikowane czy przekształcone - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie; 2) przy określaniu przedmiotu ochrony należy brać pod uwagę stan zachowania w chwili ustanawiania ochrony prawnej - w rozpatrywanej sprawie będzie to więc dzień wpisu dobra kultury - Parku im. [...] do rejestru zabytków. Reasumując powyższe argumenty Minister stwierdził, że wpisanie jako dobra kultury do rejestru zabytków Parku w granicach z dnia wydania badanej decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa - art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie dóbr kultury i muzeach. Redakcja tego przepisu przemawia za objęciem ochroną całego Parku jako zamierzenia koncepcyjnego, biorąc pod uwagę stan zachowania w chwili wydania decyzji o wpisie do rejestru, uwzględniając jego przekształcenie. Zatem omawiana okoliczność nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [...] grudnia 1992 r. lub stwierdzenia nieważności tej decyzji, w części dotyczącej terenu działki nr [...]. Organ stwierdził ponadto, że w stosunku do badanej decyzji z dnia [...] grudnia 1992 r. nie występują pozostałe wady kwalifikowane wskazane w art. 156 § 1 KPA. Od powyższej decyzji A. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że podtrzymuje w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że wpisanie jako dobra kultury do rejestru zabytków Parku w granicach z dnia wydania badanej decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa – art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie dóbr kultury i muzeach. Redakcja tego przepisu przemawia za objęciem ochroną całego Parku jako zamierzenia koncepcyjnego, biorąc pod uwagę stan zachowania w chwili wydania decyzji o wpisie do rejestru, uwzględniając jego przekształcenie. Odnosząc się do zarzutu braku dowodu na to, że teren działki [...] w roku 1946 włączony został do Parku organ wskazał, że okoliczność włączenia działki [...] do terenu Parku potwierdza Sprawozdanie Wydziału Plantacyj Miejskich za m-c kwiecień i program prac na m-c maj 1946. Jednakże zdaniem organu okoliczności te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2007 r. A. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu podniósł, że obszar działki nr [...] nie znajdował się w granicach Parku im. [...] określonych w 1902 r. a zatem z oczywistych względów działka ta z owym parkiem nie miała nic wspólnego. Park na przedmiotowej działce został założony pół wieku później, to jest po tym jak wyburzony został znajdujący się na niej budynek mieszkalny. Na załączonym do skargi planie [...] z dnia 30 października 1935 r. wyraźnie pokazano granice Parku, jak i też te nieruchomości od strony ul. [...], które w jego skład nie wchodziły. Wśród tych nieruchomości znajduje się także nieruchomość poprzedników prawnych skarżącego, tj. J. i A. L. nr [...]. Niewątpliwie zatem Park na obszarze działki nr [...] w 1992 r. nie mógł przedstawiać żadnych walorów pozwalających uznać go za zabytek, tak jak pozostała część Parku założonego w 1902 r. W szczególności nie było tam starodrzewu, czy innego drzewostanu ani urządzeń parkowych o znacznej wartości z punktu widzenia dziedzictwa historycznego. Park jaki został założony na działce nr [...] w połowie XX w. nie przedstawia żadnych wartości na które powołuje się decyzja o jego wpisaniu do rejestru zabytków. Nie mogą do niego odnosić się twierdzenia, że został założony w latach [...] wg projektu S. R., bo projekt ten działki tej nie obejmował. Brak jest jakiegokolwiek dowodu, że drzewostan na działce nr [...] przedstawia jakiekolwiek walory pozwalające na przypisanie jej waloru zabytku, a zwłaszcza historyczne, naukowe i artystyczne. Twierdzenie zaś, że walory takie posiada jest twierdzeniem gołosłownym i na zasadzie art. 81 KPA a contrario nie może być uznane za udowodnione. Skarżący zwrócił uwagę, że decyzja o wpisie do rejestru zabytków dotyczy: Parku miejskiego im. [...] założonego w latach [...], według projektu starszego ogrodnika miejskiego L. G., ze zmianami z lat 1930 - 31 według projektu S. R. Oznacza to, że skoro w tamtych latach (a to jest bezsporne) Park na działce oznaczonej obecnie nr [...] nie istniał (nawet uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 1992 r. odnosi się do stanu faktycznego sprzed II wojny światowej) to nie mógł być wpisany do rejestru zabytków. W rozdzielniku kwestionowanej decyzji nie wymieniono jako strony postępowania C. P. właściciela działki nr [...], który figurował w księdze wieczystej i nie zapewniono jej w sprawie czynnego udziału. W decyzji z dnia [...] grudnia 1992 r. nie ma żadnych załączników graficznych, które wskazywały by teren Parku wpisany do rejestru zabytków, a "papiery' na podstawie których pośpiesznie dokonano wpisu nie są dokumentami i nie wiadomo przez kogo i kiedy były wykonane. Nie wiadomo dlaczego miało być wpisane [...] Parku a nie np. [...]. Zdaniem skarżącego, nie można opierać decyzji na "podejrzanych" dokumentach niewiadomego pochodzenia. Powoływanie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. dokumentu "Ewidencji Parku im. [...] w Ł." z września 1993 r. jako dowodu nie powinno mieć miejsca, skoro decyzja o wpisie do rejestru zabytków została wydana w grudniu 1992 r. Mija się z prawdą stwierdzenie organu jakoby teren obecnej działki nr [...] od samego początku stanowił integralną część Parku. [...] Konserwator Zabytków pozytywnie uzgodnił studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] kwietnia 2002 r., które to studium przewiduje przekwalifikowanie tej działki na tereny budowlane. Z powyższego wynika, że Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wie co wpisał do rejestru. A. P. dodatkowo podniósł, że niniejsza sprawa miała charakter bardzo zawiły i wymagający podejmowania przez Ministra szeregu inicjatyw dowodowych w celu wnikliwego jej wyjaśnienia, zgodnie z przepisami art. 7 i 77 KPA, czemu Minister nie sprostał i nie usunął wskazanych wyżej rozbieżności wynikających z materiału dowodowego. Minister wybiórczo potraktował ów materiał dowodowy, gdyż miast obiektywnego doń podejścia wziął pod uwagę li tylko te dowody, które przemawiały za poprawnością decyzji o wpisie parku do rejestru zabytków. Minister nie odniósł się do innych dowodów, a w szczególności wbrew wymogom z art. 107 § 3 KPA nie wskazał przyczyn z jakich zaprezentowanym przez skarżącego dowodom odmówił wiarygodności. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. W ocenie Sądu, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zasadnie uznał, że decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...] o wpisie do rejestru zabytków Parku im. [...] W Ł. nie zawiera kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 KPA. Należy zauważyć, że w dacie wydania kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji sprawy wpisu dobra kultury do rejestru zabytków regulowała ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach – zwana dalej ustawą. Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 tej ustawy dobra kultury nieruchome, ruchome oraz kolekcje wpisywało się do rejestru zabytków na podstawie decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków, wydanej z urzędu lub na wniosek zarządu właściwej gminy, właściciela albo użytkownika. Przepis ten nie precyzował wiążących organ ochrony dóbr kultury przesłanek, warunkujących wpis określonego dobra do rejestru zabytków. Zatem ocena, czy określone dobro należy objąć ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków pozostawała w gestii wojewódzkiego konserwatora zabytków jako organu administracji posiadającego fachową wiedzę w dziedzinie ochrony zabytków. Decyzja wydawana w tym trybie była więc decyzją opartą na tzw. "uznaniu administracyjnym". Jako że ochrona konserwatorska miała charakter ochrony prawnej (art. 4 ustawy) organ ochrony konserwatorskiej analizując przy podejmowaniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków potrzebę objęcia ochroną określonego dobra kultury (w niniejszej sprawie parku - art. 5 pkt 1 ustawy), poza wiedzą specjalistyczną, kierował się konstytucyjną zasadą prawa obywateli do korzystania ze zdobyczy kultury (art. 73 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 22 lipca 1952 r. – Dz. U. z 1976 r. Nr 7, poz. 36 ze zm.) oraz znaczeniem tego dobra dla dziedzictwa i rozwoju kulturalnego ze względu na jego wartość historyczną, naukową lub artystyczną (art. 2 ustawy), a także celami ochrony dóbr kultury, określonymi w art. 3 ust. 1 ustawy, tj. dążeniem do zachowania, należytego utrzymania oraz społecznie celowego wykorzystania i udostępnienia dla celów naukowych, dydaktycznych i wychowawczych tego dobra, tak aby służyło ono nauce oraz popularyzacji wiedzy i sztuki, stanowiło trwały element rozwoju kultury i było czynnym składnikiem życia współczesnego społeczeństwa, zabezpieczeniem dobra przed zniszczeniem, dewastacją, zapewnieniem mu warunków trwałego zachowania. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych wyżej przepisów, nie budzi wątpliwości, że Park miejski im. [...] w Ł. był dobrem kultury zasługującym na trwałe zachowanie, ze względu na jego wartość historyczną i artystyczną poprzez objęcie go ochroną konserwatorską na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...]. Ze znajdujących się w aktach sprawy materiałów: artykułu S. R. zawartego w " [...] " z 1931 r. pt. " [...]" i pracy zbiorowej pod redakcją dr J. M. pt. "[...] " z 1962 r. wynika bowiem że budowę tego parku rozpoczęto w [...] r. według projektu starszego ogrodnika miejskiego L. G.. Park otwarto w [...] r. Park zaplanowano jako park pejzażowy na przestrzeni [...], co było rozwiązaniem dość rzadko spotykanym na małej przestrzeni wśród zabudowy miejskiej. Park uległ nieznacznej przebudowie w latach [...]. W [...] r. na terenie parku odbyła się wielka Wystawa [...]. W [...] r. na jego terenie urządzono dwie duże wystawy Wystawę [...] oraz [...] Wystawę [...]. Drzewostan Parku liczył ogółem [...] drzew i [...] krzewów rosnących pojedynczo lub w zespołach luźnych i zwartych, wśród nich na uwagę zasługiwały wspaniałe okazy topoli, rzadko spotykane drzewa m. in. takie jak: antypka, jabłoń rajska, surmia, akacja syberyjska, dąb błotny, kasztan zwyczajny gorzki. Kompozycję zieloną parku m.in. uzupełniały: Pomnik [...], [...] na sztucznie usypanym wzgórku, muszla koncertowa przebudowana na [...]Teatr [...], staw, plac zabaw dla dzieci, mieszkanie ogrodnika. W kilka lat po otwarciu na terenie parku wybudowano szklarnie i inspekty, gdzie prowadzono hodowlę kwiatów dla potrzeb miasta. Po odzyskaniu niepodległości uległy zmianie granice parku. Część terenu od ulicy [...] została zajęta pod autostradę. W zamian do parku przyłączono część terenu przy ul. [...]. W parku przeprowadzono szereg inwestycji, napełniono wodą sztuczny staw, uruchomiono na stawie fontannę, wybudowano drogi o nawierzchni bitumicznej. W [...] r. w parku na klombie przed wejściem głównym postawiono pomnik [...] w miejsce istniejącego pomnika [...]. Z analizy stopnia zachowania układu zabytkowego zawartej w Ewidencji Parku założonej w 1993 r. wynika, że porównanie dzisiejszego obrazu parku o pow. [...] z materiałami historycznymi świadczy o tym, iż dawny układ kompozycyjny Parku zachował się w znacznym stopniu. Niezmienione pozostało rozplanowanie głównych alei parkowych i związanych z nimi elementów układu przestrzennego w postaci trawników czy klombów. Przy czym układ kompozycyjny zieleni zachował się bez większych zmian. W Parku znajduje się starodrzew wymagający zabiegów leczniczo-pielęgnacyjnych. Zinwentaryzowano [...] roślin i drzew. Z ewidencji wynika również, że obecny układ Parku w znacznym stopniu odzwierciedla jego historyczny kształt. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Urzędu Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 1992 r., nr [...], przedstawiającego stanowisko organu miasta w kwestii wpisu Parku do rejestru zabytków wynika, że zgodnie z zatwierdzonymi uchwałą Rady Miejskiej w Ł. założeniami do planu ogólnego miasta Park im. [...] wraz z innymi parkami tworzy krąg wartości kulturowych, stanowiąc jego najcenniejsze fragmenty godne pełnej ochrony. Nie budzą również zastrzeżeń Sądu określone w decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [....] grudnia 1992 r. granice Parku im. [...]. Należy bowiem zauważyć, że organ ochrony zabytków wszczynając z urzędu postępowanie o wpis parku do rejestru zabytków (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z lipca 1992 r., nr [...]) obowiązany był do załatwienia sprawy w oparciu o aktualny w dacie wydania rozstrzygnięcia stan faktyczny i prawny sprawy. Ze zgromadzonych w sprawie map i wypisów z ewidencji gruntów wynika, że w dacie wydania kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Park im. [...] położony był na działce ewidencyjnej nr [...] znajdującej się w obrębie ewidencyjnym nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu [...] Przedsiębiorstwa [...] i zajmował pow. [...] (archiwalny wypis z rejestru gruntów sporządzony przez starszego geodetę inż. L. R., według stanu na dzień 12 grudnia 1992 r. i odbitka z mapy ewidencyjnej stanowiące dokumentację sprawy o wpis do rejestru zabytków, przesłane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wraz z pismem z dnia 29 sierpnia 2006 r., nr [...]). Z pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] r. wynika, że opis granic ochrony konserwatorskiej został dokonany na podstawie materiałów dostarczonych przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Ł. Na istnienie w dokumentacji sprawy o wpis Parku do rejestru zabytków wyrysu z mapy ewidencyjnej z zaznaczonymi granicami ochrony konserwatorskiej powołano się również w Ewidencji Parku z 1993 r. (str. 19). Wbrew temu co twierdzi skarżący, nie można zarzucić organowi ochrony zabytków, że poczynił wadliwe ustalenia, co do obszaru mającego być objętym ochroną konserwatorską, skoro działka nr [...] w dacie wydania kwestionowanej decyzji z 1992 r. figurowała w ewidencji gruntów jako Park im. [...]. Wojewódzki Konserwator Ochrony Zabytków nie mógł wpisać do rejestru zabytków Parku według pierwotnego jego położenia w sytuacji, gdy granice Parku po zakończeniu II wojny światowej uległy zmianie (Sprawozdanie Wydziału Plantacyj Miejskich za m-c kwiecień program prac na m-c maj 1946 r.). Odnosząc się do podnoszonych w sprawie zarzutów Sąd zauważa, że działka nr [...]- jak trafnie wskazał skarżący - nie znajdowała się w granicach Parku im. [...] w Ł. według stanu z 1902 r., jednakże, jak wspomniano wyżej, w 1992 r. ów Park miał inne granice i w jego skład wchodził obszar obejmujący obecną działkę nr [...]. Ze dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że działkę nr [...] wyodrębniono geodezyjnie z działki nr [...] dopiero w opracowaniach z 1995 r., a zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków wprowadzono w dniu 12 czerwca 1997 r. (mapa sytuacyjna dla celów prawnych przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 marca 1995 r., pismo Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. z dnia 6 listopada 2006 r., nr [...], kopia mapy sytuacyjnej sporządzona przez starszego geodetę L. M. w dniu 10 lipca 2006 r. załączona do pisma [...] z dnia 13 lipca 2006 r., nr [...]). Jeżeli natomiast chodzi o podnoszony w skardze brak na działce nr [...] elementów zielonych i urządzeń istotnych z punktu widzenia historycznego, trzeba zauważyć, że wpisowi do rejestru zabytków podlegał Park a więc zabytek nieruchomy stanowiący całościowe założenie urbanistyczne, służące użytkowi publicznemu jako zorganizowana przestrzeń zielona pełniąca różne funkcje (rekreacyjną, wypoczynkową), według granic geodezyjnych z dnia 29 grudnia 1992 r. Wpisowi nie podlegały zaś poszczególne jego elementy np. dzieła budownictwa i architektury, budowle, czy okazy przyrody żywej (starodrzew). Przy czym ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu lustracji działki nr [...] przeprowadzonej w dniu 18 kwietnia 2006 r. przez pracowników Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ł. i załączonej doń mapy działki nr [...] wynika, że na przedmiotowym gruncie rośnie 15 drzew, w tym też niewątpliwie stare drzewa: topole późne o obwodzie 206 i 224 cm, klony pospolite o obwodzie 105, 107, 118, 160 cm, rubinie akacjowe o obwodzie 145 i 167 cm i lipa krymska o obwodzie 118 cm (pozwolenie na wycinkę rubinii akacjowej z dnia 31 października 2006 r. nie dotyczyło wyżej wymienionych drzew). Należy raz jeszcze podkreślić, że walory zabytkowe Parku podlegały ocenie z punktu widzenia wiedzy specjalistycznej organów ochrony zabytków, której sąd administracyjny nie mógł kontrolować i weryfikować (w postępowaniu sądowoadministracyjnym ocenia się zgodność decyzji z prawem wyłącznie na podstawie akt sprawy, tj. dokumentów, bez udziału biegłych – art. 133 § 1 w związku z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dla sprawy nie ma znaczenia to, że w rozdzielniku decyzji nie wymieniono jako strony postępowania C. P., poprzedniczki prawnej skarżącego, właścicielki działki nr [...], która figurowała w księdze wieczystej, ponieważ kwestia braku udziału strony w postępowaniu nie podlega ocenie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, lecz stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 KPA). Poza przedmiotem niniejszego postępowania pozostaje również kwestia "przekwalifikowania w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł. z 2002 r. działki nr [...] na teren budowlany", skoro sprawa ta ma charakter planistyczny i nie mogła dotyczyć oceny legalności decyzji wydanej ponad 9 lat wcześniej, w innej sprawie administracyjnej. Sąd nie mógł się odnieść do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przez organ nadzoru art. 7, 77 i 107 § 3 KPA poprzez nieuwzględnienie zgłoszonych przez skarżącego dowodów, skoro w skardze nie wskazano które konkretnie dowody winny być – zdaniem strony – uwzględnione jako mające istotne znaczenie dla sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło