I SA/Wa 191/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi T.W. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia, przez T.W., odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, działającej pod nazwą P. [...] w M. przy ul. [...]. Postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] wymierzył T.W. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie bez zezwolenia w.w. placówki. W dniu 27 października 2010 r. T.W. złożyła odwołanie od powyżej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, iż nie miała możliwości odbioru decyzji, gdyż w okresie prób jej doręczenia przebywała w sanatorium w I., a następnie na urlopie zdrowotnym. Skarżąca podniosła, iż do dnia 26 października 2010 r. nie posiadała wiedzy o decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. W dniu 26 października 2010 r. stawiła się bowiem w [...] Urzędzie Wojewódzkim Wydział Finansowy, w związku z wezwaniem do zapłaty, i wtedy dopiero otrzymała kserokopię przedmiotowej decyzji. Minister Pracy i Polityki Społecznej w postanowieniu z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdził, że nie ma podstaw do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...], w konsekwencji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podniósł, że pismo informujące o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku bez zezwolenia wojewody i o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego zostało skierowane do T.W. P. [...], jednakże nie zostało podjęte w 7-dniowym terminie. Pismo po powtórnym awizowaniu odesłane zostało do [...] Urzędu Wojewódzkiego. Organ wskazał, iż skarżąca nie odebrała również w późniejszym czasie wydanej (na skutek zakończenia postępowania) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], wymierzającej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł., za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku (pismo z decyzją nadane zostało 30 czerwca 2010 r., awizowane 6 lipca 2010 r., powtórnie awizowane 14 lipca 2010 r., zaś odesłane 22 lipca 2010 r.). Minister wskazał, że T.W. usprawiedliwia nieodebranie przedmiotowej decyzji swoją długoterminową nieobecnością z uwagi na pobyt w sanatorium w I. a później faktem przebywania na urlopie zdrowotnym, jednakże z karty informacyjnej leczenia sanatoryjnego wynika, iż skarżąca przebywała tam w okresie od 19 kwietnia 2010 r. do 10 maja 2010 r., a więc w terminie wcześniejszym aniżeli data wydania decyzji. Ponadto organ podniósł, że T.W. jest osobą prowadzącą różnorodną działalność gospodarczą już od roku 1982 r., tak więc jako osoba prowadząca profesjonalnie działalność gospodarczą powinna podczas swojej ewentualnej nieobecności upoważnić inne osoby do odbioru pism związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Minister stwierdził, że zgodnie z tym co twierdzi skarżąca nieobecność jej trwała co najmniej przez okres prawie 3 miesięcy, tymczasem T.W. mając świadomość prowadzonego postępowania w w.w. sprawie nie poinformowała organu o zmianie tymczasowo adresu (jeżeli takie miało miejsce) oraz nie wskazała innego adresu do doręczeń pism. W konsekwencji pismo z Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego o zakończeniu postępowania jak również decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], organ pozostawił w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 44 k.p.a.). Na postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] T.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Ponadto ponownie podniosła, że "decyzja nie miała szans dotarcia" do niej w związku z pobytem w sanatorium od dnia 19 kwietnia 2010 do dnia 10 maja 2010 r. Jednocześnie wskazała na nową okoliczność, tj. zalanie ulicy [...] w M. na przełomie czerwca i lipca 2010 r. z uwagi na silne opady deszczowe i podniesienie stanu wody gruntowej, która paraliżowała funkcjonowanie wszystkich mieszkańców przy tej ulicy. Stan taki powodował niedziałanie domofonów oraz dzwonków do posesji, tym samym skrzynki pocztowe nie spełniały swojej funkcji i w konsekwencji przesyłki listowe nie docierały. T.W. podniosła, iż sytuacja ta znana była placówce pocztowej obsługującej ul. [...], oraz że mieszkańcy ulicy [...] na jesieni 2010 r. złożyli skargę zbiorową do burmistrza M. w celu przeprowadzenia prac zapobiegających zalewaniu ulicy. Skarżąca poinformowała, że złożyła pisemną reklamację w Urzędzie Pocztowym w M., celem wyjaśnienie niedocierania do niej korespondencji, w tym przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. Ponadto podniosła merytoryczne zarzuty co do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, działającej pod nazwą P. [...] w M. przy ul. [...], nie godząc się na karanie placówki. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie przed Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 27 kwietnia 2010 r., skarżąca okazała pismo Poczty Polskiej S.A. Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] z dnia 20 stycznia 2011 r., dotyczące skargi T.W. na działalność poczty zawierające szczegółowe wyjaśnienia co do doręczania przez listonosza przesyłek kierowanych na adres przy ul. [...] w M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym przypadku kontrola Sądu sprowadza się do oceny legalności wydanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej postanowienia z dnia [...] listopada 2010 r. W niniejszym postępowaniu, Sąd nie prawnych możliwości rozstrzygania o prawidłowości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, gdyż decyzja ta mogłaby podlegać ocenie ale tylko w odrębnym postępowaniu i po wyczerpaniu toku instancyjnego do jej rozpatrzenia. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 134 Kpa organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania jest zobowiązany do zbadania terminowości oraz dopuszczalności jego wniesienia. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i – co za tym idzie – uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu pierwszej instancji. Sąd zauważa, że rozpoznając skargę na postanowienie orzekające o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, Sąd ogranicza się jedynie do zbadania prawnych przesłanek wydania takiego postanowienia, nie jest natomiast uprawniony do oceny czy zachodziłyby powody do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ani też nie ma kompetencji do przywrócenia uchybionego terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2008 r., sygn. Akt III SA/Gd 486/07). Z tych przyczyn wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie może być przez Sąd rozpatrywany. W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma ustalenie czy w okresie, w którym podejmowano próby doręczenia decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. zaistniały usprawiedliwione okoliczności uniemożliwiające jej odbiór przez skarżącą. I tak Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, iż nieobecność Pani T.W. z powodu pobytu w sanatorium nie mogła być przyczyną nieodebrania decyzji, gdyż skarżąca przebywała w sanatorium do dnia 10 maja 2010 r., zaś decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2010 r., a po raz pierwszy "awizowana" w dniu 6 lipca 2010 r. Zdaniem Sądu skarżąca nie udowodniła także wadliwości działania poczty na przełomie lipca i sierpnia 2010 r., tj. w okresie zalania ulicy [...] w M. Potwierdza to treść pisma Poczty Polskiej S.A. Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] z dnia 20 stycznia 2011 r. Jednostka pocztowa wskazała, że listonosz za każdym razem podejmuje próby doręczenia przesyłek pocztowych, tak też było w odniesieniu co do, której (decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r.) toczyło się postępowanie reklamacyjne ze skargi T.W. (nr przesyłki [...]). I tak, z uwagi na fakt, iż w dniu 6 lipca 2010 r. wejście na posesję przy ul. [...] było zamknięte i dzwonek przy furtce nieczynny, listonosz sporządził zawiadomienie o nadejściu przesyłki, które pozostawił w furtce z powodu braku skrzynki oddawczej. W taki sam sposób listonosz doręczył również zawiadomienie powtórne (w dniu 14 lipca 2010 r.) o możliwości odbioru przesyłki. Po upływie terminu odbioru, przesyłkę zwrócono w dniu 22 lipca 2010 r. nadawcy – [...] Urzędowi Wojewódzkiemu Wydział Polityki Społecznej z adnotacją "Nie podjęto w terminie". Postępowanie urzędu pocztowego, w ocenie Sądu, było więc zgodne z przepisem art. 44 k.p.a. Doręczenie przewidziane w tym przepisie określane jest jako doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia. Przesłanką zastosowania tego przepisu jest "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a.". Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43 k.p.a. Należy przyjąć, że niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 k.p.a. dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie). Niemożność doręczenia zaś w sposób wskazany w art. 43 obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał m.in. dorosłego domownika strony lub dozorcy, lecz także sytuacje, w których te osoby nie podjęły się oddania pisma adresatowi. Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej, gdy pismo jest doręczane przez pocztę. Drugą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia - o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej - w oddawczej skrzynce pocztowej albo, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Powyższy przepis ustanawia wiążącą dla doręczającego kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie. Oznacza to, że podmiot doręczający powinien umieścić zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, a gdy umieszczenie zawiadomienia w ten sposób nie jest możliwe, to może to uczynić w ten sposób, że umieści zawiadomienie albo w drzwiach mieszkania adresata, albo w drzwiach pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje obowiązki zawodowe (pracuje), lub w miejscu widocznym na tej nieruchomości, np. na bramie. Zachowanie pracownika poczty zgodne więc było z obowiązującymi przepisami. Nie jest więc okolicznością wyłączającą tzw. doręczenie zastępcze fakt niesprawnej skrzynki pocztowej przy posesji na ul. [...] (twierdzenie skarżącej na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r.), gdyż T.W. jako osoba od lat prowadząca profesjonalnie działalność gospodarczą winna wykazać się dodatkową starannością aby korespondencja kierowana na adres siedziby firmy, w przypadku jej nieobecności, mogła być pozostawiona przez doręczyciela w bezpiecznym miejscu. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3